De Waarheid achter de Woekerpolis (1)

21

Zeven miljoen zijn er van verkocht. Waarvan 70% tussen 1998 en 2007. De woekerpolis is één van de grootste financiële drama’s uit de Nederlandse geschiedenis. Maar als u dacht dat de affaire inmiddels is opgelost door verzekeraars die hun klanten zo graag centraal stellen…… Think again.

woekerpolis

Wat is een woekerpolis?

Een woekerpolis is een vóór 2008 gestarte beleggingsverzekering met te hoge kosten en verzekeringen voor overlijden of arbeidsongeschiktheid. Vooral de beleggingsverzekeringen in hypotheekconstructies zijn vaak ‘zware’ woekerpolissen. Er zijn naar schatting nog zo’n vier miljoen polissen actief. Ter illustratie: opgestapeld is dat een toren van zo’n 14 keer het hoofdkantoor van Nationale Nederlanden in Rotterdam. De veel te hoge beheers- en verzekeringskosten in deze polissen leveren verzekeraars jaarlijks ca. 1,3 miljard euro extra winst op. De meest extreme uitwas van woekerpolissen zijn de nu nog circa 150.000 actieve polissen, waarvan bekend is dat ze nooit vermogen zullen opbouwen, zelfs op nul euro uitkomen. Naar schatting verdwijnt er zo’n 135 miljoen euro premie per jaar rechtstreeks in de salaris- en bonuspot van de verzekeraars.

Wat doet de AFM?

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) is de Nederlandse gedragstoezichthouder op de financiële markten en bestaat sinds 1 maart 2002. De AFM (kerntaak: consumentenbescherming) noemt deze polissen bijna liefelijk “niet opbouwende polissen”, terwijl rioolpolis toch echt beter de kern raakt. Recent deelde de AFM een welgemeende ‘foei’ uit aan verzekeraars omdat nog maar 52% van deze rioolpolissen waren ‘geactiveerd’, waar verzekeraars hadden beloofd eind dit jaar 100% te hebben opgelost.

Maar nu komt het. Activeren is iets heel anders dan opzeggen, elimineren, de rotzooi opruimen. Activeren betekent volgens de AFM, dat je heel erg je best hebt gedaan om de klant te contacteren en een oplossing hebt aangeboden. Klanten die niet reageren op alle oproepen (en dat doen ze massaal niet), of na een ‘advies’ van een alles behalve onafhankelijke servicedesk medewerker besluiten nog even niets te doen, zijn ook geactiveerd. Het aantal werkelijk opgezegde polissen is waarschijnlijk een fractie van die 52%. De meeste lopen gewoon door!

Wat doen de verzekeraars?

Door alle toestanden met de rioolpolissen (verzekeraars beklagen zich over de hoeveelheid werk die het activeren met zich meebrengt) hebben verzekeraars al aangekondigd de beloofde deadline om dit jaar ook 80% van de 650.000 hypotheekpolissen niet meer te halen. In de branche wordt al enige tijd opgeroepen tot een collectieve ‘product recall’ van alle lopende polissen. Verzekeraars kunnen simpelweg de premies voor verzekeringen, beheer en administratie in de polissen verlagen tot marktconforme tarieven. Hierdoor worden belangrijke woekerpolis elementen verwijderd en wordt structureel meer vermogen opgebouwd. Ongeveer 1,3 miljard euro per jaar. Verzekeraars beroepen zich echter op het feit dat dit, gelet op de enorme diversiteit van polissen en complexiteit van systemen, niet generiek is op te lossen. Ook wordt beweerd, dat een éénzijdige wijziging (lees: verlaging kosten) van een contract juridisch niet mogelijk is.

Wat doet de consument?

Vanuit een andere kant proberen diverse claimexpert organisaties bij verzekeraars nog iets terug te halen van te hoge kosten uit het verleden. Uit onderzoek van RTLZ in 2013 bleek al, dat de huidige compensatieregeling voor te hoge kosten (Wabeke-aanbeveling) een wassen neus is. Met die regeling wordt ca. 10% van de werkelijke schade gecompenseerd. Consumenten kunnen bijvoorbeeld via een individuele claimprocedure extra schade claimen op hun (opgezegde) polis. Dat begint met een klachtenprocedure bij de verzekeraar. Komt daar niets uit, dan volgt een gang naar het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (KIFiD) (kerntaak: consumentenbescherming).

Wat is de realiteit?

Verzekeraars zetten graag de klant centraal, maar dat is blijkbaar nog niet doorgedrongen tot de juridische afdelingen, die zich met hand en tand verzetten tegen het vergoeden van extra schade en zich massaal verschuilen achter de eerdergenoemde (waardeloze) Wabeke aanbeveling. Dus gaan de meeste zaken door naar het KIFiD. Het KIFiD is opgericht om consumenten een laagdrempelig en eenvoudig proces te bieden om verhaal te kunnen halen bij financiële instellingen. Hoe schril staat dat doel in contrast met woekerpoliszaken die bij het KIFiD dienen, waarbij de nietsvermoedende consument zonder advocaat zich ineens geconfronteerd ziet met een verzekeraar, die met een leger Zuid-as advocaten komt opdagen op een zitting.

De top van het KIFiD (dat onder toezicht staat van het ministerie van Financiën), heeft recent besloten om de honderden individuele woekerpolis procedures die daar nu lopen allemaal ‘on hold’ te zetten. Hiermee werd het eerdere tegenovergestelde besluit van de eigen Geschillencommisie overruled! Men wil eerst een procedure die Nationale Nederlanden tot aan het Europese Hof heeft gebracht afwachten. Ook zijn recent de reglementen van het KIFiD aangepast. Daarin regelt het KIFiD onder meer, dat het geen klachten meer in behandeling zal nemen, die de effectieve werking van het KIFiD ernstig in gedrang kunnen brengen. Zouden ze daarmee de nog zo’n duizend woekerpolisclaims bedoelen die de komende periode worden aangeleverd? Het ministerie van Financiën heeft de nieuwe reglementen goedgekeurd. Waarschijnlijk met een instemmende knik van verzekeraars en AFM.

Jeffrey Leichel

stichting odin

In de trilogie “De Waarheid achter de Woekerpolis” worden de belangrijkste betrokken partijen achter deze affaire belicht. In dit eerste deel de verzekeraars. In het tweede deel de tussenpersoon. En tenslotte de consument. Steeds aangevuld met de rol van politiek, toezichthouder en andere belangrijke stakeholders.

Over deze schrijver

Jeffrey Leichel is oprichter en voorzitter van Stichting ODIN. Deze stichting zet zich in voor de verdere ontwikkeling van onafhankelijk financieel advies in Nederland door consumenten voor te lichten en te helpen.