Beste inflatiehedge: Goud versus Aandelen

59

biflatie vraagtegenDe markt valt te verdelen in twee kampen: het ene kamp gelooft heilig in het feit dat goud hen tegen een periode van versnellende geldontwaarding beschermt; het andere denkt dat aandelen een betere bescherming tegen inflatie vormen. Wat is nou de beste inflatiehedge: edelmetaal of aandelen?

Het kamp ‘Buffett’: aandelen als inflatiehedge

Warren Buffett — voorheen rijkste man ter wereld en legendarisch belegger — behoort tot het kamp dat in aandelen een goede inflatiehedge ziet. Zijn argument: het onderliggende bedrijf zou in inflationaire tijden het vermogen moeten hebben om iets te produceren dat zijn koopkracht behoud. Volgens Buffett’s theorie zouden aandelenprijzen daarom in pas moeten lopen met de koopkrachtontwaarding. De inflatie van de jaren ’70 is wellicht het beste praktijkvoorbeeld waarmee we het inflatie-beschermende vermogen van aandelen kunnen toetsen.

De ‘stagflatie’ van de jaren ’70: inflatie & aandelenprijzen

Het blijkt namelijk een algemene misvatting te zijn dat aandelen in waarde vermeerderen in tijden van inflatie. Van 1970 tot eind 1979 steeg de S&P500 met 27%; gedurende dezelfde periode verdubbelde de consumentenprijzen. Het geannualiseerde rendement op de S&P500 bedraagt slechts 2,4%, terwijl de laagste stijging in de consumentenprijzen 3,3% was in de jaren ’70, met uitschieters in 1974 en 1979 (meer dan 12% prijsinflatie, een koopkrachtverlies van 10%!).

Als een belegger $100 in de aandelenmarkt had belegd in 1970, en dan had gewacht tot 1979, dan zou hij $127 dollar hebben. Echter, een product dat in 1970 $1 kostte, kost $2 in 1979. Kortom, de aandelenbelegger zag een groot deel van zijn reëel vermogen verdampen in de jaren ’70. Ook het door Warren Buffett geliefde Coca Cola verloor bijna 20% van zijn waarde tussen 1970 en 1979.

inflatiehedge

Beste aandelenmarkt van het jaar — Venezuela: +480%

In Venezuela zijn aandelen daarentegen wel gebombardeerd tot inflatiehedge. Althans, zo lijkt het. De beursindex is daar namelijk met liefst 480% gestegen het afgelopen jaar, terwijl de inflatie van 30% op jaarbasis opliep naar 30% op maandbasis. De best presterende aandelenmarkt ter wereld dus, in nominale termen dan.

Het enige probleem: de steeds waardelozer wordende Venezolaanse munt — ironisch genoeg de ‘bolivar fuerte’ genoemd, in andere woorden, de ‘sterke bolivar’ — valt niet in te wisselen voor buitenlandse valuta vanwege de geldende deviezenbeperking. De aandelenmarkt aldaar wordt dus wel gedreven door inflatie, maar enkel vanwege het feit dat dit gepaard gaat met een deviezenbeperking: het geld kan het land niet verlaten en zoekt dus onderkomen in binnenlandse beleggingsklassen.

Geen Venezolaans scenario in de westerse aandelenmarkten

Dit betekent echter niet dat dit scenario ook opgaat voor de westerse wereld. Ten eerste gelden daar geen deviezenbeperkingen en lijken deviezenbeperkingen vooralsnog niet aannemelijk. Daarbij is de Venezolaanse index niet langer een “index”; de weinige aandelen die na het losgeslagen socialisme zijn overgebleven, zijn dusdanig illiquide — het aandeel van de wereldberuchte Santa Teresa-rum is al ruim een jaar niet meer verhandeld — dat we eigenlijk niet meer over een aandelenmarkt kunnen spreken.

caracas stock index

Aandelen als inflatiehedge? Ook de rijkste man op aarde maakt fouten

De stelling van Warren Buffett is om goede redenen onjuist. Een bedrijf verhoogt niet alleen haar prijzen, maar ziet ook haar kosten toenemen. Niet alleen worden prijzen naar boven toe bijgesteld tijdens een periode van stijgende consumentenprijzen, maar in veel gevallen stijgen ook de kosten en vaak zelfs in een hoger tempo dan de omzetten: de marges komen dan onder druk. Bovendien kan inflatie weldegelijk gepaard gaan met een economische stagnatie en een dalende productie: zie ook de jaren ’70.

Ook empirisch zien we over (bijna) de gehele linie koersdalingen, ook omdat aandelenprijzen dusdanig worden opgeboden zodat zelfs bij een hoge inflatie de aandelenwaarderingen royaal lijken. Kortom, aandelen, zeker wanneer ze overgewaardeerd lijken (bedrijfswinsten stijgen doorgaans eerder dan consumentenprijzen), vormen niet bepaald een goede bescherming tegen inflatie.

Goud als inflatiehedge: afhankelijk van de prijs

De goudprijs, net zoals aandelenprijzen, weerspiegelt toekomstige verwachtingen. Het prijst verwachtingen in. Wanneer men een hoge ‘inflatie’ verwacht, stijgt de goudprijs in anticipatie hiervan. Het is dus ook zo dat de goudprijs piekt vóórdat de consumentenprijsindex piekt.

gold inflation

Betekent dit dat goud geen inflatiehedge is? Dat zou een uiterst verkeerde conclusie zijn. Het is logisch, uiteraard, dat de goudprijs anticipeert en niet zozeer achterloopt op de inflatiepublicaties. Je koopt immers ook geen brandverzekering wanneer je woning al in brand staat. Je koopt een brandverzekering vóórdat je woning in brand staat.

Momenteel lijkt inflatie een vergezocht scenario, maar juist daarom loont het nu om edelmetaal aan te kopen als inflatieverzekering. Juist nu is de verzekeringspremium betaalbaar. Juist nu lijken aandelenprijzen overgewaardeerd en lijken goudprijzen laag, in afwachting van inflatie na een losbandig beleid van centrale banken. En de negatieve reële rente van de afgelopen tijd — de rentestand min de prijsinflatie — duidt nog steeds op toenemende consumentenprijzen in de toekomst.

Om dezelfde reden is het straks te laat om goud als inflatiehedge in een beleggingsportefeuille op te nemen — de inflatie heeft dan reeds toegeslagen, de woning staat reeds in vlammen.

Over deze schrijver

Olav is marktanalist bij GoldRepublic, hét handelsplatform om fysiek goud en zilver te kopen. Hij is daarnaast PhD-kandidaat in (Oostenrijkse) economie aan de Universiteit Rey Juan Carlos in Spanje. Zie ook zijn persoonlijke website.