Bitcoin een monetair Nirwana ?

83

Mocht u nog niet weten wat Bitcoin is, kijk dan maar eens rond op het internet en daar zult u genoeg informatie vinden. In het kort komt het erop neer dat Bitcoin in het leven is geroepen als een ‘medium of exchange’ (uitruilmiddel), zonder dat er een Centrale Bank of andere uitgevende bank aan te pas komt. Verder zouden Bitcoin transacties privé, d.w.z. anoniem moeten zijn. En wat heel opmerkelijk is, is dat Bitcoins niet echt fysiek bestaan; zij bestaan alleen in de computersoftware als een soort van virtuele realiteit. Het algemene idee erachter is dat Bitcoins worden gemijnd – een heel interessante benaming – door middel van het oplossen van een toenemend moeilijker op te lossen wiskundige formule. Dat betekent dat het steeds moeilijker wordt nieuwe Bitcoins aan het totaal uitstaande aantal toe te voegen. Voor computerfanaten een interessant probleem.

bitcoin goud

Eenmaal geschapen wordt de Bitcoin opgeslagen in een elektronische portefeuille en vanaf dat moment is het mogelijk de Bitcoin in te ruilen voor echte goederen of fiatgeld en vice versa. Wat ook belangrijk is dat er geen centrale uitgever van Bitcoins bestaat, het is overal beschikbaar en daarmee bestendig tegen beïnvloeding door de autoriteiten.

Geld van de toekomst?

De voorstanders van Bitcoin, zij die baat hebben bij een toenemend gebruik van Bitcoin, roepen van de daken dat Bitcoin geld is. En dat niet alleen maar ook nog eens het beste geld ooit uitgevonden, het geld van toekomst. Wat zij niet beseffen is dat ze dus net zo hard roepen dat fiatvaluta geld is en zo langzaamaan weten we allemaal dat fiatvaluta geen geld is omdat hier het belangrijkste aspect van echt geld ontbreekt.

De vraag dan wordt dan ook: kan Bitcoin zich als geld laten kwalificeren? En dan laten we buiten beschouwing dat Bitcoin het geld van de toekomst is, of het beste geld dat ooit is uitgevonden. Om dit te kunnen bepalen moeten we naar de kenmerken kijken die geld definiëren en die vergelijken met Bitcoin.

De drie belangrijkste basis kenmerken van geld zijn:

  • Een medium van uitwisseling
  • Een opslag van waarde in de tijd
  • Een rekeneenheid

Acceptatie en speculatie

En vergeleken met de fiatvaluta doet Bitcoin het nog niet eens zo slecht als uitwisselmiddel.  Fiatvaluta worden alleen geaccepteerd in het geografische domein van de uitgever. Met dollars kun je niet betalen in Europa en daarentegen is Bitcoin wereldwijd geaccepteerd. Daar staat tegenover dat er slechts weinig bedrijven zijn die betalingen in Bitcoin aannemen. En tenzij deze acceptatie enorm zou toenemen zal fiatvaluta de winnaar zijn, hoewel tegen de kosten die de wisselkoersen tussen de landen onderling met zich mee brengen.

Dit 2e kenmerk is al een stuk moeilijker, zeker voor Bitcoin om als een opslag voor waarde te fungeren. In slechts een paar jaar is de fiatwaarde van de Bitcoin van zo’n $ 3 gestegen naar $ 1.000 of meer. Dit is ongeveer zover weg van een stabiele waarde als maar mogelijk is. En dit is het perfecte voorbeeld van een speculatiegolf, zoals bijv. de tulpenmanie, of junior mijnbouwbedrijven, of Nortel aandelen.

Fiat faalt

Natuurlijk is het zo dat fiatvaluta hier eveneens falen. De dollar heeft ongeveer 95% van zijn koopkracht in slechts een paar decades verloren. Noch fiatvaluta, noch Bitcoin kwalificeren zich voor de welhaast meest belangrijke functie van wat geld zou moeten zijn namelijk: een opslag van waarde over tijd. Echt geld, d.w.z. goud heeft bewezen deze eigenschap wel te hebben en dan niet alleen gezien over eeuwen, maar zelfs millennia. Noch fiatvaluta, noch Bitcoin beschikken over deze cruciale eigenschap. Beide falen dus als ‘geld’.

Rekeneenheid

Komen we bij het derde kenmerk dat van de rekeneenheid. Wel, hier wordt het met recht interessant. We kunnen hier duidelijk zien waarom zowel fiatvaluta als Bitcoin beide falen als geld door ons goed te realiseren wat nu eigenlijk de term ‘rekeneenheid’ betekent. Rekeneenheid wordt niet alleen gebruikt om waardeopslag te meten, maar wordt ook gebruikt om in zekere zin te kunnen meten. Het vergelijken van waardes. Volgens de Oostenrijkse school is het onmogelijk om waarde te meten. Immers waarde vind zijn oorsprong in het menselijk bewustzijn. En hoe kan je nou in vredesnaam zoiets meten?

Niettemin is dit volgens het principe van Menger over markten wel degelijk mogelijk. Hij stelt dan dat door middel van vraag en aanbod marktprijzen tot stand kunnen komen, al is het maar voor een ogenblik. En deze marktprijs wordt dan uitgedrukt in de vorm van een rekeneenheid, die het meest aanvaarde uitruilmiddel is en dat is fiatgeld.

Waarde en koopkracht

Dus, hoe stellen we nu de waarde van fiatgeld vast? Door het concept van koopkracht misschien? Dat wil zeggen de waarde van fiatgeld wordt bepaald door wat men er in ruil voor kan verkrijgen, een mandje van goederen en diensten. Alleen dit geeft op zichzelf al duidelijk aan dat fiatgeld zelf geen waarde heeft, maar dat haar waarde voortvloeit uit de goederen en diensten die men er op dat moment voor kan krijgen. Het oorzakelijk verband gaat van de aangekochte goederen naar het fiat getal. En per slot van rekening wat voor verschil is er tussen een $ 1 biljet en een $ 100 biljet, behalve het opgedrukte getal?

Goud en gewicht

Goud daarentegen wordt niet gemeten aan wat men er voor kan kopen, maar het wordt gemeten in een andere natuurkundige grootheid; gewicht of massa. Een gram goud blijft een gram goud en het doet er niet toe wat voor getal er op staat. Behalve dan natuurlijk het getal dat de zuiverheid aangeeft. Het oorzakelijk verband is tegengesteld aan dat van fiatgeld; goud wordt gemeten bij gewicht, een intrinsieke eigenschap en niet door haar koopkracht. Heeft u bijvoorbeeld enig idee over de waarde van een ounce dollars? Zoiets bestaat gewoonweg niet. Fiatgeld wordt gemeten door  slechts één ding en dat is het opgedrukte getal.

Intrinsieke waarde

Bitcoin staat nog verder weg van het begrip rekeneenheid. Het is niet alleen simpelweg een getal, net zoals bij fiatgeld, maar haar waarde wordt ook nog eens gemeten in fiatgeld. Zelfs als Bitcoin internationaal geaccepteerd zou worden als uitruilmiddel en zelfs wanneer het er in zou slagen de dollar als rekeneenheid te vervangen, zal het nooit een intrinsieke maat hebben, zoals bijvoorbeeld goud. Goud is uniek omdat het gemeten wordt in een andere onveranderlijke (natuurkundige) grootheid. Goud is uniek in haar waardeopslag al duizenden jaren lang. En niets ter wereld heeft deze unieke combinatie van eigenschappen.

Is Bitcoin geld?

oncluderend kunnen we stellen dat Bitcoin wel degelijk over voordelen beschikt ten opzichte van fiatgeld, zoals anonimiteit en decentralisatie, maar het faalt bij haar pretentie geld te zijn. Haar voordelen zijn trouwens ook nog twijfelachtig. Het is bedoeling om het mijnen van Bitcoins te stoppen bij het bereiken van 21 miljoen eenheden. Dit dan ten gevolge van het feit dat het algoritme steeds moeilijker wordt om op te lossen en zelfs onmogelijk wordt nadat er 21 miljoen gemijnd zijn. Helaas kan deze aankondiging ook wel gelijk de doodssteek zijn voor de Bitcoin. Sommige centrale banken hebben al aangekondigd dat de Bitcoin een mogelijke kandidaat kan zijn om ook de reserve status te krijgen.

Nou, dat klinkt nog eens als een grote stap voorwaarts voor Bitcoin, is het niet? Per slot van rekening schijnen de grote banken de echte waarde van de Bitcoin inmiddels te aanvaarden, is het niet? Nou nee dus, want wat dit werkelijk betekent is dat banken erkennen dat ze fiatgeld willen inruilen voor Bitcoins. En dat dan zeker wel tot de geplande 21 miljoen Bitcoins. Tegen een koers $ 1000 per Bitcoin spreken we dan over slechts $ 21 miljard. Hoewel $ 21 miljard is zelfs geen klein bedrag voor de drukkers van fiatgeld; het neemt ongeveer een week in beslag om dit alleen door de FED te laten doen. En als alle Bitcoins opgekocht zijn en zich in de digitale kluis van de FED bevinden, wat is er dan nog het nut van? Er zullen geen Bitcoins meer in roulatie zijn en hoe zouden ze dan als uitruilmiddel gebruikt kunnen worden?

Een oplossing hiervoor zou natuurlijk kunnen zijn het algoritme te veranderen en die 21 miljoen eenheden te laten oplopen tot bijvoorbeeld 52 miljoen. Daarna 104 miljoen eenheden. En dan doen ze volledig mee met het drukken van fiatgeld. Maar wacht, de theorie van de geldhoeveelheid gaat hier meespelen, de Bitcoin gaat dan waarde verliezen net als alle andere fiatvaluta dat al doen bij het doorgaan met drukken.

De kernvraag

Hiermee komen gelijk tot de kernvraag: Waarom zoeken naar een nieuwe geldvorm, terwijl we het beste geld van alles al hebben, goud. Vrees voor het in beslag nemen van goud? Gebrek aan anonimiteit door een indringerige overheid? Te hoge belastingen? De wetten rond legaal fiatgeld?

Het antwoord ligt niet in een nieuwe geldvorm, maar in een nieuwe sociale structuur en dan wel één zonder fiatgeld, zonder spionerende overheden, zonder dronen en SWAT teams, zonder belastingdienst, zonder grensposten enz. Een wereld in vrijheid en niet één van tirannie. Als dit alles bereikt is, zal goud weer zijn oude en cruciaal belangrijke rol op zich kunnen nemen als eerlijk geld. Maar ook geen moment eerder.

Bron: Rudy Fritsch

Over de auteur

Altijd geïnteresseerd in de goud- en zilvermarkt. Artikelen vaak geschreven vanuit een historische invalshoek. Dick is in september 2016 overleden.