Top tien geopolitieke spanningen 2014

17

Naast de verschillende economische problemen in de wereld zijn er ook  nog geopolitieke ontwikkelingen die we dit nieuwe jaar zeker in de gaten moeten houden. De gevolgen van geopolitiek kunnen wel eens groter kunnen zijn dan we denken. Laten we de tien grootste gevaren voor de geopolitieke stabiliteit eens nader bekijken.

geopolitiek 2014

10. Turkije

Van alle opkomende markten is Turkije het meest kwetsbaar in 2014. De gevolgen van de oorlog in Syrië, de opkomst van de Koerdische opstand en de politieke instabiliteit in het land zijn groots. Premier Erdogan is momenteel wild om zich heen aan het slaan door onder andere de complete oppositie te ontslaan en zal de politieke stabiliteit nog meer onder druk zetten. Ondertussen crasht de Turkse Lira ten opzichte van andere valuta.

rusland economie groei grafiek

9. De onvoorspelbaarheid van Poetin

Hij is de meest machtige man ter wereld aan de top van een van `s werelds belangrijkste landen; President Poetin van Rusland. Zijn populariteit is tanende en na tien jaar groeistijging is de opkomst van Rusland (net als dat van China) momenteel aan het wankelen. De economie is aan het stagneren en het land is zeer afhankelijk van de olie-inkomsten. Deze vooruitzichten maken hem zeer onvoorspelbaar, zowel op het binnen- en buitenlands beleid. Eerst de Olympische Spelen maar even, al doet Putin liever mee aan de alternatieve Olympische Spelen, zie deze video.

8. De onrust in het Midden Oosten

Na een drie jaar durende onrust, is het einde nog lang niet in zicht. De negatieve spiraal waarin het Midden Oosten zich bevindt lijkt zich steeds te ontwikkelen in een broeinest van ellende en oorlog. Verwacht dit jaar nog meer geweld in Irak nadat de Verenigde Staten weg zijn gegaan en de groeiende invloed van Iran. De rol van Amerik, Irans nucleaire programma, Al Qaida (zie nummer 7) en de onrust in Egypte en Tunesië zal de regio waarschijnlijk nog meer onder druk zetten.

7. Al Qaida 2.0

Door alle ontwrichtende ontwikkelingen in de Arabische wereld heeft Al Qaida zich een steeds prominentere rol weten te verschaffen. De burgeroorlog in Syrië is een magneet geworden voor Jihadstrijders. ISIS-strijders (ISIS staat voor Islamitische Staat Irak en Syrië) vechten met Assad, maar ook met de gewone rebellen. Ook in Noord Afrika, waaronder Mali, is de invloed van Al Qaida en andere terroristische groeperingen groter en groter geworden. De terugtrekking van de Amerikaanse en andere Westerse militairen is een open deur gebleken voor deze fundamentalistische groep.

6. Strategische data

Het Internet is niet meer wat het vroeger was. Het is aan het verschuiven van een bottom-up sector naar een top-down strategisch instrument voor de groeiende rol van overheden. Dit jaar zal de controle en het vergaren van data nog meer versnellen met alle gevolgen van dien. De spanningen tussen overheid en burgers en tussen overheden onderling zal alleen maar toenemen en zal niet ten gunste zijn van de onderlinge verhoudingen. Niet zo gek dat er door de afluisterpraktijken van de NSA nieuwe internetsystemen onstaan.

5. De oliestaten

De traditionele rol van de olieproducerende landen op het gebied van geopolitieke verhoudingen zal door de ontwrichtende gebeurtenissen veranderen. De relatie tussen de producerende landen komt nog verder onder druk te staan, mede door de dalende olieprijzen en groeiende concurrentie tussen deze landen onderling. Dit zal de druk tussen landen als Rusland, Nigeria, Venezuela en Saoedi Arabië doen laten toenemen.

4. Iran

Ondanks het nucleaire programma in Iran, de verwoestende gevolgen van de opgelegde economische sancties en de overwinning van Hassan Rouhani tijdens de presidentsverkiezingen, zijn de kansen tussen een schikking tussen Iran en het westen sterk verbeterd. Echter blijven er vele risico`s gaandeweg aanwezig en is het een make-or-break jaar voor het land. Mocht er ergens tijdens de onderhandelingen iets niet goed gaan dan staat militair ingrijpen weer vol op de agenda en dat zal dan niet zonder gevolgen zijn.

3. Het nieuwe China

President Xi Jinping en andere Chinese sleutelfiguren hebben de hervormingspolitiek tot een topprioriteit gemaakt. Meer dan we ooit hebben gezien. Maar de People`s Party of China kan zich geen fouten veroorloven. Te veel hervormingen op een te snelle basis zal het land en belanghebbenden overal ter wereld in paniek brengen met een groeiende oppositie als gevolg. Dit weerhoud de centrale bank van China niet om lekker de stimuleren. Laats werd er bijvoorbeeld nog $5 miljard in het bancaire systeem gepompt.

2. Opkomende markten

In 2014 zal er in Brazilië, Colombia, India, Indonesië, Zuid Afrika en Turkije opnieuw gestemd gaan worden. De politieke uitdagingen voor de emerging markets zijn groot, zeker gezien de dalende economische groei. Onzekerheid troef dus. Zoals we de afgelopen tijd hebben gezien in de Oekraïne, Brazilië, Turkije en Rusland is een gefrustreerde bevolking een groot probleem voor de zittende macht en politiek. We houden de opkomende economieën goed in de gaten.

1. Het vertrouwen in Amerika

Het meest belangrijke land ter wereld, zowel economisch als militair, heeft flinke deuken opgelopen als het gaat om vertrouwen en aanzien. De gemaakte fouten in het Midden Oosten, het Snowden schandaal en het binnenlandse disfunctioneren van Obama hebben de banden tussen de belangrijkste partnerlanden flink schade aangericht. Steeds meer landen kijken naar mogelijkheden om ergens anders zaken te doen en vriendschappelijke banden aan te halen, zoals Brazilië, Duitsland, Frankrijk en Saoedi Arabië. Met China in hun kielzog neemt de globale overheersing van Amerika zienderogen af en het voortbestaan van de dollar als wereldreservemunt is helemaal geen zekerheid. Een kat in het nauw maakt rare sprongen en zal de onvoorspelbaarheid van Obama en zijn opvolger alleen maar doen toenemen.

Over deze schrijver

Meneer Teun ontdekt graag de geheimen van onze instituten, systemen en bankiers. Hij bezit een gezonde dosis scepticisme en wijst mensen er graag op dat veel in ons leven anders is dan het lijkt. Twitter: @Meneer_Teun