Nederland, schulden en kansen

31

Op het Zerohedge weblog stonden een aantal mooie grafieken, waarin voor tal van landen het schuldenniveau werd aangegeven, voor respectievelijk huishoudens, bedrijven en de overheid. Een en ander werd afgezet tegen het Bruto Binnenlands Product (BBP), waarbij respectievelijk percentages van 85%, 90% en 85% als grenspunt werden genomen voor het nog op een redelijke en controleerbare wijze kunnen afbetalen van de schulden.

schulden nederland

Uit alle drie tabellen heb ik Nederland er even uitgeknipt en in een bijgaand overzicht geplakt. We komen dan op drie schuldenpercentages:

  1. Huishoudens 130% van het BBP
  2. Bedrijven 121% van het BBP
  3. Overheid 76% van het BBP

Voor wie het niet zo uit zijn hoofd weet, het BBP voor Nederland ligt ter indicatie rond de €600 miljard.

Wat zien we?

1. Staatsschuld
Als eerste kunnen we zien dat we het wat de staatsschuld betreft in vergelijk tot veel andere landen nog niet zo gek doen. Dat het mogelijk moet zijn om op een redelijke wijze tot maximaal 60% te komen. Een probleempunt daarbij is echter Europa. Door borgstellingen en bijdragen aan noodfondsen, gaan onze schulden momenteel met sprongen omhoog zonder dat dit te maken heeft met ons land zelf. Een ander punt waar ik nog op terugkom is onze economisch groei, of beter gezegd het gebrek daaraan. Hier doen we het t.o.v. onze buurman Duitsland gewoon superslecht.

2. Schuld bedrijven
Als we naar de schulden van de bedrijven kijken dan komen we op 121% uit. Dus duidelijk boven de grenswaarden. De banken, coöperaties e.d. zullen hier een belangrijke boosdoener zijn. In hypotheken voor kantoren zit er een behoorlijke onderdekking en is de kans op 100% terugbetaling flink afgenomen. Een ander groot probleem vormen de vele faillissementen met als gevolg het verdampen van grote hoeveelheden geld. Direct en indirect. Bijvoorbeeld door het niet meer betalen van de openstaande rekeningen en leningen  alsmede door het in één klap ineenzakken van de waarde van machines en inrichting tot bedragen ver onder de boekwaarde of zelfs nul als er geen belangstelling is voor de aankoop na een faillissement.

3. Schuld huishoudens
Het grootste deel van de schuld van de huishoudens zit natuurlijk in de hypotheken. Wat uit zo’n tabel nooit duidelijk wordt is het punt of men ook rekening gehouden heeft met de waarde van de huizen en de al opgebouwde spaarbedragen in bijvoorbeeld een spaarhypotheek. Los daarvan is er op de huizenmarkt natuurlijk best een probleem. De risico’s zijn toegenomen. De waarde van de meeste huizen zakt nog elke dag. In behoorlijk wat gevallen is het geleende bedrag inmiddels hoger dan de waarde van het huis. Voor nieuwe gevallen is in elk geval duidelijk dat er verplicht afgelost zal moeten gaan worden. Alle tekenen lezende zal een nieuw kabinet ook voor bestaande aflossingsvrije hypotheken met maatregelen moeten komen. Duidelijk is dat dit zal leiden tot een flinke aanslag op de economische groei. Elke euro die immers in de aflossing gaat of betaald moet worden vanwege minder renteaftrek, zal niet meer in de consumptieve economie terecht komen. In elk geval niet op korte termijn.

Totale schulden Nederland

Alles bij elkaar opgeteld zijn er dus in ons land best wat schulden, maar wat mij betreft hoeven we nog niet van rampzalig te spreken. Met de goede aanpak moet er uit zijn te komen. Heel lastig blijft echter het hele Europese noodfondsen- en mechanismen gedoe. De schulden van de zuidelijke landen zijn zo hoog dat afbetaling niet meer dan een vrome wens zal blijven. Mee blijven betalen zal uiteindelijk ook Nederland onder water gaan trekken.

Economische groei en kansen

Een echt kantelpunt voor ons land om een oplossing te vinden in de crisis ligt wat mij betreft bij de economische groei. Er zijn kansen genoeg, maar dat vergt wel een enorme bereidheid tot verandering en innovatie. Ook al maak je nog zulke mooie stoommachines, tegen een dieselmotor kun je gewoon niet op. Wie in Duitsland komt ziet dat elk dorp, elke stad, bijna alle boerderijen, vol zijn gehangen met zonnepanelen. Subsidies hebben de trein aangejaagd en hebben er toe geleid dat er enorm veel geld is verdiend en nog wordt verdiend. Installatiebedrijven, fabrieken, importeurs. Er is even een kleine tegenslag geweest in de fabricage van panelen omdat China dat veel goedkoper kon. In het grote geheel gezien blijft de winst echter enorm. Duitsland heeft de omvormermarkt en de levering van silicium grotendeels in handen, gaat miljarden investeren in de uitbouw van het hoogspanningsnetwerk, maakt duizenden windmolens.

Nederland moet weer durven. Het devies daarbij is innoveren, flexibiliseren, opleiden, scholen en trainen. Flink inzetten op het aantrekken van slimme jonge mensen uit andere landen. Loslaten van allerlei barrières en regels. Kortom een sfeer creëren van enthousiasme en bereidheid tot een grandioze inzet. Handel , vervoer en hightech. Honderden, nee duizenden parallelle trajecten. Het is eigenlijk vrij simpel. Als je maakt waar vraag naar is of zou kunnen komen, (bijvoorbeeld smartphones) en je doet dat goed (Samsung, Apple) dan zijn de spullen niet aan te slepen, leveren een enorme werkgelegenheid en wist op.

Als we het voorbeeld “smartphones” vervangen door zaken of diensten waar Nederland traditioneel goed in is dan zijn we er. Weg van de kneuterigheid terug naar een opbouwmentaliteit, net of we moeten herstellen van een oorlog.

Ten slotte

Het vertrouwen in Nederland is nog steeds groot. In bijgaande afbeelding is te zien hoeveel geld er de laatste tijd uit de zuidelijke landen naar Duitsland, Nederland en Luxemburg is gevloeid. De Spanjaarden, Grieken, Ieren, e.d. en  zelfs de Belgen hebben kennelijk nog maar weinig vertrouwen in het eigen land. Dus hup Nederland, in een hoge versnelling en gas geven.

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on Twitter0Share on LinkedIn0

Over deze schrijver

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie, biflatie, de huizenmarkt, de eurocrisis, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie