Over schelpgeld en het noodlot

7

Eeuwenlang werden schelpen in grote delen van de wereld als volwaardig betaalmiddel geaccepteerd. Eén van de bekendste voorbeelden van schelpgeld is de kauri, een kleine witglanzende schelp van de porseleinslak Monetaria Moneta uit de Indische Oceaan. Nederlandse scheepslui kenden het ook. Ze noemden de kauri’s ‘boessies’ en kochten er aan de Afrikaanse Westkust slaven en andere handelsgoederen mee. De schelpen waren betrekkelijk uniform van afmeting en vorm zodat de waarde ervan makkelijk bepaald kon worden door ze te tellen. Daarnaast beschouwden vele volken de kaurischelp – vanwege zijn vorm – als een vruchtbaarheidssymbool. Hierdoor genoot de kauri sowieso hoog aanzien. (dank)

Goud

Goud is een ander middel dat kan fungeren als geld, net zoals de Kauri dienen we dat eerst te ontginnen om vervolgens in munten om te zetten. In zekere zin is dit moeilijker dan de Kauri, schelpjes vinden we namelijk afgewerkt aan het strand. Methodisch gezien is er geen verschil, het soort geld is een afspraak en we kunnen er handelsgoederen mee kopen. Net zoals met de Kauri kan je met goud slaven kopen. Papiergeld is nog makkelijker, het enige dat we nodig hebben is een printer. Als u morgen een nieuw soort geld creëert dan verdwijnen alle voorgaande vormen. Ook met uw nieuw verzonnen geld kunnen we handelsgoederen kopen, net zoals slaven. Geld is maar een afspraak, just an idea.

Geen verschil

We kunnen de lijn doortrekken tot electronisch geld. Hiermee onthechten we van het materiële aspect maar in essentie is er geen verschil. Ergo, methodisch gezien maakt het niet uit welk middel als geld fungeert, hoe we dat geld aanwenden is een andere kwestie. Als morgen de slaven geloof hechten aan een ander middel dan zijn het geen slaven meer en keert de boel om. Denk hier maar even aan het verhaal van de bitcoin, een mooi voorbeeld. Het is aan de basis altijd een eenvoudig verhaal, er is geld en mensen doen er wat mee. Voor wie het graag wat moeilijker maakt, u kan bij de warme bakker ook dwepen met termen zoals praxeologie en katallaktiek – maak van uw vijand een vriend, het is big fun. De evolutie kabbelt verder en plots worden we wakker in een nachtmerrie, het monopolyspel is volledig uit de hand gelopen en niemand heeft er nog controle over. De wereld op drift, ter getuigenis Manuel Castells.

Nachtmerrie

Het eindresultaat van het proces van financiële mondialisering zal misschien zijn dat we in de kern van onze economieën een automaat hebben gecreëerd die in beslissende mate ons leven conditioneert. De grote nachtmerrie van de mensheid – er getuige van zijn hoe machines onze wereld gaan beheersen – lijkt op elk ogenblik werkelijkheid te kunnen worden, niet in de vorm van robots die banen overbodig maken, of grote regeringscomputers die ons dag en nacht bewaken, maar als een elektronisch systeem van financiële transacties. Deze automaat functioneert volgens een eigen logica die niet de logica is van de regels van onze traditionele markt.

Out of control

Overheden, ondernemingen en financiële instellingen hebben vrijwel geen greep op de dynamiek van de door de automaat in beweging gebrachte geldstromen, ondanks hun rijkdom en macht. Toch is een effectieve regulering van de wereldeconomie technisch denkbaar. Het schort niet aan technologie, maar het draait om menselijke (en dus ook om politieke) waarden. Deze menselijke waarden kunnen veranderen, het zijn geen natuurwetten. Dezelfde elektronische netwerken van informationele en financiële stromen kunnen worden afgestemd op andere waarden.

Ethiek

Uiteindelijk is de slotsom altijd dezelfde, oplossingen zijn technisch denkbaar maar het is een kwestie van besluitvorming om ze ook praktisch uit te voeren. Deze of gene keuze maakt echter wel een hemelsbreed verschil. Het is kiezen tussen miljoenen mensen iets wijsmaken dat strikt economisch niet klopt of een andere boodschap brengen, eenvoudiger kan haast niet. En dat is een zwaar moreel dilemma, een zaak van mensenrechten zoals Castells ook tracht mee te geven. De economische geldtrein buldert verder alsof er nooit een boek geschreven werd, het geeft te denken. Laat ons daarom besluiten met die oude man, misschien heeft hij wel een punt en valt er niets tegen te beginnen. Het is verder slapen of wakker worden.

wat mensen hun noodlot noemen
bestaat meestal uit hun eigen stommiteiten

Arthur Schopenhauer

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on Twitter5Share on LinkedIn0

Over deze schrijver

Als procesfilosofisch denker ziet Werner de economische crisis als een geschenk. Werner heeft jarenlang in het bedrijfsleven gewerkt, financiën, logistiek, HR, project- en crisismanagement zijn hem niet onbekend. Werner zoekt co-creatieve samenwerking rondom het veelomvattende idee van een ‘monetaire reset’, biflatie speelt hierin een sleutelrol.

  • knowtoomuch

    Gôh, Oude Tijden herleven, want zie, Griekenland is na 2300 jaar weer eens van “strategisch belang” : http://kingworldnews.com/superpowers-battle-greece-europe-trembles-fear-world-war-iii/ Wat een pràchtige come back, zeg ..! En met de “falanx” netjes opgesteld in de richting van het Westen-gn-gnnn …

    • Cynicus

      Klopt KTM. Griekenland is echt niet in de Eurozone terechtgekomen omdat ze aan de economische- en financiële eisen voldeden maar uitsluitend om geografische- en strategische redenen. Dat nog los van het feit dat Egeische Zee boordevol zit met olie en gas. Kortom machtspolitiek door de EU en de VS van het smerigste soort. Prachtig artikel van Werner en hij laat duidelijk zien hoe griezelig labiel iedere valuta in feite is en slechts is gebaseerd op een flinterdun laagje vertrouwen. Dank je voor de bevestiging, Werner.

      • Werner

        Of zo Schopenhauer ooit zei “Geld is geluk in abstractie, vervolgens hechten en spiegelen we ons aan dit illusoire geluk”. In een economie kan er nooit sprake zijn van een tekort aan geld, elke maatregel die zich hierop baseert kent geen economische rechtsgeldigheid. Het is zoals je aangeeft, een politieke kwestie. Graag gedaan, aan de basis is het eenvoudig.

    • bertus

      Toch leuk,dat jullie een onderdeel uit mijn reactie van eerder gebruiken in een nieuw artikel. Alleen jammer,dat ik van jullie toen nooit geen positieve reactie hierop heb mogen ontvangen. Plagiaat wordt dit wel genoemd.

      • Werner

        Dit is dubbel Bertus, het is alvast een opluchting dat je behoort tot diegenen die hier wel aandacht voor hebben. Weet niet naar welk stukje je hier juist verwijst maar laat ons samen hopen dat er nog veel meer plagiaat gepleegd wordt, het zou betekenen dat steeds meer mensen wakker worden voor de economische nonsens die hen door sommigen wordt aangepraat. Vraag stelt zich of die ‘sommigen’ dat zelf wel doorhebben, er zijn meer dan genoeg redenen om aan te nemen dat het niet zo is. Het is onthutsend.

  • Rinus de nadenker

    Zin en onzin ,
    1 ) Het heeft wel zin om van de bank af te komen , fiets te pakken , te gaan lopen of zelfs met de auto of openbaar vervoer naar buiten te gaan .
    2 ) Onzin is, bij weer of geen weer als het even kan niet in beweging te komen om lui binnen te blijven .
    3 ) Zin heeft het om lekker de pc , tablet , laptop , tv of telefoon uit te zetten .
    4 ) M.a.w. niks geen sociaal media , niks lopen raaskallen op twitter of facebook niks geen spelletjes of filmpje kijken , gewoon verstand op nul en blik op oneindig en weer doen wat wij altijd gedaan hebben.

    Wat hebben wij dan altijd gedaan vraagt u zich af , nou normaal de economie draaiende houden. Hoe dan zult u zich afvragen. Heel simpel, doe 1 en ga eens naar een geld bank toe en haal eens normaal geld op cash in de portemonnee. Waarom , heel eenvoudig om naar een winkel te gaan om de spullen te gaan bekijken en te kopen en weer baas te zijn over uw eigen fysieke geld .Voordeel is geen krediet kaartgeld maar echt geld wat je kan tellen hoeveel er uit gegeven word en de fysieke pijn voelt als iets te duur is . Voordeel is de bank kan een filiaal openhouden , kan personeel in dienst nemen en klanten kunnen vertrouwd hun geld ophalen zonder dat zij geskimd worden . De bank kan ook weer een dienstverlenend bedrijf worden en klant bindend werken . Vervolgens gaan wij niet fraude gevoelig via internet winkelen maar naar de fysieke winkel waar weer personeel hun uiterste best doet om de juiste keuze voor u uit de wacht te slepen door persoonlijk advies . En zo heeft men weer banen gecreëerd die een kind of vriend of kennis een betaalde boterham oplevert . Zult u zich weer afvragen , de goedkope concurrentie laat dit niet toe en zo prijzen wij ons uit de markt , dan zeg ik ‘’bullshit’’ . Goedkoop is alleen maar mogelijk doordat zij ( de marktwerking ) kinderarbeid toestaan en toelaat . Mensen tot slaven gemaakt heeft voor een handje vol rijst , en net genoeg te eten hebben om niet dood te gaan , maar te weinig om fatsoenlijk te leven en in krottenwijken bivakkeert met hun hele gezin . China en India zijn een levend voorbeeld hierbij met een blijvend bewijs van goedkope merk kleding , schoenen , machines en auto’s te fabriceren . Zeer goedkope krachten in mensonterende fabrieken laten werken, zowel in dezelfde markt of auto industrie . Dit heeft dan een negatieve inpakt op onze economieën waar internet websites met handige lui zeer gevaarlijk op inspelen . Een paar handige geld graaiers slaan alles op het internet , hackers ook , met alle risico’s van dien . Fishing is nu bij het internet bankieren schering en inslag en levert de banken en de verzekeringsmaatschappijen plus de klanten een heleboel schade op . Via internet uw boodschappen of aankopen doen van welke aard dan ook is nu zeer fraude gevoelig en oplichting is nu de normaalste zaak van de wereld . Radar , Kassa , Kanniewaarzijn en de ombudsman hebben nu er dagelijks zendtijd en werk aan . Het kost ons geld , wij worden er armer en luier van , en maatschappelijk word het probleem steeds groter en groter . Onze privacy ligt op straat door facebook of twitter en door de MSM zijn wij verworden tot internet slaven die alleen in staat zijn via hun vinger over het scherm te halen kunnen communiceren . Wij zijn te belazert om nog fysiek op visite te gaan , Skype en cameraatjes op de mobiele telefoon heeft zo zijn intrede gedaan , prachtig dat het allemaal kan , maar heeft ook zijn negatieve kanten . Een auto , motor , brommer , scooter of fiets zal zo niet veel meer slijten , dus langer mee gaan en geen onderhoudskosten hebben of extra brandstof gebruiken word ons deel . Uitstel om nieuw te gaan kopen word dan ook de normaalste zaak van de wereld . En zo gaat de neerwaartse spiraal gestaag door , wat zijn weerslag op de werkgelegenheid niet ten goede komt en de omloop snelheid van geldstromen tot stilstand gaat komen . Economie is niet alleen de wereld van bankenelite en beursgoeroes met handige internet brokers , maar ook die van een Jan met de pet . En als Jan met de pet het niet meer uit kan geven of uit gaat geven door angst en misleiding van oplichting en fraude stopt vanzelf het systeem . Vandaar dit item van zin en onzin , gehouden tegen het licht van een groot maatschappelijk probleem dat wereldwijd zijn intrede doet .