Van spaarbank naar voedselbank

94

De titel van dit artikel klinkt niet erg bemoedigend. Toch is deze aanhef voor 85.000 Nederlanders helaas een naakte waarheid. Het zal je maar gebeuren. Een aantal jaren geleden had je nog een leuk bedragje uitstaan bij onze ‘good old’ Rabobank, maar na een reorganisatie of faillissement van je werkgever of van je eigen onderneming moet je ineens rondkomen van een uitkering. Een te lage uitkering omdat je hypotheek ietwat te hoog lag en de kosten van levensonderhoud niet vanzelf lager worden.

geld

Geen spaarbank, maar voedselbank

De woonlasten van bijvoorbeeld een eigen woning, die voor een nieuwbakken uitkeringsgenieter vaak teveel vierkante meters telt, staan niet meer in verhouding tot het inkomen. De woning staat te koop voor drie en een halve ton en laat dat nu net de moeilijke prijsklasse zijn. Veel zakken met de vraagprijs kan niet vanwege de onderwaarde van de woning t.o.v. de hypotheek. De bank wil niet al teveel verlies lijden natuurlijk. Voor zowel de bank als voor jezelf mag deze situatie niet te lang duren want de centjes op de spaarbank kunnen na een jaar helemaal op zijn. Interen noemen we dat, het is een veel gehoorde kreet de laatste tijd. Automatisch volgt voor een aantal pechvogels de overstap van spaarbank naar voedselbank en dat maakt nogal enig verschil. Hoewel, voor je spaarrente maakt het al niks meer uit, de rente daalt gestaag verder naar nul. Op afroep je voedselpakketje afhalen en tegelijk even langs het stadskantoor om alvast die onvermijdelijke bijstandsuitkering aan te vragen omdat de WW-uitkering niet eeuwig duurt. Voor het UWV straks weer een werkloze minder maar voor de gemeente en de gemeenschap dus weer een armoedzaaier er bij.

voedselbank 2014

Kwijtschelding aanvragen

O ja, tegelijk op het gemeentehuis even een kwijtscheldingsformulier invullen om al je gemeentelijke belastingen op oninbaar te laten zetten. De stg. Ombudsman adviseert iedereen met een inkomen beneden de beslagvrije voet om kwijtschelding van rijks- en gemeentelijke belastingen aan te vragen omdat de norm aangeeft dat je met je lage inkomen na aftrek van vaste lasten niet voldoende overhoudt om in de gemeenschappelijke lasten bij te dragen. Dat gaan de resterende belastingbetalers wel doen onder een alsmaar stijgende belasting- en premiedruk. Logisch natuurlijk, omdat telkens meer belastingbetalers afhaken om onze schatkist te vullen. Overigens zit je met een bijstandsuitkering en soms ook een WW-uitkering met aftrek van huur of hypotheekrente en zorgverzekering al gauw met een inkomen wat beneden de beslagvrije voet uitkomt (PDF alert).

Werkloosheidscijfers

Langdurig werklozen op middelbare en hogere leeftijd komen nauwelijks nog aan de bak en geraken uit de uitkering. Althans uit de kaartenbak bij de UWV. Op deze manier stijgt de meetbare werkloosheid niet al te hard en doen wij in Europa nog redelijk mee in de top tien van de EU-landen met de laagste werkloosheid. Zoals zo vaak is het schone schijn met die statistische cijfers die dagelijks over ons heen worden gestort. De vele berichten in de financiële pers met cijfers van CBS, DNB en diverse bankeconomen zijn in het algemeen nogal gekleurd en vaak voorzien van een positieve vooruitblik. Zo worden wij polderpoppen al jarenlang aan het lijntje gehouden met de boodschap dat het nu even doorbijten is maar dat zoiets vrij normaal is in tijden dat het “even” minder is. Kijk goed naar de cijfertjes en dan lijkt het allemaal de goede kant weer op te gaan. P

Precies, als je het op deze wijze maar vaak genoeg publiceert dan komt het bij ons gemiddelde burgers over als een normaal verschijnsel dat er nu “tijdelijk” even wat meer werklozen met een WW-uitkering worden geteld. Wordt vanzelf wel weer anders. Inderdaad ja. Wat ik eerder al aangaf dat langdurig werklozen ook vanzelf wel uit de uitkering raken, maar niet altijd door werkaanvaarding, maar ook door het aflopen van het recht op uitkering. Sommigen vragen dan een bijstandsuitkering aan, anderen worden onderhouden door ouders en weer anderen hebben het geluk dat hun levenspartner nog een baan heeft. Wat ooit een tweeverdieners-inkomen was wordt dan een enkelvoudig inkomen. Ik stel mij zo voor dat in deze jaren van economische neergang meer gezinnen in deze inkomenssituatie zijn terecht gekomen. Het tijdperk van de volle tweeverdieners is wel voorbij. Er zijn niet voldoende voltijdbanen meer om aan alle volwassenen binnen een huishouden van twee of meer personen een volledige baan aan te bieden. Het is nu de tijd van deeltijdbanen en uitzenduren, en maar hopen dat je voor 2 partners meer dan 40 uren werk in de week kunt vinden.

De overheid is uw broeders hoeder

Veel werkzoekenden die een partner hebben die kostwinner is, hebben de hoop op het vinden van een baan opgegeven. In principe zijn deze werkloos maar door aflopende WW-uitkeringen worden deze niet meegeteld als werkloze. Staan in de kaartenbak bij het UWV alleen genoteerd als werkzoekende, voor zover men dat wenst. Waar het tegenwoordig alleen nog maar om draait zijn de cijfertjes. In onze samenleving worden we via de media dood gegooid met diverse cijferreeksen van over elkaar heen vallende instanties die ons proberen duidelijk te maken dat alles onder controle is. Wij moeten weten dat onze overheid over ons waakt, want die doet enorm z’n best om de tendens zoals die plaatsvindt in onze samenleving bij te houden en uit te drukken in cijfertjes. Via het bijhouden van allerlei statistieken wordt bij ons het gevoel gewekt dat alles onder controle is. Met zoveel overheid om ons heen kan dat toch niet anders? Naar mijn mening wordt op deze wijze al jarenlang de indruk gewekt dat onze toezichthouder goed voor ons zorgt, al is het nu even wat minder. Een politicus van formaat met de naam Balken(ell)ende had het ooit al geroepen dat na jaren van zuur er automatisch een periode volgt van het zoet. En daar vertrouwen wij maar weer op. Kijk eens naar de WW-cijfers. Het dieptepunt ligt achter ons dus hebben we de grootste ellende gehad. Klaar is Kees. We gaan weer vol vertrouwen de toekomst in. De overheid is uw broeders hoeder. Het behoeft geen betoog om hier uit te leggen dat deze uitdrukking in deze tijd niet meer van toepassing is. Er is een duidelijk signaal dat we de overheid nu al links laten liggen en dat we het zelf gaan regelen. Zoals bijvoorbeeld met onze voedselketen.

Voedselbank in de schijnwerpers

Het is opvallend hoeveel aandacht er in deze decembermaand wordt geschonken aan het werk van de voedselbank. De regionale omroepen hebben veel ruimte in hun programmering opgenomen om verslaglegging te doen over de acties die de vrijwilligers van deze niet meer weg te denken maatschappelijke instelling ondernemen. Zoveel media-aandacht voor deze vorm van verborgen armoe waren wij niet gewend in NL. Tot voor kort nog geen actueel item om via de media daarvoor landelijke en regionale aandacht te vragen. Het schaamtegevoel heeft inmiddels plaats gemaakt voor een heel ander gevoel. Gevoelens van barmhartigheid in de maand december in de aanloop naar de kerstdagen zijn vrij normaal in onze westerse “welvaartmaatschappij”. Dat we juist nu het accent leggen op onze eigen binnenlandse sociale problemen geeft toch te denken. We roepen allemaal in koor dat zoiets toch niet mag bestaan in onze moderne samenleving, maar kijk om je heen en aanschouw de naakte waarheid. Het valt mij op dat de ontwikkelingen van de laatste jaren behoorlijk anders zijn dan pakweg 10 jaar geleden. Herinnert u zich nog het straatbeeld van toen dat velen met een heus en vaak zwaar kerstpakket onder de arm naar huis gingen. De voedzame producten van toen ontmoetten een warm welkom in onze uitdijende magen zo rondom de Kerst. Tegenwoordig valt er een geschenkenbon met veelal een lagere waarde dan het kerstpakket van 10 jaar geleden door onze brievenbus met een dankwoordje van onze werkgever. Hoeven we niet meer te zeulen met die grote kerstpakketten achter op onze bagagedrager. Maar let op, wat doen wij werknemers nu anno 2014?

Goed of slecht teken?

Via de plaatselijke supermarkten stellen we nu zelf vrijwillig kerst, c.q. voedselpakketten samen voor onze medelanders die het even wat minder hebben. In mijn omgeving zie ik facebook-acties van mensen die in de buurt spontaan gaan inzamelen voor de lokale voedselbank. Ik neem aan dat dit een landelijk beeld is. Dit betekent toch wel heel duidelijk dat we met onze samenleving een heel andere richting zijn ingegaan dan we 10 jaar geleden hadden kunnen wensen. Het duurde even maar de term voedselbank is inmiddels een algemeen gewaardeerd begrip in ons polderlandje. Enkele van mijn kennissen zijn daar druk mee om hun vrije tijd in te zetten voor ons groeiende maatschappelijke probleem. Ik heb al aangegeven om over 4 jaar te komen helpen wanneer ik hoop mijn (versoberde) pensioen te gaan ontvangen en met helpen bedoel ik uitdelen en niet aannemen. Het lijkt wel of zich in Nederland een nieuwe voedselketen ontwikkelt. Distributiecentra voor onze uitkeringsgenieters en in stand gehouden door gepensioneerden en de overgebleven werknemers. Is dat nu een goed teken of juist een slecht signaal, zo vraag ik mij af. Met de acties voor de voedselbanken ontwikkelt zich een nieuwe vorm van solidariteit in onze samenleving waarvan ik dacht dat we die waren vergeten. Is dit een signaal dat we het vertrouwen in onze overheid helemaal kwijtraken? Een vorm van zelfredzaamheid die we langzaam ontwikkelen in een periode van crisis met een boze knipoog naar Den Haag of eigenlijk Brussel van: “Bekijk het maar lekker daar, we gaan het wel zelf organiseren.”

Piet Pineut

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on Twitter27Share on LinkedIn0

Over deze schrijver

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie, biflatie, de huizenmarkt, de eurocrisis, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie