Biflatie Pensioen Bulletin: eet je huis maar op

6

Het pensioenstelsel in Nederland staat onder druk. Inmiddels is hierover een maatschappelijke discussie ontstaan en zijn de meningen van de betrokken partijen behoorlijk verdeeld. Op Biflatie.nl leest u voortaan alles wat uw pensioen aangaat. Fiscaal, wettelijk, over de nieuwste ontwikkelingen binnen de sector en wat de toekomst brengt.

Het wordt zachtjes aan erg vervelend voor veel senioren om te horen dat voor het elfde jaar op rij geen verhoging van de pensioenen is te verwachten. De meeste gepensioneerden zijn helemaal murw gemaakt met de aanhoudende berichten over aangekondigde kortingen.

Pensioenen 2020: weer geen indexatie, dan maar eigen huis opeten

Voorlopig zijn deze kortingen door minister Koolmees van Sociale Zaken een jaartje vooruit geschoven. Maar de ondertoon is duidelijk negatief. Er zijn geluiden dat met het doorschuiven van de kortingen deze alleen hoger dreigen te worden. De kreet dat we ooit het beste pensioenstelsel van de wereld hadden is inmiddels totaal verstomd.

Niet alle senioren hebben goed pensioen

Die tijd ligt duidelijk achter ons. Veel gepensioneerden zijn met hun inkomen aanbeland op een onacceptabel niveau. Lang niet iedereen heeft een volledig pensioen opgebouwd. Vooral de oudere senioren hebben nogal last ondervonden van pensioenbreuk.

Tweedeling

Zo langzamer hand is er sprake van een tweedeling onder onze senioren. Ik houd het op ongeveer de helft die een goed pensioen genieten. De andere helft moet rondkomen van een AOW’eetje met soms een paar duizend euro pensioen. Dat is geen vetpot maar voor steeds meer ouderen betekent dat bittere armoe. Er zijn al wat senioren die bezig zijn hun eigen huis op te eten. Een onsmakelijk idee en het ligt zwaar op de maag. De wachtrij in het ziekenhuis voor de nierstenenvergruizer is enorm toegenomen. Maar alle gekheid op een stokje, dit is echt wat er momenteel gebeurt. De kreet van beste pensioenstelsel ter wereld moeten we achter ons laten. Een welvarend land heeft standaard hoge kosten van levensonderhoud en dan is een AOW met een klein pensioentje onvoldoende om mee rond te komen.

Huis opeten

Veel banken bieden al een jaar of wat de “opeethypotheek” of “overwaardehypotheek” aan. 10 Jaar geleden ondenkbaar. Met de hoge vastgoedprijzen van nu is dat voor een aantal senioren met een eigen woning hun redding. Als men niet teveel exercities heeft gedaan tijdens hun arbeidzame leven met hypotheekverhogingen. Voor de keuken, de aanbouw en voor de caravan bijvoorbeeld. Voor sommigen kon het niet op toen de huizenprijzen door het dak gingen. De banken leenden graag, het was hun verdienmodel. Laten we het er niet over hebben als bij een echte recessie de huizenprijzen door de vloer gaan. Hoe dan ook, voor meer ouderen is het nu een uitkomst. Als de hypotheek geheel is afgelost kan men met gemak een ton of meer bijlenen. Een beetje onderdak is tegenwoordig maar zo 277.000 waard. Afhankelijk uiteraard in welke provincie men woont. Ook daar zien we enorme verschillen. Dat heet vermogensongelijkheid maar die vloeit voort uit persoonlijke keuze. Maar vooral de inkomensongelijkheid bij de senioren is extreem. Als sommige ouderen van louter ellende hun eigen huis opeten dan klinkt dat niet gezond.

Niet vermaken aan de schatkist

Uiteraard zijn er de ouwe slimmeriken die een flinke villa bewonen met een overwaarde van bijvoorbeeld meer dan een half miljoen. Veel senioren zien niet graag dat bij een overlijden hun nalatenschap toekomt aan de schatkist en vermaken de woning via een notariële overeenkomst aan hun kinderen. Kinderen krijgen dan de blote eigendom en de ouders genieten het vruchtgebruik. Er hoeft bij overlijden niet afgerekend te worden met de fiscus. Een eenmalige schenking is ook een optie. Belastingvrij mag in 2019 een bedrag van maximaal 102.010 worden geschonken aan de eigen kinderen mist het bedrag wordt gebruikt voor aankoop van een woning of voor aflossen hypotheek. In deze maand december hebben notarissen het er druk mee. Let op, er moet altijd een aangifte schenkbelasting worden gedaan door de kinderen.

Stille armoede

Het is een vreemde situatie waarin veel senioren in deze tijd van excessief monetair beleid verkeren. Bedreigend om te zien dat het pensioeninkomen jaar op jaar omlaag gaat. Geen indexatie betekent dat men inteert op het inkomen vanwege de inflatie en stijging van diverse (gemeentelijke) heffingen. De buffervoorraad aanspreken betekent dat. Bij de senioren met een eigen woning ziet men daarentegen de waarde van de eigen woning al jaren achtereen flink oplopen. Dat is een vreemde en tegendraadse ontwikkeling. Inkomen omlaag en vermogen vastgoed omhoog. De senioren met een huurwoning delven het onderspit. De senior eigen-woning-bezitter kan nog wat stenen opeten, de senior huurder kan dat niet. Juist bij deze senioren is een stille armoede opgekomen die men liever onder de tafel houdt. Op de tafel zie je het verschil. Minder vlees in de pan, minder broodbeleg, geen koekie bij de thee, enzovoort. Het is een stille armoede bij een groep ouderen wat niet in beeld is bij de samenleving. Door valse schaamte melden deze ouderen zich niet bij de voedselbanken terwijl ze vaak onder de norm leven. Een bittere realiteit.

Tijd voor actie

Dit is dus het beeld van onze samenleving anno 2019. Grote verschillen in inkomen en vermogen. De inkomens- en vermogensongelijkheid onder de ouderen is nooit eerder zo extreem geweest. Er zijn wel vangnetten bij de afdelingen sociale zaken van de gemeenten maar om dezelfde reden als bij de voedselbanken melden ouderen zich niet aan. We leven toch in een sociale welvaartsstaat? Zo wordt nog vaak gedacht. De nakende werkelijkheid is bitter. Het valt mij op dat de inkomens- en vermogensongelijkheid heden ten dage een vaker terug kerend onderwerp is in de media. Niet helemaal toevallig denk ik nu we zichtbaar meer sociale onrust zien opdoemen, ook in andere landen. Het is een kwestie van afwachten hoe lang het duurt voordat de ouderenbonden samen met de vakbonden actie gaan voeren.

“The Netherlands first”

Hogere pensioenen lijken ver weg. Een hogere AOW ter compensatie lijkt de enige oplossing. Echter zal dat een hogere AOW-premie met zich meebrengen die wordt verhaald op de werkende klasse. Hiermee verdwijnt hun beloofde loonsverhoging als sneeuw voor de zon. Pensioenfondsen zien zich ook genoodzaakt de pensioenpremies te verhogen. Dat zal weer wrijving geven binnen het lopende overleg van het pensioenakkoord. Maar wacht even, er was een begrotingsoverschot dit jaar van liefst 7,8 miljard. Hoeveel is daarvan toegezegd voor reparatie van inkomensongelijkheid onder de senioren? Geen ene cent, voor zover ik weet. Hoe flauw ben ik dan om te wijzen naar de hogere bijdrage die van Nederland wordt geëist door de EU? En is het dan schaamteloos om net als Trump te roepen, “The Netherlands first!”

GW