Biflatie Pensioen Bulletin: Pensioenfondsen opgelet! Er dreigt onheil op de financiële markten

Het heeft jaren geduurd voordat er eindelijk een pensioenakkoord op tafel lag. De lange onderhandelingsfase geeft aan hoe moeilijk het is om een sociaal akkoord te sluiten in tijden dat onzekerheden met de dag toenemen. Partijen gingen de onderhandelingen in met het idee dat we in Nederland zo ongeveer het beste pensioenstelsel van de wereld hadden. Oké, in onze westerse verzorgingsstaat is onze oude dag goed geregeld, maar wel afhankelijk van persoonlijke factoren.

Aanvullend pensioen is bittere noodzaak

Je moet geen pech hebben door lang zonder werk te zitten of op welke wijze dan ook niet in staat zijn om een normaal inkomen te genieten waarop de nodige pensioenpremies worden ingehouden. Het pensioen is namelijk bedoeld als aanvulling op het staatspensioen, de AOW. Met alleen een AOW-uitkering kun je in deze tijd met hoge woonlasten niet rondkomen. Ouderen met enkel een AOWeetje zijn vaak aangewezen op de voedselbank, tenzij de woonlasten laag zijn indien men een eigen woning bezit zonder hypotheek. Een aanvullend pensioen is bittere noodzaak. De onderhandelaars hebben dat als belangrijkste onderdeel  meegenomen in het overleg.

Maar als het tegenzit

Of het pensioenakkoord voldoende garantie geeft voor een zorgeloze oude dag betwijfel ik. Tijdens het overleg zijn in een snel tempo de economische vooruitzichten behoorlijk onzeker geworden en tegelijk zijn politieke en monetaire spanningen opgelopen. Grote institutionele beleggers, inclusief pensioenfondsen, lopen op hun tenen om nog enig rendement te behalen. Er wordt al maximaal belegd in veilige waardepapieren zoals staatsleningen. Echter geven de ‘sterke’ Europese landen obligaties uit met negatieve rente in deze tijd met monetaire onevenwichtigheden. Het wordt een lastige klus voor onze fondsen om het ooit zo waardevast pensioen op peil te houden. Ondanks de ruim 1.500 miljard in kas hebben veel fondsen niet een evenwichtige balans. De ECB heeft het de fondsen knap lastig gemaakt met hun excessieve monetaire beleid met negatieve rentetarieven. Fondsen moeten nu in een periode van 5 jaar hun pensioenverplichtingen en dekkingsgraad op orde brengen conform contraire monetaire maatstaven en de afspraken in het pensioenakkoord. Eind 2025 moeten ze financieel gezond zijn. Gelukkig voor de fondsen zit er een ontsnappingsclausule in het akkoord. Daar kom je makkelijk mee weg als het economisch tegen zit en beurzen gaan crashen. Pensioenen gaan meebewegen met de economie. Bij groei pensioen omhoog, bij tegenslag korten.

Als beleggers vluchten

Kom ik even terug op mijn opmerking dat de economische onzekerheden met de dag toenemen. En wijs ik op datgene wat zich momenteel afspeelt in de VS, en in een later stadium overwaait naar Europa. Daar waar de pandemie niet onder controle is, waar de handelsoorlog neigt naar een koude oorlog, waar de economische krimp onvoorstelbaar groot is, waar anarchie heerst in de achterstandswijken van grote steden, en waar beleggers langzaam lijken te ontwaken en zich voorzichtig ontdoen van het infuus van de FED. Institutionele beleggers vluchten niet alleen in de VS maar ook al een tijdje in Europa in het zogenaamde veilige staatspapier. Daardoor dalen de rendementen nog verder naar negatief hier in Europa. Ook vluchten beleggers in edele metalen. De goud- en zilverprijzen vliegen omhoog. Mooi voor de particuliere beleggers, echter kunnen pensioenfondsen niet beleggen in edele metalen. Heel ongenadig wijzen veel signalen op spanningen op de financiële markten. Door beursexperts wordt al een tijdje een crash voorspeld maar die blijft tot op heden nog steeds uit. Logisch, want centrale bankiers overladen hun balans met het opgekochte risicovolle schuldpapier van de banken.

Wat hoog staat kan diep vallen

Insiders weten dat dit het eindspel is van het huidige monetaire beleid. Negatieve rentetarieven en de balansen van centrale banken opblazen met schuldpapier wordt op gegeven moment doorzien. Eigenlijk nu al, gezien de vlucht in veilige assets. Hoe langer een beurscrash op zich laat wachten, hoe dieper de koersval wordt. Kortom, de vooruitzichten op een “waardevast pensioen” zijn definitief de grond in geboord. Er spannen teveel factoren samen die uiteindelijk behalve de beurzen ook de pensioenfondsen doen crashen. Stilletjes hield men er tijdens de onderhandelingen al rekening mee. In het akkoord is duidelijk vastgelegd dat er bij tegenvallende beleggingsresultaten gekort gaat worden op de lopende pensioenen en op de toegezegde pensioenaanspraken. Nogmaals, kijk goed om je heen hoe de economische vlag er bij hangt. Die hangt niet eens halfstok, maar ligt in de kast. Anno 2020 is er beslist geen reden om te vlaggen. De komende 5 jaar zal veel duidelijk worden. Pensioenen staan al 10 jaar stil, zonder enige indexatie. De achterstand is opgelopen tot 15 à 20 procent van de gemiddelde loonontwikkeling. Dat is om te wennen aan wat komen gaat. Nog wat extra kortingen door pensioenfondsen die moeten herstellen en wat nieuwe kortingen als economische krimp een kapitaalvernietiging veroorzaakt op de beurzen. Ach ja, 1 en 1 is 2. Een ongeluk komt zelden alleen. Wat hoog staat kan diep vallen.

GW

12 reacties

  1. In het kort te gaan, we leven in de nieuwe misleidende technologische terreur maatschappij om ons hiermee in lijn te brengen.

  2. Heerlijk transparant: snapppu? Nou, ikkenie!

    – ’t gaat nog minstens 5 jaar duren, voordat het nieuwe systeem in werking is. Dus mag iedereen de komende jaren nog profiteren van de nadelen van het oude systeem (en moet ik de 90 zien te halen om het überhaupt nog mee te maken).

    – In de tussentijd wordt er niet gekort op de pensioenen. Wél dus, volgend jaar zelfs met 20% wordt er (door fondsen) geroepen. Want de grote fondsen zakken door het ijs; dekkinggraad lager dan 90%.

    – Klopt iets niet of snap ik ’t wéér niet? Fondsen boeken (gemiddeld) een rendement van minstens 10% per jaar op hun beleggingen, terwijl de ‘veilige’ rekenrente voor de dekkingsgraad schamele 1% bedraagt (de absoluut laagste ter wereld). Bovendien hebben ze (nee, wíj) een gezamenlijke reserve opgebouwd van € anderhalf biljoen. Zit niet ‘in kas’, maar is geïnvesteerd in de financiële markten. Waarvan een onbekend deel via ‘schaduw bankieren’, dus praktisch zonder toezicht en buitenbeurs, in risicodragende kredieten.

    – Zo’n acht jaar geleden geruisloos eerste pensioenakkoord. Toen ging het fout. Vakbonden lieten zich paaien door Rutte. Verhoging pensioenleeftijd. Nergens voor nodig, volgens diverse rekenaars, maar geen kip ging de straat op. Ik dus ook niet.

    – Straks wordt het ‘simpel’, ‘eerlijk’ en ‘transparant’. Worden we allemaal beleggers in aandelen. Willen we dat, gokken met onze schrale spaarcenten? Weer heeft niemand ons iets gevraagd. Kosten bovendien: € 60 á 100 miljard (CPB). Wie betaalt dat, weer de verzekerden?

    Dit pensioenverhaal is veel te gemakzuchtig en vrijblijvend. Het gaat niet om gunsten, maar om rechten, die door verzekerden/gepensioneerden vooruit zijn betaald. En op een eerlijke, onafhankelijke en voor alle belanghebbenden begrijpelijke en geaccepteerde manier dienen te worden beheerd. Wie maakt zich eindelijk eens sterk?

    1. Van Nederlanders hoef je niets te verwachten, want die zijn door de jaren heen een verwend/slap/angstig/slaperig/egoïstisch volkje geworden met de gedachtegang: het zal mijn tijd wel duren, daar hoef je niets van te verwachten. Politici gaan alleen maar voor kortzichtig eigenbelang, dus daar hoef je al helemaal niets van te verwachten, die versnellen het proces alleen maar. Gewoon genieten voor zolang het nog duurt, dat is de enige optie die dan overblijft.

      1. “Van Nederlanders hoef je niets te verwachten, want die zijn door de jaren heen een verwend/slap/angstig/slaperig/egoïstisch volkje geworden…” Oorzaak? We zijn gewend geraakt aan een sociale verzorgingsstaat waarin alles van de wieg tot het graf voor ons geregeld wordt. Overal potjes en fondsen die collectief worden beheerd. Niet meer sparen voor (een deel) van de woning, gewoon een hypotheek. Niet zelf sparen voor de oude dag, gewoon afdragen naar pensioenfonds. Gaat tientallen jaren goed totdat de aandacht van de massa verslapt. Als fondsen groot worden grijpen fondsbeheerders hun kans om met het kapitaal de markt op te gaan. Beleggen wordt het credo.

        Waar is de tijd van de zilvervloot? Dat een dubbeltje een kwartje werd op de bank door er een tijdje af te blijven. Ach ja, het zijn de banken met hun beheerders, de centrale bankiers. Er moest meer krediet de markt op voor een lagere prijs. Zodat er meer belegd kon worden met goedkoop geld. Zodat mensen hun deposito’s te gelde maken en gaan beleggen. Zodat pensioenfondsen mee moeten doen in de carrousel van de omgekeerde monetaire wereld. Zodat pensioenpotten leeg lopen als uiteindelijk ook de beurzen leeg lopen.

        1. Oorzaak (dus): het gaat ons allemaal te goed? Nee, helemaal niet. We snappen er massaal (behalve de incrowd) de ballen niet meer van.
          Lees mijn eerste reactie en beantwoord de simpele vragen over het pensioen. Negentig procent van de belanghebbenden begrijpt er niks meer van en doet ook geen moeite. Overheden doen ook geen moeite, integendeel: ‘Houd ze dom’.
          Het gebrek aan transparantie, aan eerlijke en onafhankelijke voorlichting en informatie in dit land is echt schrijnend. Op alle bestuurlijke niveaus wordt de burger in het ootje genomen en zo lang van het kastje naar de muur gestuurd dat hij er tenslotte maar de brui aan geeft. De journalistiek -ook het gros van de zogenaamd alternatieve en kritische media- doet er braaf aan mee. Ten dele omdat ze nooit geleerd hebben om zelfstandig te denken en verder te kijken dan hun neus lang is. Maar ook en vooral omdat degene die betaalt bepaalt. Onze samenleving is door en door corrupt.

  3. Echte democratie werkt natuurlijk anders, maar daaraan is nu minder behoefte dan ooit.
    Het is al eerder gezegd: dakzij corona is de vorming van een staatseconomie verduidelijkt en versneld. Ook de bedrijfspensioenen zullen daarin uiteindelijk worden geïntegreerd.

  4. De afspraken die onlangs gemaakt zijn, zijn helder, ‘Pensioenfondsen’ boek zoveel af als noodzakelijk op de pensioenen de komende jaren.
    En wij zullen jullie/pensioengerechtigden niet hoger fiscaal belasten om de tekorten te dekken.
    Gewoon een handjeklap koehandel die niemand door heeft.
    Gepensioneerden wat minder blij, maar, de overheid wel dik tevreden.
    Zoals algemeen geaccepteerd, uitkeringstrekkers dragen hun lot en onwetendheid met ere in dit land.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.