Kolder in de polder

25

Zo kolderiek als de titel van deze column klinkt zo bedroevend is de teneur van mijn column. Naar mijn gevoel is er behoorlijk wat gebolder in onze polder.

Af en toe is het nodig om te zien wat er zich achter onze dijken afspeelt. Wat gebeurt er binnen en over onze grenzen en welke invloed heeft dat op de samenleving in ons beschermde polderlandschap

Midden-Oosten

Kijk ik over de dijk naar het Midden-Oosten dan is het daar behoorlijk onrustig maar binnendijks is ook veel lawaai momenteel. Het heeft alles met elkaar te maken. Door het oorlogsgeweld daarginds stromen massa’s immigranten naar het paradijselijke westen om daar allervriendelijkst te worden opgevangen. De deur staat wagenwijd open want volgens buurvrouw Merkel hebben “wij”, de “rijkere” EU-landen dus, de morele verplichting om oorlogsvluchtelingen een veilig heenkomen te bieden. Omdat Nederland nu eenmaal roomser is dan de Paus doen we vrolijk mee met de buren en heten ook wij iedereen van harte welkom. Oorlogsvluchteling of economisch vluchteling, het maakt even niet uit. In de procedure moet maar blijken of men een verblijfstatus kan verwerven. Het mag wat kosten, wat extra politie-inzet, wat extra mensen bij de AZCees, wat extra ambtenaren bij de IND, wat extra woningen voor de (tijdelijke) huisvesting, wat meer investeren in werkgelegenheid in de bouw voor ombouwen van kantoorpanden naar wooneenheden en wat meer beveiliging voor alle opvanglocaties i.v.m. aanvallen van ontevreden burgers. Ach ja, het moet wat kosten. We moeten het er voor over hebben, want ooit in het verleden moesten ook veel NL-burgers vluchten voor oorlogsgeweld. En, niet te vergeten, in onze beschaafde westerse samenleving kennen we volgens oorspronkelijke christelijke beginselen een morele verplichting om de lijdende medemens de helpende hand te bieden. Afstand is in het huidige snelle tijdperk geen bezwaar. We hebben open grenzen, we hebben een verenigde EU, we hebben Juncker en we hebben Timmermans, dus we gaan het allemaal doen. Waarvoor hebben we anders een Europese Unie?

Menselijk leed niet ingecalculeerd

Ik wil niet voorbij gaan aan het menselijk leed wat er onder de vele vluchtelingen heerst. Dat is er zeker. Het is een algemeen beeld dat er veel oorlogsgeweld is in het M-O en een deel van Afrika. Logisch dat mensen op de vlucht slaan. En ook logisch dat veel landgenoten zich aanbieden om te helpen bij de opvang. Gelukkig maar dat een groot deel van onze samenleving zo denkt. Draai de zaak maar eens om en denk je in dat we hier op de vlucht slaan voor welk oorlogsgeweld dan ook. Hoe je het ook bekijkt, mensen in nood dienen wij te helpen. We zouden ons echter ook kunnen afvragen wat er zich momenteel mondiaal voltrekt. De immigrantenstroom is zo immens dat we ons zorgen moeten maken over onze toekomst op de lange termijn. Alle menselijk leed ten spijt moeten we terdege rekening houden met de economische gevolgen die niet zijn meegenomen in de rekenmodellen van alle gezaghebbende instituten zoals de centrale banken, het IMF, de overheden en noem maar op.

Lastendruk immigrantencrisis onverwacht?

Had enig gezaghebbend instituut verwacht dat Duitsland en Nederland als meest sociale opvanglanden binnen de EU zulke enorme aantallen zouden moeten opvangen? En dat daardoor complete dorpsgemeenschappen en stedelingen zich gaan afkeren tegen de opvang van ontheemden in hun nabije leefomgeving. De gemiddelde NL-televisiekijkende-burger is meelevend met de arme stakkers. Maar zodra grote groepen, overwegend moslim-immigranten, in jouw directe woonomgeving worden gehuisvest wordt menigeen behoorlijk zenuwachtig afgaand op de berichten die regelmatig opduiken over massale vechtpartijen in de opvangcentra en wellicht spoedig daar buiten. Op wat langere termijn kunnen we denken aan mogelijk verdringing op de woon- en arbeidsmarkt. Gemeenten worden geconfronteerd met onverwachte kosten en voor de rijksoverheid geldt hetzelfde. Kortom, alle huidige en toekomstige opvangcentra zorgen voor een oplopende lastendruk. Kijken we naar de toenemende spanningen in het Midden-Oosten en zelfs Turkije dan kunnen we de lol op. Vraagje aan Distelbloem, hoeveel extra geld is er op Prinsjesdag op de rijksbegroting vrijgemaakt voor alle directe en indirecte kosten van vluchtelingenopvang? Niet genoeg zullen we maar aannemen. Kan altijd tussentijds aangepast worden toch? Gaat wel goed komen beste mensen, maak u niet ongerust. En luister vooral naar Rutte, kalm blijven en vooral gedragen, alles is onder controle.

Pensioenen omlaag, premies omhoog

Oké, laten we dan even kijken naar onze (toekomstige) pensioenen en pensioenpremies. En weer de vraag naar Distelbloem, in hoeverre is er met de mooie speech van onze Koning in zijn troonrede rekening gehouden met onverwachte tegenvallers als het gaat om koopkrachtverbetering? Ach ja, alleen mooie woorden over belastingverlaging voor een bepaalde inkomensgroep, namelijk de werkenden. Het verschil tussen de uitkeringsgenieters en de werkenden moest worden vergroot. Straks op 1 januari wordt de arbeidskorting voor werkenden verhoogd. Oké, wat minder nivellering dus door grotere verschillen in inkomen tussen niet-werkenden en werkenden. Maar over onze pensioenen is in het kader van de koopkrachtverbetering in 2016 niet gesproken. Pas een maand later wordt bekend dat miljoenen gepensioneerden straks worden gekort op hun pensioen wat al jarenlang niet was geïndexeerd. Tegelijk wordt de pensioenpremie door veel pensioenfondsen per 1 januari met ongeveer 2 procent verhoogd, dus weg koopkrachtverbetering voor werkenden. We hebben dat al lang kunnen zien aankomen, maar nee, op Prinsjesdag was het weer tijd voor een opbeurende troonrede. Alexander was er wel aan toe om ons weer moed in te spreken. Geen moeilijke verhalen over een immigranten-tsunami en gevaarlijke dekkingsgraad van nerveuze pensioenfondsen. Nee, gewoon Hollands poldermodelletje, in goede harmonie met z’n allen er tegenaan en we zullen weer bloeien. Kijk vooruit en niet achterom, de ergste crisis-ellende ligt achter ons.

Financiële markten nog altijd aan infuus

Thans een maandje later na de troonrede zit ik mij af te vragen hoe we er nu eigenlijk voor staan. Ik begin wel behoorlijk te twijfelen over het groeitempo in onze conjunctuur als ik de diverse berichten lees in de MSM. Na een maand van stuiterende aandelenindexen gingen deze afgelopen week als een speer omhoog. Puur alleen door berichten van de FED dat mogelijk de verwachte renteverhoging eind dit jaar niet door ging. De berichten over teleurstellende kwartaalcijfers van enkele grote beurs genoteerde bedrijven lapten de beleggers aan hun laars. Ook de meldingen van het IMF dat de opkomende markten nog altijd in mineur verkeren en daarmee wereldwijde groei omlaag trokken en dat Duitsland wel erg slechte exportcijfers presenteerde deerden de beleggers niet. De financiële markten liggen aan het infuus van de centrale banken en dat is van veel groter genot dan de spanning van de bewegingen in de echte economie. Gaat het economisch weer minder dan zal er wel weer geld geïnjecteerd worden. Zo is dat de hele crisis door nog gebeurd, echter zonder noemenswaardig resultaat. Men vergeet hierbij een belangrijke factor. De factor nul-rente, welke de centrale banken de laatste jaren al hanteren, hebben niet geleid tot een aantrekkende economie in de middenklasse en daaronder. Ook het MKB heeft moeite om geld los te peuteren voor redelijke ondernemersplannen. Zo benauwd zijn de banken om hun verse geld, wat men zojuist heeft gekregen van de ECB in ruil voor hun slechte leningen, weer te verruilen voor nieuwe riskante leningen. De angst regeert nog altijd onder de banken. Banken zien heel duidelijk het gevaar van de lage rente waardoor spaartegoeden niets meer opleveren en spaarders gaan shoppen met hun geld naar bijvoorbeeld aandelen.

Gepensioneerden wederom de pineut

Ook ziet men het gevaar bij de pensioenfondsen waar de dekkingsgraad bij een flink aantal tot benauwde dieptes zijn gedaald. Het grootste fonds ABP zit op 97 procent, terwijl 107 procent het doel was in 2016 en doorgegroeid moet worden naar 127 procent in 10 jaar tijd. Gepensioneerden zijn wederom de pineut zo meteen in 2016. Het feit dat er steeds meer gepensioneerden bij komen zal zeker betekenen dat het vertrouwen bij miljoenen ouderen nog hopelozer wordt in onze beleidsmakers. Wanneer zoveel miljoenen landgenoten aangetast worden in hun inkomen zal dat zeker een effect hebben op hun uitgavenpatroon en dus op onze economie. Het MKB zal dat als eerste merken.

Huurtoeslag gepensioneerden in gevaar

Behalve lagere pensioenen zullen veel ouderen in 2016 tevens getroffen worden door het wegvallen van huurtoeslag ingeval men over spaartegoeden beschikt boven de box 3-vrijstelling(€ 25.000 p.p. in 2016). Veel ouderen met een laag pensioen hebben vaak zuinig geleefd en daardoor wat centjes gespaard. Een huurtoeslag van een paar honderd euro was voor hen een welkome aanvulling op de toch al hoge woonlasten. Met de wijzigingen per 1 januari zullen sommige ouderen dubbel worden getroffen door een lager pensioentje en het wegvallen van huurtoeslag. Hun kapitaaltje wat meestal tussen de 50 en 80.000 euro ligt, daarboven kwam je niet in aanmerking voor huurtoeslag, zal behoorlijk gaan interen. Sommigen doen schenkingen aan hun kinderen om beneden de box 3 vrijstelling te geraken en daarmee de huurtoeslag te behouden.

Vertrouwen valt weg

Het meest storende lijkt mij het verloren vertrouwen van onze gepensioneerden in de overheid. Daarnaast kennen we nu de immigrantendiscussie die duidelijk leidt tot een polarisatie tussen linkse en rechtse bevolkingsgroepen. Het weifelende beleid van onze regering zorgt er voor dat ook het vertrouwen van hun kiezers wegebt met als neveneffect nog meer onrust in de samenleving. Er zijn veel meer zaken aan te halen die onvrede oproepen. Het TTIP-verdrag, de belastingontduikende multinationals, de vele fraudepraktijken op allerlei niveaus en noem maar op. Kortom, er is een toenemende sociale onvrede met daaraan gekoppeld wantrouwen wat nu de kop opsteekt. En laat dat nu precies zijn waar Martin Armstrong op doelde met zijn voorspellingen. In 2012 voorspelde hij dat de westerse economieën in 2016 in een vertrouwenscrisis zouden geraken nadat in oktober 2015 alle activa de hoogste stand hadden bereikt. Na het zien van zijn documentaire afgelopen week, geloof ik er sterk in dat deze man met zijn kennis en visie geen sprookjes zit te vertellen maar heel nuchter weet uit te leggen wat er zoal is scheef gegroeid in onze westerse schuld-gedreven-‘welvaart’-economie. Vanaf de 51:40ste minuut geeft hij de keiharde feiten. Helaas vrees ik dat deze man gelijk krijgt en zijn wij met velen straks de pineut.

Piet Pineut

Over deze schrijver

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie, biflatie, de huizenmarkt, de eurocrisis, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie