Eerste stappen naar een bankenunie ?

26

Niet alleen op het voetbalveld kreeg Duitsland donderdagavond een klap te verwerken. Ook Merkel moest doelpunten incasseren tijdens de Europese top in Brussel. De regeringsleiders van de eurolanden zijn tijdens de eurotop overeengekomen dat Spaanse en Italiaanse banken direct kapitaal uit het noodfonds ESM kunnen krijgen. Al vanaf het begin werd duidelijk dat het een strijd zou worden van het Noorden (Merkel) aan de ene kant versus het Zuiden (Rajoy, Monti en Hollande) aan de andere kant. Er moesten stappen worden ondernomen om de stijgende rentes van Spanje en Italië te bedwingen. Het ziet er dan ook naar uit dat zowel de Spaanse als Italiaanse premier hun overwicht op de Duitse bondskanselier goed hebben gebruikt om hun doelen te bereiken.

Europese Centrale Bank gaat monitoren

In ruil voor deze directe kapitaalsteun zal de Europese Centrale Bank (ECB) vanaf het einde van dit jaar de taak krijgen om het Europees bankentoezicht te gaan regelen. Pas als dit gedaan is, kunnen Spaanse banken directe steun aanvragen bij het ESM. Hiermee krijgt de bankenunie feitelijk vorm. Het aanvragen van directe steun bij het noodfonds was voor Spanje zo belangrijk omdat hierdoor de staatsschuld niet zal oplopen bij nieuwe steunaanvragen. Zo zou de recent afgesproken €100 miljard steun aan banken via de Spaanse overheid lopen. Hierdoor zou de Spaanse staatsschuld van 81% naar 90% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) stijgen.

Geen preferente status

Om obligatiehouders tegemoet te komen, is daarnaast afgesproken dat het nieuwe noodfonds geen preferente schuldeiser meer is. Als landen via het EFSF en IMF geld lenen zijn deze leningen preferent, wat inhoudt dat deze belangrijker worden geacht als normale obligatiehouders. Donderdagnacht is echter afgesproken dat mocht er steun worden overgedragen van het tijdelijke noodfonds EFSF naar het permanente noodfonds ESM die schuld gelijk wordt en geen preferente status meer heeft.

Van Eurotop naar Crisistop

Origineel zou het op de eurotop, die van donderdag tot mogelijk zondag duurt, alleen maar gaan over groeimaatregelen voor de eurozone. Zo is er reeds afgesproken dat er maximaal 1% (120 miljard) van het BBP voor een economische groeipact kan worden gebruikt. Toen dit bijna tot een conclusie kwam, weigerden Italië en Spanje echter om akkoord te gaan met de maatregelen. Zij wilden ook dat er een akkoord kwam om een einde te maken aan de acute noodsituatie op de obligatiemarkten van beide landen.

Rentes Spanje en Italië dalen

Dat is nu dus voorlopig gelukt. Rentes op zowel Spaanse als Italiaanse staatsobligaties daalden flink. Zo staat de Spaanse 10-jaarsrente vijdagmiddag net boven de 6,5%, ruim 40 basispunten lager dan de slotstand van donderdag. De Italiaanse rente staat inmiddels weer onder de 6%, ongeveer 25 basispunten lager dan donderdag. Opvallende stijger is de Duitse Bund. Het Duitse staatspapier is vanwege de hogere risico’s in waarde gedaald. Vrijdagmiddag noteert de rente van de Bund weer 1,65%, een stijging van bijna 15 basispunten.

Renteverlaging op komst?

Dat Europa hiermee gered is, lijkt echter geenszins zeker. Veel maatregelen zullen nog concreet moeten worden ingevuld en daarnaast is het permanente noodfonds ESM snel leeg met zo’n 500 miljard euro aan kapitaal. Op ZeroHedge laten ze weten dat er nog landen zijn die het plan nog moeten goedkeuren: ‘The ESM, after the change in seniority status, must be re-affirmed in at least two countries that are the Netherlands and Finland and Germany has not yet approved it yet either‘. Het is dan ook vrijwel een zekerheid dat er binnen een paar maanden extra geld zal moeten komen om Italië en Spanje verder te helpen. Om groei te bewerkstelligen zijn noodfondsen alléén niet voldoende. Een renteverlaging van de ECB volgende week is dan ook dichterbij dan ooit.

Over deze schrijver

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie