sep 25 Verschillende partijen waarschuwen voor bankrun

Tegenwoordig vindt er elk weekend wel ergens een crisisberaad plaats. Terwijl de meeste Nederlanders dit weekend genieten van de nazomer, werd er in Washington door de G20 op de meeting van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) druk gespeculeerd over hoe het nu verder moet met de euro, de schulden, de bankencrisis en de afnemende economische groei (met de eventuele bijbehorende recessie).

Natuurlijk zullen alle betrokken partijen er zoals elk weekend weer alles aan doen om de crisis te bestrijden, maar elk weekend wordt het ook weer beetje duidelijker dat de ‘oplossingen’ (het hamsteren van Piigs obligaties door de ECB en het noodfonds met biljoenen euro’s verhogen) op lange termijn niet zullen helpen om de crisis te bezweren. Europese partijen die aanwezig waren op de top van het IMF kregen dan ook stevige kritiek. De Amerikaanse minister van Financiën Timothy Geithner zei op de IMF bijeenkomst dat het gevaar bestaat van een run op de banken en een ernstige mondiale recessie, indien Europa niet met fundamentele oplossingen komt.

Bank run? Zei de Amerikaanse minister van Amerika nu dat hij bang is voor een bank run? Ja, volgens Amerika blijkt een run op Europese banken een reële mogelijkheid als deze eurocrisis nog even blijft voortduren. Het vertrouwen is inmiddels gedaald naar het niveau van de Lehman Brothers crash en als dat vertrouwen verder blijft dalen en consumenten daadwerkelijk hun geld van de bank gaan halen komen de banken in de problemen door het zogenaamde ‘fractioneel bankieren’.

Dit banksysteem heet ook wel ‘fractional-reserve banking’ en houdt in dat de banken slechts een klein deel van de door de consument gedeponeerde spaarcenten ook daadwerkelijk in liquiditeiten beschikbaar heeft. De meeste mensen gaan ervan uit dat ze hun geld altijd zomaar kunnen ophalen bij de desbetreffende bank, maar feitelijk is het zo dat banken hun (spaar)geld hebben uitgeleend. Indien veel mensen tegelijk hun tegoeden op hun rekening willen opnemen en willen omzetten in bankbiljetten kan de bank dus nooit aan deze vraag voldoen en ontstaat er een bank run, waarbij uiteindelijk vrijwel niemand meer bij zijn of haar geld kan komen. Dit is precies hoe de DSB Bank failliet is gegaan.

En dat is nog niet alles. Het gaat momenteel namenlijk alles behalve goed met de Europese banken. Dat blijkt wel uit het feit dat zelfs grote multinationals de banken tegenwoordig niet meer lijken te vertrouwen. Zo bleek dat Siemens een half miljard euro bij een Franse bank heeft weggehaald en dit vermogen zo lang bij de Europese Centrale Bank heeft gestald. Op de beurzen in Europa zijn de aandelen van Europese financiële instellingen in vrije val terecht gekomen. Vooral Franse en Italiaanse banken hebben het zwaar te verduren. En nu de waarde van de staatsobligaties van de zwakke Europese landen (Griekenland, Portugal, Italië, Ierland) maar blijft dalen (en de rente op de staatsobligaties dus maar blijft stijgen) wordt het steeds aannemelijker dat de banken fors moeten gaan afschrijven. Dat voelen de beleggers aankomen en gooien daarom massaal de bankaandelen in de verkoop.

Nog even terugkomend op het zoveelste crisisberaad van de G20. De Amerikaanse minister van Financiën kreeg tijdens de IMF meeting steun uit onverwachte hoek. Zhou, de financiële baas, c.q. bankpresident van China, was het helemaal eens met de Amerikaan en vond ook dat Europa nu echt serieus actie moet gaan ondernemen om de schuldencrisis niet verder te laten escaleren.

Uit de laatste berichten blijkt dat er nu wordt gewerkt aan een plan om de European Financial Stability Facility (ESFS) te verhogen om zo 16 banken te helpen die bijna omvallen. Herkapitalisatie van een aantal Europese financiële instellingen, want die blijven toch het spil van dit falende systeem. Nog meer interventies om de crisis nog even verder vooruit te schuiven. Het Europese noodfonds zal waarschijnlijk worden verhoogd naar 3 biljoen euro (oftwel 3.000 miljard euro, in cijfers: €3.000.000.000.000). De banken zijn inmiddels zo verzwakt dat ze niet meer zonder hulp van Europa en de bijbehorende noodfondsen kunnen. Een deel hiervan komt indirect natuurlijk voor rekening van de Europese belastingbetaler.

Lees ook: Euro bank run shifts to insurance companies as Lloyd's of London pulls cash from European banks EN Politici spelen met vuur, een run op de banken is niet langer ondenkbaar.

Koen Dil