.recentcomments a{display:inline !important;padding:0 !important;margin:0 !important;}

Ons welzijn anno 2016

36

We schrijven november 2016. Dat is al weer een goeie 70 jaar na de 2e WO. Voor onze westerse economieën betekent dat een lange periode van een vreedzame samenleving. Geen oorlogen meer binnen de eigen grenzen, maar helaas veel oorlogsgeweld op afstand. Best wel zorgelijk.

De lange groeicyclus na WO2

Behalve een periode van langdurige harmonie hebben we mede door de wederopbouw na de 2e WO een lange cyclus gekend van economische groei. Af en toe een dipje in de vorm van een recessie, maar geen echte depressie, hoewel het jaar 2009 e.v. er misschien wel één was. Deze na-oorlogse periode van o.a. de flower-power en de intrede van het digitale tijdperk past goed in de theorie van sommige wetenschappers. Namelijk een tijdvak van langdurige groei opgevolgd door een lange periode van krimp. Vaak periodes van 50 tot 60 jaar. Een opgaande lijn doorbroken met wat dipjes en een neergaande lijn die wordt onderbroken met wat upjes. De altijd aanwezige ups-and-downs in de lange cyclus.

Kunstmatige groei door beleid centrale banken

Alle geleerden ten spijt moeten we ons in het hedendaagse tijdperk niet vasthouden aan ontwikkelde theorieën uit het verleden. Simpelweg omdat men toen niet kon voorzien hoe nieuwe (technologische) ontwikkelingen hun invloed zouden uitoefenen op onze complexe en internationaal verweven maatschappij. Zo kan het bestaan dat een lange cyclus van economische groei in deze 20-21ste eeuw langer kan duren dan in het verleden. Bijvoorbeeld door de instrumenten die beleidsmakers zoals centrale banken en overheden tegenwoordig toepassen. En niet in het minst door de moderne snelle communicatietechnieken die in het verre verleden node werden gemist als er bijvoorbeeld een systeemcrisis dreigde. Kijk bijvoorbeeld naar de snelle redding van vele banken na de val van Lehman Brothers. Al met al voldoende argumenten om aan te nemen dat de huidige periode van welvaart vanaf de 2e WO langer overeind kon worden gehouden dan in het verleden ooit denkbaar was. Gerekend vanaf 1945 tot aan 2009 praten we over een tijdvak van 64 jaren langdurige groeicyclus. Vanaf 2009 zullen we een (lange) periode van krimp niet kunnen ontlopen.

centrale banken doolhof

Nieuwe periode van krimp

Na 2008 zijn we in de beginfase aanbeland van de krimpcyclus. We zien heel duidelijk dat nu door het toepassen van nieuwe technieken en ook tactiek van o.a. de centrale banken de groei kunstmatig overeind wordt gehouden. Er zijn genoeg signalen. Zie de kwantitatieve verruiming van de geldhoeveelheid door de ECB en kijk naar de recordhoogte van de mondiale schuldenberg met daar aan vast het laagste rentepeil ooit. Maar kijk vooral ook naar toenemende burgerlijke onrust door de tweedeling in onze samenleving. Als contrasten vergroten, vergroten ook de spanningen. Als ik hier mijn eigen denkbeeld op loslaat dan denk ik dat we duidelijk bivakkeren aan het einde van de lange groeicyclus of wel begin van een tijdvak van krimp. “Hoe lang willen we en kunnen we een ernstig zieke patiënt kunstmatig in leven houden?” Overigens trekken steeds meer gevestigde economen dezelfde conclusie. Velen zijn bang dat zo meteen, wanneer de stimulerende middelen van centrale banken zijn uitgewerkt, een lange, of wel heftige korte periode aanbreekt van krimp.

Voorspelbare verwachtingen?

De vraag rijst natuurlijk wanneer precies de stimuli van de centrale banken zouden zijn uitgewerkt. Dat is nu een kwestie van alle ontwikkelingen op het gebied van onze internationale huishouding in de gaten houden. En dat kan verdomd lastig zijn. Vergt profetische kwaliteiten en is met ons menselijke brein niet te doen. Kijk maar naar de beursgoeroes die vaak met mooie grafiekjes en technische analyses hun verwachtingen proberen te schetsen van toekomstige marktontwikkelingen. En net zoals met de foute lange-termijn-weersvoorspellingen van onze weerkundigen zitten ook de beursanalisten er vaak naast als ze wat verder vooruit proberen te kijken. Kortom, economische voorspellingen zijn net als het weer moeilijk voorspelbaar op langere termijn. Onverwachte bewegingen, zoals oorlogsdreiging en een opkomend burgerlijk onbehagen, kunnen soms flink roet in het eten gooien en zelfs paniek op financiële markten veroorzaken. Er is naar mijn idee momenteel duidelijk sprake van onderschatte elementen die bepalen dat zekere economische fundamenten in de kiem worden gesmoord door negatieve en miskende invloeden die ondergronds woeden als een soort van veenbrand. Kijk naar de enorme mondiale schuldenberg (225 % BBP) met negatieve rente op al 30 procent van de staatsleningen. Ook de nieuwe bubbel in aandelen en onroerend goed. En juist deze spannende bewegingen maken de economische wetenschap zo interessant. De mondiale economie is heden ten dage meer verweven dan ooit waardoor bijvoorbeeld een crash in China zeker koude rillingen zal veroorzaken in de VS en in Europa. In andere volgorde gebeurt hetzelfde wanneer bijvoorbeeld in de EU de euro zou crashen.

We zijn verwend en vastgeroest in het oude

Niets blijft hetzelfde. Vaak blijven we vastgeroest zitten in het oude en vertrouwde en vergeten we om ons heen te kijken. Na een lange periode van groei is dat nu juist het grote manco. We denken dat het allemaal wel goed zit. Aan het eind van de vorige eeuw zijn er veel sociale zekerheden wettelijk vastgelegd. De goegemeente heeft vertrouwen in hun beleidsmakers en zakken weg in hun fauteuils en genieten van platvloerse TV, computerspelletjes en heel veel vormen van volksvermaak. Carnaval in overvloed. De jongere generatie is geboren in een “gouden tijd” en weet niet beter, tenzij men de geschiedenislessen op school goed heeft gevolgd. Maar hoe het ook zij, de mens is van nature lui en gauw geneigd op z’n lauweren te gaan rusten als het een poosje goed gaat. We hebben immers alles.

Sociale spanningen

Op een bepaald moment breekt dus een fase aan dat de goegemeente wakker wordt en constateert dat er een tweedeling is ontstaan in de maatschappij. De rijken zijn superrijk geworden en de armen armer tot straatarm. Er is te weinig geïnvesteerd en teveel gestimuleerd waardoor het grootkapitaal aan de haal gaat met het geld wat door kwantitatieve versoepeling (QE) door centrale banken van bovenaf in de financiële markten wordt gepompt. Hierdoor worden de verschillen tussen de bovenklasse en onderklasse extreem en gaat het dunne lijntje wat er nog tussen zit op een verkeerd moment breken. Door het enorme onderscheid in rijkdom en armoede in deze 21ste eeuw past een middenklasse er niet eens meer tussen. Deze is inmiddels zo ongeveer gedegradeerd naar de onderklasse. Door deze controverse groeit de onrust en ontstaan er spanningen die in plaats van een herstel eerst leiden tot een burgeroorlog, of nog erger, een nieuwe WO3.

Afbraakfase

We zien nu al dat we in een soort van afbraakfase verkeren. Opgebouwde zekerheden zoals pensioenen en de verzorgingsstaat staan onder druk. Bij groeiende onzekerheden bestaat het gevaar dat door oplopende spanningen een vertrouwenscrisis ontstaat waardoor makkelijk een beurscrash kan ontstaan met een totale afbraak van opgebouwde waarden. Het instorten van de effectenbeurzen geeft een kettingreactie naar de banken en pensioenfondsen die in grote problemen geraken. Faillissementen met een ontslaggolf, overheidstekorten, omvallende banken en nog een heleboel maatschappelijke narigheden. Een optelsom van ellende. Een echt doemscenario wat op de loer ligt. Weldra zal blijken dat het stimuleringsbeleid van centrale banken in de eindfase van een lange groeicyclus is uitgewerkt. Ik zou graag reacties willen zien die een ander scenario schetsen.

Piet Pineut

Share.

Over deze schrijver

Gerrit heeft het unieke vermogen om helder en zorgvuldig een uiteenzetting te geven over de economische ontwikkelingen in voornamelijk het Hollandse polderlandschap. Hij doet dat vanuit een burgerlijke nuchterheid en maatschappelijke betrokkenheid.

  • goof

    Een veel ander scenario zou niet realistisch zijn lijkt mij dus ik denk dat je het aardig goed ziet Piet.
    Het wachten is op een trigger en dan zal jou doem-scenario redelijk gaan uitkomen.
    En wat voor oplossing er nu nog is om het te kunnen veranderen en het tij te keren lijkt mij niet meer voorhanden.

    • bertus

      Je begint je redenaties, denkbeelden en logica al steeds meer op te hangen en te delen met andere, schijnbaar sterkere mede plaatsers van artikelen op Biflatie..

      Vind ik op zich niet erg dat je er nog niet klaar voor bent, maar kom er dan gewoon ruiterlijk voor uit.
      Ontkennen maakt de situatie alleen maar erger.

    • bertus

      Als je nu al geen eigen oplossingen kunt aandragen na je drieste intrede, dan stoppen we je ook maar snel in de grote poppenkast figuren mand.

  • DrM

    Op http://www.rtlz.nl/finance/beurs/obligatiemarkt-gelooft-wel-wat-trump-zegt lees ik dat de rentes op staatsobligaties aan het oplopen zijn sinds de overwinning van Trump. Zal dit nu leiden tot de gevreesde totale crash van het huidige financiële systeem, Deutsche Bank is nog steeds wel erg wankel.

    • Dre

      De rentes gaan de financiële markten, wat zeg ik, waarschijnlijk de economie nekken. We hebben een met schulden overladen systeem. Dat systeem gaat hartstikke kapot met hoge rentes, niet te houden, met al die schulden! Centrale banken zitten keihard in spagaat. Want hogere rentes is mindere groei, lagere beurzen, hogere lasten voor schulden, maar de oneindige QE is ook noodlottig.

      • Bartje

        Let maar op, het word wegstrepen van schulden.
        Straks krijgen weer het tientje van ???? net als na wo2.

      • carthago

        Bij 1procent renteverhoging vallen de banksters bijvoorbeeld in Italië, Portugal, Spanje maar ook Frankrijk, definitief om. Het gaat om bankleningen van astronomische omvang.Dat geldt waarschijnlijk nog meer voor de staatsschulden, zelfs die kleine 1 procent rente is nooit meer op te brengen met een deflatoire economie.

  • Easymoney

    De verzorgingsstaat bestaat nog steeds en de bevolking blijft de staatskas spekken. 45% van iedere euro gaat naar de staat. De begrotingstekorten blijven bestaan en de staatsschuld blijft groeien.

    https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/prinsjesdag/inhoud/miljoenennota-rijksbegroting-en-troonrede/overheidsfinancien-in-beeld

    De bovenstaande koppeling is afkomstig van de site van de rijksoverheid. De staatsschuld gaat richting de 440 miljard euro. Dit is 26.000 euro per Nederlander, het is beter om dit per belastingbetaler te doen, want die moet die schuld uiteindelijk betalen.
    Er zijn genoeg landen zoals Japan, met een schuld van boven 250%. Met andere woorden, dit feestje gaat nog een tijdje door.

  • Dre

    Mooi artikel Gerrit!!

    “Opgebouwde zekerheden zoals pensioenen en de verzorgingsstaat staan onder druk.”

    De mensen onder de 25 gaan helemaal geen pensioen meer krijgen, ook een systeem die kapot is, en niet meer te verbeter valt. Dus zorg voor jezelf! Koop wat assets, goud en zilver, desnoods wat grond. Want van de systemen en de overheid ga je niets meer krijgen. Van crisis naar crisis. Ondanks dat ze het ons doen laten lijken dat het allemaal goed gaat. De beurzen zouden een graadmeter van vertrouwen zijn, maar dat vertrouwen wordt wel flink gemanipuleerd.

    • Gerrit Welbergen

      “Mooi” is anders. Ik schets een doemscenario maar zie om me heen dat de beurzen goed draaien en de Dow Jones zelfs vandaag een record aantikken. Zelfs Trump’s verkiezing kon geen roet in het eten gooien. Onvoorstelbaar eigenlijk. We zien dat door de onvrede onder de mensen de kiezers massaal tegen de gevestigde orde stemmen. Brexit, Oekraïne referendum, Trump en wat gaan we binnenkort nog meer zien? Italië zo meteen op 4 december. Toch volgen de beurzen met wat kleine dipjes nog altijd de weg omhoog, terwijl burgerlijke onvrede duidelijk zichtbaar wordt. Hier lijkt mij een groot spanningsveld te ontstaan.

      • henk willemse

        Er is sprake van de nieuwe economische realiteit na lehmann.
        De centrale banken redden alles. Elke crisis die nu nog ontstaat laat men bewust ontstaan.

  • Easymoney

    Alle cijfers en economische gegevens zijn discutabel. Op basis van deze gegevens voorspellingen gaan doen, lijkt mij niet zo verstandig.
    Zelfs de staatsschuldomvang zie ik verschillende cijfers, zelfs op overheidspaginas.
    De schuld is een gevolg, en de oorzaak is dat burgers vinden dat de overheid alles voor hun moet regelen. En om al die mooie collectieve goederen te betalen, het is namelijk niet gratis, wordt er belasting geheven en vooral geld geleend.
    Tevens heeft de overheid zo haar eigen belangen, zoals met jullie geld, het redden van collega overheden. Tja, als je een groot deel van je zelfbeschikking en je vrijheid opoffert in ruil voor opgelegde collectieve goederen omdat je geen vertrouwen hebt in je medemens zul je ook met het resultaat ervan geconfronteerd worden. Groeiende belastingen, meer regels, meer wetten, meer schulden, minder vrijheid, grotere staatsinvloed op jouw leven, en om vrij te zijn kun je beste onder de radar leven.
    Burgers zijn verslaafd aan de staat, het wordt tijd dat zij op eigen benen leren staan. Zoniet, zal de ondergang het enige alternatief zijn.

  • Henk willemse

    wat voor macro-economische school je ook aanhangt welk geldscheppingssysteem je ook gebruikt, er komt een moment dat je tegen de grenzen aanloopt ten aanzien van vraag en aanbod van geld en de verhouding hiervan ten opzichte van de verzadigingsfase in de economie.

    De vraag naar geld kun je stimuleren… door een lage rente… of door een extreem lage rente zoals we dat zien sinds 2008.

    De vraag naar nieuwe producten in een economie kun je sturen door nieuwe producten te ontwikkelen zoals de I-Phone en dergelijke zoals we kunnen zien sinds ongeveer 2007 kan iedereen daadwerkelijk makkelijk mobiel internetten met een mobiele telefoon.

    Uiteraard zijn het twee verschillende takken van sport. En die hebben alles te maken met de irreële economie en de reële economie.

    Aangezien biflatie zich met name richt op alles wat te maken heeft met de irreële

    economie heb ik wellicht een interessante link gevonden. Het kan ook zijn dat deze link al voorbij gekomen is op het forum van biflatie of dat er zelfs al een artikel aangewijd is.

    In ieder geval zat ik te googlen op staatsschuld van de vs.

    Ik wil namelijk weten (inderdaad ik wil het nog steeds weten, misschien dat iemand van biflatie het weet) hoeveel staatschuld de vs hebben en hoeveel rentelasten ze moeten betalen. En hoeveel belasting-inkomsten de vs hebben

    Nederland heeft ongeveer nu 500 miljard staatschuld en betaald iets van 12 miljard aan rente?

    2 jaar geleden stond in het financieel dagblad dat de treasury van de nederlandse overheid 100 miljard aan obligatieleningen omgezet had naar staatsobligaties met die rente tarieven van na lehmann. Kort samengevat betekend dit dat de staatschuld sinds lehmann verdubbeld is en dat de rentelaste met 2/3e deel zijn afgenomen. De rentelasten op de staatschuld waren voor nederland in 2003 nog iets van 17 miljard euro.

    Maar dat was in de periode voor lehmann en toen werd de staatschuld nog gefinancierd door commerciele partijen.

    Na 2008 wordt de staatschuld van de VS grotendeels gefinancierd door de FED.

    Deze link gaat daarover:
    http://marketupdate.nl/nieuws/economie/kredietcrisis/rente-op-staatsschuld-vs-in-2048-groter-dan-belastinginkomsten/

    Nu zit ik mij af te vragen. Willem Middelkoop bijvoorbeeld heeft het over de broekzak/vestzak constructie.

    Maar laten we zeggen dat de staatsschuld van de VS vanaf 10.000 miljard euro gefinancierd wordt door de FED. Ofwel nu zo’n beetje 9000 miljard. De rente over 10.000 miljard is inmiddels ook gefinancierd door post-lehmann-fedrente.

    Ik hou de nederlandse verhouding aan namelijk 6,4 miljard rentelasten op 500 euro schuld.

    In de vs is dat 40x zoveel (ongeveer) namelijk 256 miljard dollar rentelasten op 20000 miljard dollar schuld.

    eeeh klopt dit wel?

    VS 20.000 miljard dollar staatschuld

    Nederland 500 miljard euro staatschuld.

    20.000 : 500 = 40

    6,4 miljard x 40 = 256 miljard jaarlijkse rentelasten VS

    • Bartje

      Het probleem zit bij het volk veroorzaakt door de Elite en gesteund door de overheden.
      In het kapitalistisch model dient er geldcirculatie en inflatie als basiswaarde en deze beide zijn compleet weggevaagd.
      99% van het beschikbare kapitaal zit bij 1% van de mensen van de wereld.
      Inflatie is er niet meer eerder deflatie.
      Feitelijk is er een zeer simpele oplossing zorgt dat het volk geld heeft ter besteding vrije handel en dat geeft inflatie waardoor staatsschulden automatisch verlaagd worden.
      Kon er tot 1940 een grote oorlog gecreëerd worden helaas is dit heden haast onmogelijk omdat de enige beoogde tegenstander Rusland dermate zwaar bewapend is dat het Neo conservatieve land VS zelf het slachtoffer word.
      Rente is de smeerolie der economie simpel de ontvanger steekt door winsthonger het weer in de economie.

  • Henk willemse

    Eeeh mijn punt is dus:
    Als de vs of nederland rentelasten betalen aan hun centrale bank in plaats van aan commerciele partijen dan is komen die rentelasten toch ook weer bij de overheid terecht? Immers als de ECB of de Fed winst maken dan keren ze dat toch weer uit aan haar overheden?
    Dus elke lehmann-achtige crisis die nu nog gaat ontstaan is dan toch een kunstmatig gecreëerde crisis? Immers ze (de ecb en dus ook overheden) weten nu toch precies wat voor leningen de commerciële banken op de balans hebben staan? En dat de ecb deze straks allemaal heeft opgekocht met kunstmatig gecreëerd geld ofwel ‘1 druk op de knop geld’.

  • Henk Willemse

    aaah nu begrijp ik het.

    Volgens het fd gaan de rentelasten van overheden alleen nog maar meer naar beneden. We hoeven ons dus nergens zorgen over te maken.

    https://fd.nl/economie-politiek/1095082/niemand-begrijpt-schuld

    • Easymoney

      Ik heb het stuk van FD gelezen. De argumenten die verstrekt worden, klinken prachtig, maar kloppen niet. Feitelijk wordt de financiële huishouding van de overheid neergezet als iets heel speciaals, een organisatie die bijna buiten economische realiteit staat. Een realiteit die voor mij, voor u en de particuliere sector helemaal niet geldt. Gratis geld heeft geen waarde.
      Multinationals zijn vaak groter dan menig land, en ook deze bedrijven houden hun schuldquote nauwkeurig in de gaten.
      Er is maar 1 belangrijke handeling die de economie laat groeien, en dat is investeren. Een ondernemer investeert met een bepaald oogmerk, namelijk het maken van winst. Ik heb nog nooit een ondernemer kunnen vinden die gaat investeren om verlies te draaien. Een ondernemer die zijn investering niet volledig zelf gaat financieren, gaat naar een geldgever voor een lening. De geldgever zal het investeringsplan beoordelen op de mogelijkheid van rendement oftewel de geldgever wilt heel graag terugbetaald worden. Want geldgevers hebben vaak ook schuldverplichtingen.
      De ondernemer die investeert gaat d.m.v. nieuwe kapitaalgoederen, goederen en diensten produceren voor zijn klanten. Als de ondernemer de markt goed inschat willen de klanten zijn producten hebben, dit wordt ook de Test genoemd. De consument bepaalt op basis van behoefte, en prijs/kwaliteit verhouding of zij het willen hebben.
      Gaat het goed met de verkopen en de ondernemer maakt brutowinst, wordt de investering terugverdiend. De ondernemer krijgt zijn geldmiddelen terug en heeft winst over, om de vermogenskosten aan de geldgever te betalen. Iedereen blij.
      Dit principe geldt ook voor de overheid, tenslotte wat zegt deze, de overheid investeert in de toekomst. Maar, zijn deze investeringen eigenlijk rendabel? Het antwoord is deels nee. Ja, er wordt geïnvesteerd, en de investering wordt betaald door belastingen maar ook geldleningen. Al deze geldleningen opgeteld is de staatsschuld. Echter, wordt de financiering van de investering nu terugbetaald aan de geldgever? Het antwoord is nee. Het aantal geldleningen blijft alleen maar groeien, in aantal en omvang. Waarom wordt niet afgelost, oftewel de investering laat een negatief rendement zijn, dat komt omdat of rendementen negatief zijn, of de voordelen worden uitgegeven aan collectieve goederen. Het gevolg is ook dat de staatsschuld in absolute getallen blijft groeien, en dat er begrotingstekorten zijn, die gedekt worden door nieuwe leningen.
      De overheid is alleen maar bezig om haar schuld te herfinancieren, en nieuwe schulden aan te gaan. De overheid verwacht ook nadrukkelijke van de financiële sector dat deze de overheid blijven herfinancieren en in 2008 is daar de klad ingekomen. De banken begonnen te beseffen dat hun uitgaande leningen aan de staten, nooit meer terugbetaald kon worden. Feitelijk waren de banken steeds, de eigen gecreëerde staatsschulden naar elkaar toe aan het schuiven.
      De overheid heeft dus aan geldcreatie gedaan, via het steeds verhogen van het eigenlijk eeuwig oplopende krediet van de financiële sector. Er werd steeds meer geld gemaakt, zonder dat daar waarde tegen over staat.
      Waarom kunnen bedrijven wel schulden maken en toch groeien. Dat komt omdat bedrijven voor hun klanten een toegevoegde waarde creëren. Namelijk het voorzien in de behoefte van hun klanten. Daarmee creëren zijn winst.
      De overheid produceert niets, ook echt niets. De overheid is niets anders dan een intermediair, een opdrachtgever en betaler van rekeningen. Daardoor kan zij ook geen toegevoegde waarde genereren. De overheid krijgt inkomsten door belastingen en geldleningen. Alleen winstgevende activiteiten van bedrijven en inkomsten van consumenten leveren geld op voor de staat.
      Een tweede fout is de link met het bnp. Het overheidsmodel kan alleen maar werken, als het BNP blijft groeien. En hoe groeit het bnp, door investeringen die rendement opleveren. Het rendement van bedrijven is positief, echter, die van de overheid is negatief. Hoe lost de overheid dit op, door inflatie te promoten. De feitelijke rijkdom, namelijk het produceren van goederen en diensten hoeft dan niet te stijgen. Door geldgroei, de oorzaak, ontstaat er een prijsstijging (gevolg). Dus een hogere BNP. De overheid is zeer nerveus als de prijzen gaan dalen, want dan daalt ook het BNP en de staatsschuld in absoluut getal blijft hetzelfde. De schuldquote van een land gaat dus sterker stijgen door een dalende BNP. Dit zag je terug bij de zuidelijke Europese landen, de financiële markten moesten uiteindelijk steun krijgen van de ECB. Dus als het hebben van een staatsschuld niet erg is, waarom moest de financiële sector gered worden??
      In het artikel staat ook de onzinnige opmerking over aflossen van staatsschulden dat dan de financierders met hun geldmiddelen niets kunnen doen. Dit pure onzin. Dit is het omdraaien van oorzaak en gevolg. De reden dat de financierders met hun geld blijven zitten is, dat de geldkraan van de ECB openstaat. Een bank kan goedkoper lenen bij de ECB, dan het investeren van het geld wat zij in bewaring hebben gekregen. Dit is een hele belangrijke reden, dat de spaarrente zo laag is. Dit is ook de reden dat de pensioenfondsen in de problemen zitten. Zij hebben problemen om hun investeringen te laten renderen, want de projecten die rendement opleveren hebben hun financiering al binnen. Wat overblijft zijn projecten die je vroeg nooit zou willen financieren, wegens het slechte rendement.
      Het verhaal van het FD is een keynesiaanse uitleg over de economie, met name het geldmodel. Echter, wat de meeste keynesianen vergeten, is dat de geldgroei ook eens een keer gestopt moet worden. In goede tijden moet de geldgroei gestopt worden, en dat is iets wat de overheid niet doet.

      • Piet Pineut

        Briljant lesje economie. Een nuchtere beschouwing waarmee wordt aangetoond dat het huidige systeem op z’n eind loopt. Zou ook een prima artikel op deze site kunnen zijn.

  • Madman

    Ons welzijn bepalen we , buiten onze basisbehoeften om, zelf , in ons eigen hoofd.
    De drang naar meer materie, de nieuwste computer, telefoon, auto,reizen, en niet te vergeten geld en macht of wat dan maar ook, is iets wat we denken te behoeven om ons ‘wel’ te voelen? Dat kan en dat mag.
    Wat je goed moet beseffen dat je ‘welzijn’ onlenen hieraan, dat gat van ontbrekendheid nooit van buitenaf zal kunnen vullen. Slechts tijdelijk, met een grotere honger als resultaat.

    Voor langdurig resultaat zal het welzijn van binnen uit moeten komen. Of , zoals mijn oude leraar maatschappijleer placht te zeggen : Er is een groot verschil tussen welVAART en welZIJN.

    Maar daar is het huidige systeem niet gebaat, want tevreden mensen zijn slecht voor de economie.

    Keuzes, keuzes….

  • bertus

    Een vreedzame periode van 70 jaar in Europa, waarvan we de laatste 50 jaar systematisch financieel geplunderd zijn als burgers door de achterliggende achterlijke regeringen met wanbeleid.

  • bertus

    De bewuste groeifase van de burgers onder de € 60.000 per jaar begint in een versnelling te geraken.

    En dat doet me deugt, al heb ik zelf wat meer te besteden.
    Waar het mij om gaat, is de Universele waarheid.

    We hebben als mensen met elkaar allemaal onze fouten gemaakt, maar dat is geen ramp, als we het maar willen inzien en realiseren.

    De meesten van ons hebben de afgelopen 50 jaar geprobeerd een beter leven op te bouwen en zo mogelijk meer geld te vergaren dan een ander.
    Sommigen is dit beter afgegaan dan een ander.
    Is niet zo erg, het waren allemaal intenties.

    Gedurende de afbraakfase kan ieder nog steeds zijn richting gaan bepalen.

    • goof

      “En dat doet me deugt, al heb ik zelf wat meer te besteden dan € 60.000 ”

      Mag ik weten wat jij doet voor de kost als jij meer als 60 K verdient of is dat in 5 jaar ?

      • bertus

        Vraag niet naar de bekende weg goof, of kom je ook eindelijk uit de kast?

  • bertus

    Het is een feit, een groot deel van de bevolking zat zich jaren lang vol te vreten met snacks,bier en cola voor de buis, zonder zich 1 moment af te vragen waar ze nu zelf mee bezig waren.

    Kwam ook, omdat deze groep zeer makkelijk te manipuleren viel, door ontbreken van zelfrespect, zelfkennis, algemene kennis, bewustzijn en fysieke en mentale kracht.

    Hiermee, kwamen zij ten val in de Internationale beerput van de reeds bestaande zijtak van de bewuste mens, de meedogenloze mens.

    Maak veel schulden, leef ongezond, eet ongezond, denk ongezond, profiteer van anderen en doe dingen die anderen benadelen.
    Door al deze persoonlijke tekortkomingen kon je zelf je vege lijf boven water houden.
    Maar deze tijd loopt echt op z’n einde.

    En er hangt ook nog een prijskaartje aan bij de uitgang.

  • bertus

    Sinds 2012 is de trend vanuit de huidig en voorgaande overheden om de zorg in verpleeghuizen en verzorghuizen te beknotten en terug te dringen.

    Gewoon een kwestie van keuzes en kostenplaatje.

    Zij hebben geen maatschappelijke ondersteuning nodig gezien hun riante salaris, pensioen, bijbanen, vette bankrekeningen en volgepropte sokken.

    Eenvoudigweg gesteld, laat de dementerende en behoeftige Nederlanders en uw naaste familieleden nu en in de toekomst maar aan hun lot over en aan de genade en het gezond verstand van de familie en gemeenten.

    U bent zelf de volgende in de rij en nu niet gaan janken straks.

    Als de overheid het voor elkaar heeft gekregen om de verworven verzorgingsrechten teniet te doen en de familie en de rest van de bevolking het heeft geaccepteerd, dan klaag ik de belanghebbende familie en het Nederlandse volk aan voor het maatschappelijk/sociaal in gebreken zijn en indirect/direct dood door schuld.

    Laat elk een 1 dit terdege tot hem/haar door laten dringen.
    U gaat er op termijn hard aan herinnerd worden, voor wat u bewust heeft laten liggen en uw ogen heeft gesloten.

  • bertus

    We hebben in Nederland reeds een partij voor de dieren, een zeer nuttige partij.

    Maar dieren, natuur en mensen gaan samen, dus zullen ze samen een evenwicht moeten zoeken.

    De natuur, zal het uiteindelijk altijd winnen van de mens, hoezeer dit ook niet te verteren is door de mens.

    De mens zit momenteel ook aan het het eind van de keten en is uiteindelijk het kwetsbaarste.

    Ik hoop, dat weinig mensen zich dat bewust zijn.
    Dat maakt mij uiteindelijk gelukkig.

  • bertus

    Ik heb medelijden met de gemiddelde mens en het grootste respect voor de kracht van de natuur.

  • bertus

    De meesten berusten in hun leugens, misleiding of hun alcoholische en rokerige berustringen.

    Het maakt mij ook niet uit, het gaat mij om de uiteindelijke waarheid.
    En elk zal daar onderdeel van gaan uitmaken.

  • bertus

    De meeste artikelen op deze site gaan over bezit, geld verdienen, geld en vermogen verliezen, economische en maatschappelijke rampspoed.

    Waarom wordt er niet meer aandacht besteed aan persoonlijke voorspoed ( lichamelijk en geestelijk ), gezondheid en kennis uitwisselen om dit te verwezenlijken.

    De voedingsindustrie is al 4 decennia bezig om de consument te vergiftigen en van de essentiële voedingsstoffen te onthouden, door waardeloze, slechte voedingsproducten in de schappen te brengen met honderden miljoenen kostende reclames.

    Waarom spenderen veel bedrijven zoveel geld aan reclame?
    Omdat de grote multinationals en de elite 2 handen op 1 buik zijn.

    De elite vindt, dat minstens 95% van de aardse bevolking gedecimeerd dient te worden.
    Veel grote voedingsbedrijven ( waaronder Unilever ) maken er onderdeel van uit, en vergiftigen de mens met transvetten, E-nummers, GMO’s en chemisch bewerkte voedingsmiddelen.

    De producten die wel gezond zijn voor ons, hebben zij al in een decennia durende campagnes kapot en in de ban gedaan om hun doelen te bereiken.
    Bijv: margarines ( is Unilever marktleider in ) staat stijf uit van van de transvetten en E-nummers.

    En zo kan ik nog wel 5 A4tjes vol schrijven.

  • bertus

    De echte elite heeft hun vermogen meest belegd in waardevast bezit.
    Zij menen, dat zij hiermee alle rampspoed en bijna iedereen zullen overleven.
    Ze willen hun leven en van hun nazaten zoveel mogelijk indekken met zekerheden.
    Maar Aardse zekerheden zijn altijd vals.

    Mijn aanname is toch even anders.
    En wel, dat zij Universeel terecht zullen staan, omdat zij proberen te overleven met slechte intenties.
    Universeel gelden er geen slechte of kwaadaardige intenties.
    Maar er moet toch iets zijn waar ze geen weet van hebben.

    Zij gaan het langer uitzingen dan wij, maar uiteindelijk gaan ook zij een meer pijnlijke dood ervaren.