Blijven geloven in democratie

15

Democratie betekent volksheerschappij. Het is is ‘een bestuursvorm waarin de wil van het volk de bron is van legitieme machtsuitoefening. Men onderscheidt directe democratie, waarin burgers persoonlijk stemmen over wetten, besluiten en benoemingen. En indirecte, waarin het volk zich laat vertegenwoordigen door een gekozen orgaan, zoals een raad of parlement.’ (Wikipedia.) In de ideale wereld luisteren deze laatsten, politici nationaal en internationaal, naar wat dat volk wil. En voeren deze wil dan ook uit. Die verkozenen zomaar opzij schuiven zoals premier Johnson onlangs probeerde, kan natuurlijk nooit. Hij is dan ook direct wettelijk teruggefloten.

Premissies

Dat schept al dadelijk twee vooronderstellingen. Die voor problemen kunnen zorgen. Wéét ‘het volk’ wat het wil? Zie de 51,9 procent voorstanders van een Brexit anno 2016. Want moest er ondertussen een nieuw referendum worden gehouden, zou de uitslag wel eens het tegenovergestelde kunnen zijn. Bremain in plaats van Brexit dus. Ergo: moet de Britse regering nu consequent zijn met de oorspronkelijke ‘wil’ van het volk? Of alsnog een tweede volksstemming organiseren? Daarmee komen we meteen bij de tweede vooronderstelling die een probleem kan betekenen. Is het volk voldoende ingelicht? Heeft het zijn wil kenbaar gemaakt met kennis van de hele problematiek? Met alle gevolgen van haar ‘wil’, in dit geval de beslissing tot de EU verlaten.

Hete aardappel

Dan nog: hoeveel keer kan het volk nog van wil, van mening veranderen? Je kunt zeggen: in geval van twijfel, zoals bij deze Brexit of Bremain, vrààg het hen nogmaals? Richt een nieuw referendum in dus. Waarmee dan meteen wel de bindende waarde en betekenis van het referendum an sich teniet wordt gedaan natuurlijk. In de zin van: we richten net zoveel referenda in tot we de ‘juiste’ uitslag verkrijgen. Waarbij nog opgemerkt moet worden dat iederéén tevreden stellen altijd onmogelijk is. En: dat er ooit, vroeg of laat, wel ‘een’ beslissing moet vallen. Een definitieve dit keer, liefst. Knopen doorhakken, verantwoordelijkheid opnemen. En laat dat nu net iets zijn wat slechts weinig politiek verantwoordelijken graag doen. In het algemeen stellen ze liever uit, of schuiven nog graag de hete aardappel naar andermans bord door.

Makkelijk kan ook?

Hoeveel makkelijker gaat dat bij niet-democratische regeringsvormen. In een dictatuur neemt het hoofd van het land en eventueel nog enkele getrouwen de beslissingen. Dat gaat dan veel sneller, is ook overduidelijk, twijfelen is uitgesloten. En wie het niet eens is met die beslissing die…zwijgt maar beter. Of het kan hem of haar nog zuur opbreken. Zulke regeringsvormen zijn dan een linkse dictatuur zoals bijvoorbeeld in Noord-Korea. Of een soort van verlichte dictatuur zoals in Brunei. Er zijn militaire dictaturen, persoonlijke dictaturen, eenpartijstaten en koninklijke dictaturen. Denk voor deze laatste bijvoorbeeld aan Saoedi-Arabië. Wat niet wil zeggen dat de inheemse bevolking niet (zeer) welvarend kan zijn, maar waar er één enkele leider de macht bezit. Waar er weinig of geen inspraak is van de bevolking. Maar zo lang deze het relatief goed heeft, zal die ook weinig tegenwerk bieden.

As good as it gets

De westerse democratie zoals we die bijvoorbeeld in Europa en de VS (nou ja…) kennen, komt met zijn talloze gebreken. Neem de EU. Kritiek van alle kanten. Dit is niet goed, dat gaat slecht. Het gaat te traag, er is teveel verspilling. De lonen van de gekozen (!) vertegenwoordigers zijn te hoog, en hun pensioenen ook. Onze insteek is toch: het is het beste politieke systeem wat we hebben. Laat ons er vooral aan werken het te verbeteren. Alles is vatbaar voor verbetering. Maar het gezegde indachtig: ‘eenheid maakt macht’: laat ons vooral bij mekaar blijven. Om de kwade krachten die immer op de loer liggen om het roer over te nemen, niet nog meer voedsel te geven. We bedoelen dan: de rechtste, nationalistische krachten die wèl ‘makkelijke’ en snelle ‘oplossingen’ voorschotelen. Bijvoorbeeld: ‘alle ‘vreemdelingen buiten’. Maar: wie is er in feite nog ‘vreemdeling’? Alsof tussen de autochtone bevolking géén criminelen schuilen? Makkelijke oplossingen zijn schijnoplossingen.

Onvolmaakt maar…

Net als het kapitalisme komt de democratie met flaws, gebreken. Maar we mogen nooit het kind met het badwater weggooien…! Er gaan, bijvoorbeeld in Nederland, zelfs stemmen op om het voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk te volgen. Ingeval van een eventuele Brexit op 31 oktober 2018. Die denken dat ze, we, het in ons eentje wel zullen klaren. Alsof we dàn een partij zullen zijn voor de verschillende grootmachten? Die nu al van alle kanten druk uitoefenen, op de EU? Vergeet het. In Rusland, China of de VS weten ze nauwelijks waar ‘Holland’ ligt hoor?! Zich afscheiden, het op je eentje proberen, zou tot nog minder zeggenschap leiden, mark our words…

World Happiness Report 2019

Elk jaar wordt de mate van ‘geluk’ van de bevolking gemeten in 156 landen. ‘This year’s World Happiness Report focuses on happiness and the community: how happiness has evolved over the past dozen years, with a focus on the technologies, social norms, conflicts and government policies that have driven those changes.’ U kunt het volledige rapport op gemarkeerde site downloaden trouwens (pdf). Uiteraard is ‘geluk’ een erg subjectief begrip. Het is een hele hap, het volledige rapport, van wel 136 pagina’s. Maar erg interessant. Op nummers 1 tot 5 staan in deze volgorde van meest gelukkige landen: Finland, Denemarken, Noorwegen, IJsland en…Nederland!

Go north!

Meest Noordelijke landen toch. Zouden we niet eens een delegatie naar daar sturen, op verkenning, om nadere informatie in te winnen? Waarom ‘ze’ daar zo gelukkig zijn? Dat zou vast géén geldverspilling zijn hé? Dat zouden wij al zeker steunen (op voorwaarde wel dat er in economy gereisd wordt)… Verbaasd dat ook Nederland genoemd wordt bij de vijf gelukkigste landen, toch, of net niet? Wij zouden zeggen: lees het volledige rapport eens. En geef hier gerust uw persoonlijke mening weer. Mee eens of oneens. Plus de redenen waarom ook graag. Doén!