Middenklasse in NL wordt weggevaagd (deel 2)

43

middenklasse nederlandOp 11 augustus 2013 heb ik het probleem van onze wegkwijnende middenklasse op Biflatie.nl al eens uitgebreid beschreven. Ik had toen nog niet de indruk dat de door mij genoemde problemen in onze mainstream media actueel waren. Iets wat eerst op de achtergrond suddert is voor onze door de politiek gestuurde media op dat moment nog niet de moeite waard om uitgebreid onder de aandacht te brengen bij het grote publiek. Je zou namelijk slapende honden wakker kunnen maken. Toch wordt er nu eindelijk door de MSM aandacht besteed aan de noodlijdende middenklasse. In verschillende dagbladen zijn de heersende problemen benoemd, maar ook niet meer dan dat. Gelukkig bestaan er diverse websites waarop maatschappelijk betrokkenen samenscholen in een discussiegroep. Biflatie.nl is zo’n discussieplatform waar ik mij goed thuis voel om reden dat er inhoudelijke, diepgaande en soms stevige commentaren worden geplaatst onder de gepubliceerde artikelen.

De reacties van bezoekers

Er komen vaak verrassende en onthullende uiteenzettingen voorbij in de reacties op de diverse artikelen en columns. Vaak terdege en deskundig onderbouwd. Het is dan ook een openbaring om de diverse meningen langs te zien komen en daaruit weer lering te trekken. Het is prettig om te weten dat er meer gelijkgestemden bestaan in ons kleine polderlandje die aanvoelen dat er iets behoorlijk mis gaat in dit decennium. Eén van de grootste missers is misschien wel het bestelen van de middenklasse wat op dit moment gaande is. Ik acht het van groot belang om de rampzalige gevolgen van een interende middenklasse, wat in feite het fundament is van onze verzorgingsstaat, nogmaals nadrukkelijk hier onder de aandacht te brengen…

De langzame neergang

Terugkijkend op de ontwikkelingen van de laatste 5 tot 6 jaar wordt langzaam aan duidelijk wat voor rampspoed zich aan het voltrekken is. Als je goed oplet kun je bijvoorbeeld zien dat in veel nette woonwijken achterstallig onderhoud ontstaat aan meerdere (eigen) woningen. Tien jaar geleden was het gebruikelijk dat een woning zo ongeveer om de 3 jaar opnieuw in de verf werd gezet. Nu wordt het schilderen bij menig huiseigenaar wat langer uitgesteld, en dat is te zien. Althans in mijn eigen waarneming. Het onderhoud wordt uitgesteld. Kijk verder ook eens naar de auto’s die er nu staan in diezelfde woonwijken. Stonden er 10 jaar geleden nog de grotere auto’s uit het duurdere middensegment; nu zijn de meeste van die automobielen vervangen door de zuinige en kleinere auto’s uit het goedkopere segment. Deze ontwikkelingen vinden voor een heel groot deel plaats in de hardwerkende middenklasse waar de mensen met een goed betaalde baan, of de zelfstandige met een goed lopende zaak, meestal in het bezit zijn van een eigen huis en met een auto die de garage over de volle breedte in beslag nam. Nu past er vaak een fiets naast. Een duidelijk signaal dat de grote groep hardwerkenden minder pegels om handen hebben. We merken allemaal wel dat er dingen zijn veranderd. Toch houden we ons groot en doen net of er niets aan de hand is.

Like nothing happened, totdat…

Het dagelijkse leven gaat gewoon door en voor degenen die nog werk hebben betekent het iedere werkdag weer vroeg opstaan en met de dagelijkse stress de dag zien door te komen. Niet denkende aan de ernstige verstoring die momenteel plaatsvindt als het gaat om ons sociale welzijn. Door de stress van het dagelijkse leven hebben we geen tijd om daar bij stil te staan. Totdat..…. een rampspoed-mailbericht op je beeldscherm mededeelt dat er wordt beknibbeld in het personeelsbestand van de afdeling waar jezelf deel van uitmaakt. Zie KPN, Achmea, Rabobank, zorginstellingen en ga nog maar even door. Zo zullen nog veel medewerkers bij banken (RBS was laatst aan de beurt) en andere administratieve sectoren, maar ook de zorgsector, te horen krijgen dat er ontslag dreigt. Dit treft dus voornamelijk de werkenden met een inkomen van modaal tot bovenmodaal, de middenklasse dus. Weer een woning die dit jaar niet geschilderd wordt en weer een woning die verkocht wordt met een restschuld.

Pure diefstal

Behalve de ontslaggolf wordt de middenklasse extra getroffen door heel veel beleidsmaatregelen van de overheid en financiële instellingen. Niet alleen bezuinigingen maar tegelijk ook (stiekeme) belastingverhogingen treffen precies de grootste bevolkingsgroep die een land met al zijn inwoners overeind moet houden. Het is nu eenmaal de makkelijkste weg om belasting te innen daar waar nog wat verdiend wordt en daar waar nog de volledige controle over is. Werkgevers dragen keurig netjes de loonheffing af die elke maand wordt ingehouden op het loon en ondernemers moeten op tijd hun omzetbelastingaangifte met afdracht doen. Gaat de belasting omhoog, dan kunnen we sputteren wat we willen, afgedragen wordt er toch. We hebben er zelf totaal geen controle meer over. We raken het vanzelf wel kwijt. Een grote kudde makke schapen, die hardwerkende middenklasse. De 10 procent superrijken maken zich geen zorgen. Hun goed betaalde adviseurs weten precies hoe te handelen om de mazen van de wet te omzeilen en dus minder of zelfs helemaal geen belasting te betalen. Belasting betalen is voor de dommen, zo is daar het credo.

Zelfs economen benoemen nu problemen middenklasse

Het duurt vaak even voordat hoogleraren en economen met een verklaring komen. Gevestigde economen gaan niet zomaar wat roepen maar doen eerst jarenlang onderzoek met vaak achterhaalde reken- en onderzoeksmodellen om vervolgens te verklaren dat iets in onze economie niet goed gaat. Uiteraard hebben we dat dan zelf al wel proefondervindelijk ervaren. Sylvester Eijffinger bijvoorbeeld, hoogleraar financiële economie aan de Universiteit van Tilburg, ziet “een verpauperde middenklasse die aan het muiten slaat”. “Grote groepen burgers zien hun baan in gevaar komen, terwijl de belastingdruk steeds verder is opgevoerd. Publieke voorzieningen zijn afgenomen, of ze moeten er meer voor betalen. Dat is een explosief mengsel, waar politici veel te weinig oog voor hebben. Bij de komende twee verkiezingen zullen we zien wat de gevolgen zijn.” En dan hebben we Jack Burgers, hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit, die zegt: “Er tikt een sociale tijdbom.” Burgers stelt vast dat in zijn vakgebied de aandacht voor de middengroepen sterk groeit, omdat zich daar de meest dramatische veranderingen voordoen. De middenklasse staat al langer onder druk, maar betaalt nu ook nog de prijs van de crisis. Een explosief mengsel. Dat baart Burgers grote zorgen.

Hoe lang nog?

De grote vraag die ik mijzelf nu stel is hoe lang dit zo nog door kan gaan. Op een bepaald moment zal toch de grens zijn bereikt waarbij de kudde wakker wordt en bééé roept naar de “goede herder” en denkt we laten ons de vacht niet meer scheren maar bewaren de wollen trui voor de naderende (echte) koude winter. Bijna geen enkele middenklasser roept nog dat-ie zijn schaapjes al op het droge heeft. Dat is een kreet van veel jaren geleden. Het wordt tijd dat we ons massaal gaan bedenken en afvragen of onze democratie nog wel werkt zoals die behoort te werken. Volgens het woordenboek is een democratie een regeringsvorm waarbij het volk zichzelf regeert. Naar mijn idee is dat al jaren heel duidelijk niet meer het geval en zijn we onderworpen aan het juk van het grootkapitaal die met vereende krachten beslag heeft gelegd op onze grootbanken en eigen overheden. Onze regeringsleiders zijn de marionetten van het grootkapitaal. Niet wij burgers trekken aan de touwtjes, zoals dat in een democratie hoort te gaan, maar de EU, de ECB, de FED en al hun trawanten. Ze staan onder invloed van het grootkapitaal. Dat zijn de bergen met geld die zijn onttrokken aan de middenklassers van de westerse (ex)welvaartsmaatschappij.

Neergang van het kapitalisme

Het heeft alles te maken met de klassieke neergang van het kapitalisme. Kleingeld vloeit naar grootgeld en goedgeld vloeit naar kwaadgeld. We zien het heel duidelijk om ons heen. De 10 procent rijken der aarde die te samen meer bezitten dan de andere 90 procent. Dat zal nooit de bedoeling zijn geweest van de schepper van onze mensheid. Het is de menselijke fout van hebberigheid en streven naar meer wat uiteindelijk uitmondt in een mondiale onbalans van verkeerd verdeelde rijkdom. We zullen het allemaal meemaken dat dit systeem steeds meer slachtoffers eist die onder de armoedegrens geraken. We zien toch dagelijks de berichten van toenemende werkloosheid met alle narigheid daarom heen. Tegelijk zijn er de opbeurende berichten van beleidsmakers die vanuit hun wensvolle gedachten roepen dat het straks weer beter wordt. Ja, er wordt af en toe wat kunstmatige groei gegenereerd door de geldverruimingspolitiek van centrale banken maar dat neemt niet weg dat dit bijna gratis geld zo ongeveer alleen wordt aangetrokken door het grootgeld. De onbalans wordt daarmee met de dag groter. We staan er bij en kijken er naar.

Oplossing is simpel

Toch lijkt de oplossing simpel. Nu de grote onevenwichtigheid in onze maatschappij heel duidelijk zichtbaar is dan ligt een makkelijke oplossing voorhanden. Belasting omlaag voor middenklasse en belasting omhoog voor de 10 procent bovenlaag. Nu een politicus met lef die deze eenvoudige maatregel durft in te voeren. We willen graag terug naar de eenvoud, dus schaf tegelijk alle ingewikkelde regelgeving af waar de allerrijksten zo makkelijk aan weten te ontsnappen. Waarom is het zo moeilijk om simpele wetgeving in te voeren die eenvoudig is na te leven met een minimum aan toezichthoudende ambtenaren? Juist ja, de macht en de kracht van het heersende grootkapitaal laten het simpelweg niet toe om die enorme verworvenheden zo maar af te pakken. De heersers van vroeger en de dictators van nu hebben nog nooit vrijwillig hun troon en paleizen verlaten. Daar was enige dwang voor nodig. Wanneer we dat in ogenschouw nemen, dan kunnen we niet lui onderuit gezakt naar shownieuws blijven kijken, maar zullen we de handen uit de mouwen moeten steken en die watjes van shownieuws als echte journalisten naar het front moeten sturen om verslag te doen van onze aanval op de machtshebbers van het grootkapitaal. Amen.

Gerrit Welbergen

Over deze schrijver

Gerrit heeft het unieke vermogen om helder en zorgvuldig een uiteenzetting te geven over de economische ontwikkelingen in voornamelijk het Hollandse polderlandschap. Hij doet dat vanuit een burgerlijke nuchterheid en maatschappelijke betrokkenheid.