De volgende fase

22

Totaal niet verwonderlijk was dat de Fed in september de rente niet heeft kunnen verhogen alleen al op straffe van veel buitenlandse – lees BRIC c.s. stampij. Kortom, de economische omstandigheden in de V.S. zijn sterk ondergeschikt geworden aan de rest van de wereld en daarmee heeft de Fed zich zonder enig resterende ammunitie de facto hors concours geplaatst. Dat geldt intussen voor alle centrale banken die zich aan het huidige monetaire beleid te buiten zijn gegaan zoals de ECB, BoE, BoJ etc.

Dus wat nu? Dus niks(?) terwijl de Fed balans vijf maal groter is geworden dan in 2008 en de economie niet vijf maal is gegroeid en ook de productiviteit niet, evenmin als het BBP. Desondanks stegen de beurzen wederom omdat de consensus op een nieuwe rente status quo duidt of zelfs van ZIRP naar NIRP zal worden “bijgesteld”: puur drijfzand!

Van de weeromstuit lieten de commodities zich ook weer eens van een positievere kant zien inclusief edelmetaal met een forse stijging tot $1.185. Er zal sprake blijven van het onverkort orkestreren door de Bank of International Settlements (BIS) in Basel (what Settlements?) om het fiatpapier geloofwaardigheid te doen behouden. Immers, goud is de enige onvervangbare en reële geldsoort die geen counter-party paper Ponzi liability kent. Tot die tijd blijft het Wonderland, terwijl George Washington’s Constitution met duizend voeten wordt getreden zonder ook maar één vingertje behalve dat van voormalig Congreslid en Republikeins presidentskandidaat Ron Paul opgevolgd door zoon Rand.

Diep gevangen tussen steeds minder economische groei en toenemende deflatiedreiging in plaats van het omgekeerde scenario dat men met zero interest en QE tot in de klucht hoopte te bereiken, rest centrale bankiers thans niets anders dan nog slechts keelgeluiden te slaken. Intussen verkeert bijna een derde van de wereldeconomie in een neergaande groeitrend en deze trend valt binnen het huidige monetaire regime op geen enkele manier meer terug te draaien.

Het feit dat oud Fed president Bernanke claimde “het systeem” te hebben gered, is niets meer en minder dan een gotspe. In plaats van sommige bankiers te willen aanklagen voor ‘misbehavior’ ten tijde van het Lehman débâcle dient hij als lead defendant vooraan op het plankier van de rechtbank te staan. Immers, stond hij niet met voorganger Alan Greenspan aan de onderhavige schuldwieg met daarin een baby met een gigantisch waterhoofd?

bron img

Niemand die deze ontwikkelingen beter blijft volgen dan David Stockman, voormalig budget directeur onder president Reagan. De “T” in de chart staat voor ‘trillion’ of $1.000 miljard. CAGR staat voor de compound annual growth rate. Een uitslag die uiterst confronterend is voor ons nageslacht. Deze uitkomsten zijn uitsluitend te saneren middels een grote schoonmaak, in casu een substantiële revaluatie van de goudprijs met een navenante inflatie in het kielzog die deze schuldenberg grotendeels zal moeten doen “verdampen”. Maar dat betekent tegelijkertijd verdamping van onze koopkracht tenzij men op enigerlei wijze in het bezit van veilig gesteld edelmetaal is.

Het is om deze reden dat de Russische en ook de Chinese centrale bank nog steeds grootscheeps goud “sprokkelen”. Weliswaar tref je hiervan weinig of niets in de mainstream media aan maar dat speelt ook in het belang van deze staten zelf die zeer omzichtelijk wensen om te springen met het naar buiten brengen van dit beleid. Bovendien, hoe lager de goudprijs hoe meer inkoop voor zover de aanvoer strekt.

China en Rusland vormen dan ook de grootste bedreiging jegens de dominantie van de dollar als reservevaluta. Met zoveel woorden is door beide landen al meerdere malen gewezen op een de-dollarization richting een nieuwe internationale monetaire (rang)orde. Dat op zich heeft er al toe geleid dat de interesse voor opname van nieuw Amerikaans schuldpapier ‘next to nil’ is. Sterker, om de eigen munt te steunen worden de buitenlandse valutareserves juist afgebouwd (met name door Rusland) waartegen goud ‘off the radar’ werd en wordt bijgekocht. Dat gebeurt dus bepaald niet om de kat z’n juweel op te fonkelen!

Evenmin dienen nieuwe door China geïnitieerde instituten als de Eurasian Economic Union (EEU) alsmede de vorming van de Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB) uit het oog te worden verloren. Deze instituten zullen op enige termijn een belangrijke pendant vormen van gevestigde instituten als de EU alsmede anderzijds de Wereldbank en het IMF. Naast SWIFT – het internationale (Amerikaanse) Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication systeem – wordt er in China hard gewerkt aan CIPS (zoveel als het Chinese International Payment System) waarmee de Chinese munt een gelijkwaardige tegenhanger van de dollar dreigt te worden.

In de V.S. houdt de Fed zich vooralsnog in de eerste plaats met de werkgelegenheidscijfers bezig die gelet op de participatiegraad afgezet tegen de bevolkingsgroei geen rooskleurig beeld geven. Sterker, dit beeld liet zelfs een 40-jarig dieptepunt zien.

img 2

De participatiegraad is bijna tot het dieptepunt gedaald terwijl de populatie in die tijdspanne met 108 miljoen of ruwweg 50% is toegenomen tot 321 miljoen! Dat levert “een resultaat” van bijna 95 miljoen mensen op die de work force hebben verlaten. Liever wordt derhalve van een afnemende werkloosheid gesproken en wekt een percentage van 5,1% de schijn dat de Fed op enig moment toch handelend zal moeten optreden. Het is natuurlijk niets meer of minder dan window dressing van de Fed om niet op geloofwaardigheid te hoeven inboeten. Vooral op het terrein van het kleinbedrijf – bijna 80% van de werkgelegenheid uitmakend – is de ‘exit rate’ groter dan de ‘entry rate’. Dat is op zich al veelzeggend.

img 3

Ook het gemiddeld uurloon liet vooralsnog nauwelijks een stijging zien, terwijl er meer zwakte aan de economische horizon verschijnt. Zo liet het aantal ontslagen gemiddeld genomen een stijging zien van ca. 30.000 in juni 2014 tot ruim het dubbele in september j.l.

Even opmerkelijk was de uitslag in juli j.l., nota bene doorgaans een maand met een aantrekkende werkgelegenheid. Volgens John Williams van ShadowStats ligt de werkloosheid thans op maar liefst 23%!

img 4

Maar of het nu de gekunstelde werkloosheidscijfers betreft dan wel de economische groei of de koopkrachtcijfers of de manipulatie van de rentemarkt (LIBOR – de allergrootste doodzonde!), de valutamarkt of de grondstoffen w.o. edelmetaal, blijken we deze “kuiperijen” al geruime tijd met gemak te kunnen opnemen zonder in opstand te komen. Dit euvel” valt vooral toe te schrijven aan de mainstream media die dit terrein tot ‘terra non grata’ hebben verklaard. Als gevolg daarvan verkeert “de meute” in wat wetenschappelijk wordt omschreven als normalcy bias. Dit doet weer denken aan de aloude afspraak tussen de bisschop en de koning: “als jij ze arm houdt, hou ik ze dom”.

Als basis van het vrije marktprincipe geldt onverkort hoe dan ook dat de prijs als functie van vraag en aanbod het uitgangspunt dient te vormen. Het meest onzichtbaar blijkt dit fenomeen op de staatsobligatiemarkt. Met een rente van nagenoeg nul wordt de prijs van het geld al sinds 2008 tot “waardeloos” verklaard. Bijgevolg weten we dat we met Bernanke’s zogenaamde redding van “het systeem” op een “Disney” wijze bij de neus worden genomen! Middels het manipuleren van de rentemarkt – al sinds 1913 toen de Fed zich zelf onverkozen in het leven heeft geroepen – worden intussen sinds 1971 (loskoppeling dollar/goud relatie) alle markten tot in de verste uithoeken van de wereld beheerst!

Bovendien, met de nul-rente wordt elke overheid verleid tot nog meer uitgaven resulterend in nog meer schuld. Dus denderen we onverminderd richting een onafwendbare en alles overheersende internationale crisis met nieuwe geopolitieke machtcentra tot gevolg. Tegen een minimale rente zien we ook de leverage op de beurzen toenemen tot zelfs een all time high dit jaar.

img 5

De enige autonome staten die wellicht grotendeels buiten schot blijven, vertegenwoordigen tevens de meest succesvolle economieën ter wereld: Hong Kong en Singapore, zonder noemenswaardige overheidsschuld, weinig regeldruk, lage belastingen en meest opvallend nauwelijks of geen beschikking over grondstoffen of een landbouwareaal? Sterker, Singapore dient zelfs water vanuit Maleisië in te voeren. Vele rijken der aarde hebben hier al dan niet openlijk een onderkomen gevestigd en zijn met hun geld uiteraard van harte welkom ofschoon verpozing op het eiland Mauritius ook aanlokkelijk lijkt.

Tegelijkertijd worden te onzent de spaarders en pensioenfondsen met 0-rentes verder op hun knieën gezet. Sinds kort kunnen beleggers (wat heet!) hun geld in driemaands Treasuries parkeren tegen 0%. Even later bleek de yield al weer met een aantal basispunten te zijn gedaald. Gezien de afkeer van deze “natte kranten” stukken in Azië zou je hieruit kunnen afleiden dat er in de nabije toekomst meer van dat papier tegen een negatieve rente zal moeten worden aangeboden zodat in dat geval de rente naar de staat vloeit in plaats van andersom. Zelfs de Sovjets zouden hiervan hebben gelikkebaard. Tijdens het symposium ‘Reinvent Money’ op de Erasmus Universiteit te Rotterdam op 26 september j.l. werd professor Fekete, de ‘grand old man’ op edelmetaalterrein, de vraag gesteld wat hij van het huidige bankensysteem vond. Zijn antwoord: ‘most deplorable, to use a euphemism: the whole system has been screwed up!’

Het IMF heeft recent een zgn. white paper uitgegeven, ‘identifying a triad of risks that makes a global securities crash almost inevitable’ – volgens Jim Rickards dient men rekening te houden met een daling van ca.70%, duidend op de enorme opeenhoping van publieke en private schuld. Alleen al de ‘bond bubble’ wordt getaxeerd op ruim $200 biljoen met additioneel de bond derivaten bubble op $600 biljoen. Volstrekte ‘out of this world’ cijfers!

De kritischer opstelling van het IMF zou een voorbode van de Chinese entree kunnen zijn. Als het zover komt zal een land als India zich evenmin onbetuigd willen laten. Beide landen alsmede Rusland zijn de grootste gold hoarders ter wereld.Hiermee tekenen zich duidelijk contouren af van een transitie. Het mag geen wonder heten dat de V.S. met de grootste stem in het IMF kapittel vooralsnog het lidmaatschap van deze landen in dit orgaan zo lang mogelijk zal proberen te traineren.

img 6

Het is niet voor niks dat de Bank of China reeds koketteert met bovenstaande bill board dat je op meerdere locaties in Azië aantreft, zo ook op weg van het vliegveld naar down town Bangkok.

Intussen kreeg ik bijval van Ewoud Engelen, hoogleraar Financiële Geografie aan de UvA, die in een interview in de NRC van 3 dezer eveneens repte van “het massieve kennisfalen waar het de Grote Financiële Crisis betreft”. Hij doelde hiermee op het onvermogen van academici, politieke intellectuelen alsmede de media om nadrukkelijk stance te maken tegen de financieel/economische machtsstructuren die hij alle als keizers zonder kleren betitelde.

In dat zelfde interview vergeleek hij de huidige crisis met de Grote Depressie in de jaren ’30. Alleen hier maakte hij een inschattingsfout daar de omvang ervan thans het gehele mondiale spectrum omvat. Al met al veel opwaaiend stof ‘on the road to ruin’!

Robert Broncel  

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on Twitter0Share on LinkedIn4

Over deze schrijver

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie, biflatie, de huizenmarkt, de eurocrisis, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie

  • Karl

    De staatskas van de VS is begin november leeg, en Republikein-voorzitter John Boehner is weg omdat hij niet hard genoeg het beleid van Obama aanviel. Nu is er gestengel over wie de opvolger van John Boehner moet worden; een gematigde Republikein of een harde, daar is onenigheid over. Maar het is in ieder geval duidelijk dat de Republikeinen naar eigen zeggen geen concessies willen doen aan Obama. Lekker hoor, want de staatskas is leeg rond 5 november als er geen deal komt.

    Het is dus op dit moment zeer realistisch dat de Democraten en de Republikeinen er niet uit gaan komen en het schuldenplafond daardoor niet kan worden verhoogd. Na de Shemitah op 13 september & de tetrad aan bloedmanen die eindigde op 28 september en Armstrong’s 2015.75 Sovereign Debt Crisis zal dit wel het ultieme scenario zijn.

    De gevolgen voor de dollar zullen dan ook erg groot zijn, hoe zal China daarop reageren?

    • houtskool

      Karl, het zijn allemaal systeempooiers. What’s in a name?

      • Karl

        Dat zeker. Zou goed kunnen dat die Shemitah & 2015.75 enkel het begin is van een trend die uiteindelijk zal uitmonden in de nieuwe vette crisis, daar ziet het wel naar uit als het schuldenplafond toch weer wordt verhoogd.

        Die Republikeinen kunnen lekker dwarsliggen, maar uiteindelijk zullen ze toch akkoord moeten gaan, want het faillissement van Amerika hebben ze waarschijnlijk liever niet op hun geweten.

  • houtskool

    Huh? Zou het dan toch waar zijn; diminishing returns?

    Stel, je inkomen blijft gelijk gedurende een periode van 15 jaar (inflation adjusted), en het deel dat je spendeert aan ‘energie’ (je stroomrekening maar ook alle energiekosten die worden doorberekend in ALLES wat je koopt) groeit met, laten we zeggen, 1,5% per jaar….

    Dat betekent dan toch dat je (eveneens inflation adjusted) 1,5% per jaar MINDER kunt spenderen aan overige zaken zoals iPhones en nieuwe gordijnen?

    En als er dan gelijktijdig sprake is van ‘debt saturation’ (iedereen zit tot over z’n oren in schuld, overheden, bedrijven en particulieren), en er ook nog eens sprake is van overproductie doordat de gratis geld kraan open staat (zirp/nirp) waardoor de overproductie niet stopt doordat bedrijven gratis geld lenen ‘to infinity’…

    Is er dan sprake van ‘diminishing returns’ ; dalend rendement uit de krampachtige poging om groei te pre-consumeren?

    Het boemerang effect?

    Het BOEmerang effect?

    Heheh… biflaten….

    Als je buiten je slaapzak groeit krijg je het vanzelf koud.

    Meer weten?

    http://ourfiniteworld.com/2015/10/14/our-electricity-problem-getting-the-diagnosis-correct/

    • Piet Pineut

      Duidelijke analyse. Helemaal mee eens.

  • Piet Pineut

    Hoe we het ook bekijken, het gaat natuurlijk fout aflopen. Daar kunnen we op wachten. Veel beursgraadmeters groeien naar een climax. Het huidige beeld is dat veel particuliere beleggers met hun spaarcenten instappen in een markt die alleen omhoog gaat door de stimuli van centrale banken. Ongekend gevaarlijk. Gezond beleggen doe je in een vrije markteconomie die niet door overheid en centrale banken wordt gestuurd met het geld van de belastingbetalers en spaarzame burgers. Niet op de MSM, maar alleen op de achtergrond via de alternatieve nieuwssites wordt ons uitgelegd wat er momenteel anno 2015 allemaal is scheef gegroeid. Desondanks gaan financiële markten omhoog op basis van hoopvolle
    verwachtingen. Echter is de werkelijkheid dat achter de beursverheerlijking onze samenleving wegkwijnt. De middenklasse die afglijdt naar de onderklasse doordat de superrijken(bovenlaag) zich verrijken ten koste van de onderlaag. Hoe lang kan dit doorgaan? Het is duidelijk dat de samenleving verruwt in een maatschappij waarin men de weg kwijt raakt. Er is sprake van groeiende verwijdering. Dat betekent een neergaande spiraal in een wereld van ook nog eens toenemende geologische spanningen. Hoe kunnen we deze ellende keren? Hoe groter de chaos, hoe kleiner de kans dat een sterk politiek leider opstaat en
    roept hoe het verder moet. Kijken we even naar de debatten in ons parlement met een Wilders en andere verdwaalden in ons politieke doolhof dan geef ik de moed op. Een populist tegenover andere zwalkende politici heeft totaal geen kans om nog zinnige wetgeving tot stand te brengen. Onze democratie graaft z’n eigen graf. Als westerse mogendheden hebben we dictators afgezet en denken we daarmee de wereld te verbeteren. Zie het huidige resultaat. Het wordt mij langzaam duidelijk waar we naar toegaan. Een slechte mix van vijandigheden en
    tegenstrijdigheden kan naar mijn idee niet de opmaat zijn naar een betere wereld. Wil de echte Robin Hood opstaan?

    • houtskool

      Wees voorzichtig Piet. De echte Robin Hood is wellicht een wolf in schaapskleren.

      De SDR van het IMF. Een supersocialist, een demagoog, een Redder des Vaderlands.

      ’t is druk in de kerk
      de wanhoop nabij
      geloofsgenoten verzamel
      in de belofte-abdij
      er is geen werk
      naast wroeging en ongeloof
      louter ’s Heers gestamel
      ik beloof, ik beloof, ik beloof

      • Karl

        Inderdaad voorzichtig zijn. Zodra die wolf-in-schaap de macht heeft zal onder die prachtige schaapskleren toch wel de je-weet-wel-wie blijken te zitten…

    • Carthago

      Altijd maar weer wilders neerzetten als het ultieme kwaad en oorzaak van het algehele wegkwijnen van de politieke moraal, is dezelfde truc toepassen als de wegkwijnende politici doen. En dan ook nog “populisme “als munitie gebruiken in de retoriek, met als ultieme doel populisme te verbannen uit de samenleving! Het zou zomaar ook eens kunnen dat populisme en soevereiniteit als enig reddingsmiddel zal overblijven om het grote graaien en volksverraad te stoppen. Als de de omhooggevallen Plasterk in de media schreeuwt dat we met onze handen van politici af moeten blijven heeft ie gelijk, maar dat de politici eens met hun handen van de “nog “enigermate opgebouwde welvaart, sociale zekerheid en soevereiniteit /verworven vrijheid van de burgers eens moeten afblijven is een nog veel belangrijkere boodschap. Het ultieme bewijs hiervoor is de catastrofale import van de komende onrendabelen, al masserend ons door de strot geduwd onder de valse retoriek van medemenselijkheid. Dat wilders dit op wellicht provocerende wijze als klokkenluider dit benoemt maakt hem eerder eens Robin hood dan de liegende en bedriegende rest van de haagse penoze.

      • houtskool

        Carthago, voel je de sturing richting het sentiment dat de term ‘populisme’ oproept?

        De d666 demagoog beroept zich op ‘populisme’ om de status quo te handhaven, en de ‘controlled opposition’ aka PvdV (Wilders) roept ‘minder Marokkanen’ zodra de verkiezingen naderen… opdat haar zetels (of zijn zetels) ‘business as usual’ niet kan ondermijnen?

        Vergeet finance & politics, it’s all bullshit. Bread & circusses.

        De roofdieren mogen op het oog uit het circus zijn verbannen, zodra het echter naar bloed ruikt…

        • Money as debt

          We spelen hier in Nederland een spelletje met iedereen terwijl we in het grote spel allang niet meer aan zet zijn… Het is een simpel maar keihard spel aan het worden waarbij om door te KUNNEN spelen de spelregels moeilijker en moeilijker MOETEN worden..
          Totdat er geen stip meer op de dobbelsteen staat….
          Dit spel telt alleen verliezers… De wereld is te klein voor al deze ellende

  • Money as debt
  • bertus

    Alle ingrediënten zitten in de stoofpot op een laag pitje en af en toe ontsnapt er wat stoom langs het deksel en wordt er af en toe geproefd.
    Het duurt nog even voor hij wordt opgediend, maar dan heb je ook wat.

  • bertus

    ” Vele rijken der aarde hebben hier al dan niet openlijk een onderkomen
    gevestigd en zijn met hun geld uiteraard van harte welkom ofschoon
    verpozing op het eiland Mauritius ook aanlokkelijk lijkt.”

    Ze zullen door hun eigen wandaden ingehaald worden en te prooi vallen aan de wetten van de Natuurkunde en het Universum.

    Ja, wie niet wil of kan luisteren, die moet en zal maar voelen.
    Het is geen vraag van, wanneer komt het op me af?, maar wanneer gaat het over m’n inhalige, hoogmoedige, arrogante lijf heen walsen.

    Iedereen heeft nu nog alle gelegenheid om z’n fouten en misdaden te bekennen en onder ogen te zien en om te buigen naar positieve energie en daden.

    Schenk aan mij ‘de Nar’ niet te veel aandacht, maar ga bij uw eigen geweten te raden.
    Dat is duizendmaal meer waard dan de de aandacht die ik wil hebben.

    Het ‘artikel’ luid, de volgende fase 2, ga eens over de werkelijke betekenis van deze uitdrukking in uw eigen situatie nadenken.