Crisis 2.0 in 2020 : Ondergang van de Titanic! (deel 2)

19

Dat we in spannende tijden leven hoef ik hier niet extra te vermelden. De hele wereld is in rep en roer en complete volksstammen blijven achter de geraniums zitten. De regering heeft ineens alle bevoegdheden naar zich toe getrokken en kan ingevolge de afgeroepen noodtoestand alle maatregelen nemen om de wereld te behoeden voor een uitstervend ras, de mens. Het zal een rare wereld zijn als de mensheid sterk uitgedund z’n weg moet vinden in een wereld die ineens een eeuw wordt terug geworpen in de tijd. Een wereld die in een half jaar tijd is verschoond van de milieuvervuiling door de CO2-uitstoot. Klimaatplannen die achter de rododendron kunnen worden geflikkerd.

In de achteruit

Door een ‘lockdown’ van vele miljarden mensen worden de klimaatdoelstellingen volop ingehaald in de tijd. Onze aardkloot weet niet wat ‘m overkomt nu ineens een nieuwe heldere wereld tevoorschijn voorkomt zonder een laag smog boven de wereldsteden. We kunnen mijlen ver kijken onder een schone horizon. We wandelen in alle rust op gepaste afstand in de natuur zonder het storende geluid van overvliegende straalmotoren. Hoe een pandemie de wereld kan veranderen in deze 21ste eeuw waarin de technologische evolutie in de achteruit is gezet.

Onderbreking in de keten

Hoe anders is de impact van deze Corona-pandemie vergeleken met de Spaanse griep in de vorige eeuw die de wereld de oorlog verklaarde in 1918 – 1919. In deze snelle 21ste eeuw is tijd veel belangrijker dan 100 jaar geleden. De impact van het stil leggen van ons vliegverkeer en daarmee de mondiale toeristenindustrie is 1000 maal groter dan ten tijde van de Spaanse griep. Ook het geannuleerde zakelijke vliegverkeer is een enorm breekpunt en zal bijdragen aan een verdere instorting van het globalisme. Juist door de globalisering is het stil leggen van het maatschappelijke verkeer van veel grotere invloed dan ooit eerder in de geschiedenis van pandemieën. Door het sneeuwbaleffect van de besmettingen is de invloed van een krimpende economie van langere duur dan wanneer we voor 2 maanden alle werelddelen tegelijk zouden stil leggen. Precies in deze tijd van verstrengeling en integratie zijn multinationale ondernemingen enorm gevoelig voor een onderbreking in de keten van de wereldhandel.

Gelukkig speelt de muziek nog

Inmiddels worden catastrofale cijfers gepubliceerd door ontelbare bedrijven die enorme verliezen lijden. Daarnaast zijn er in de dienstverlenende sector nog meer verontrustende verliescijfers in bijvoorbeeld de luchtvaart. Waar niet trouwens. Economen hebben berekend dat we in een diepe mondiale recessie geraken en beleggers zijn er al op vooruit gelopen door massaal hun aandelen van de hand te doen. Een beurskrach is ingezet en iedereen houdt z’n hand vast met de angst hoe diep we verder zinken op deze Titanic. Gelukkig speelt de muziek nog. We hebben centrale banken en overheden die ons van geld gaan voorzien. Geld gecreëerd uit het niets door centrale banken en geld dat wordt geleend op de kapitaalmarkt door de overheden. Deze belofte maakt schuld. Alleen maar schuld. Wat mogen we verwachten in een sprookjesachtig tijdperk waarin het geld wordt gecreëerd in plaats van verdiend. Als bedrijven geen winsten meer maken maar door grote verliezen in gebreke blijven met hun (af)betalingen. En de aflossing van hun schulden. Hoe gaan we hier boekhoudkundig uitkomen? Maar nog meer dan het afschrijven in de bedrijfsboekhouding, hoe gaan we de grote verliezen bij het bankwezen, waar onze (spaar)tegoeden staan geparkeerd, verhalen op de samenleving!!!

Het zijn maar getallen

Veel vragen waar ik niet direct een pasklaar antwoord op weet. Het zijn andere tijden. Het is improviseren voor monetaire beleidsmakers en overheden. Dat betekent dat we van alles mogen verwachten en zelfs verrast kunnen worden met enorme geldbedragen. Ja hoor, de muziek speelt nog. Hier volgen wat getalletjes van de gulle geldgevers: Noodpakketten binnen de EU van vele biljoenen. Om ruwweg wat cijfers te noemen, Duitsland 500 miljard, Frankrijk 750, Nederland 90 en alle andere EU-lidstaten samen geteld overschrijden we zeker een paar biljoen euro. Onvoorstelbare bedragen die nergens op één of andere rekening staan geparkeerd. Daarnaast komt de VS met een steunpakket van 2 biljoen dollar, maar ook de centrale bank(FED) doet een duit in het zakje. De FED heeft het QE-programma weer opgestart. Kwantitatieve geldverruiming, QE 4 dus. Met deze nieuwe operatie wordt nu dagelijks 125 miljard aan leningen opgekocht. Dat is 2,5 biljoen dollar over een hele maand. Tijdens QE1, QE2 en QE3 in de kredietcrisis na 2009 heeft de centrale bank nooit voor meer dan $85 miljard per maand aan obligaties ingekocht. Hiermee wordt duidelijk hoe ernstig de situatie is in vergelijking met de kredietcrisis in het vorige decennium.

Spartelen

Zoals ik al opmerkte, de muziek speelt gelukkig nog. Ik kan het huidige beeld van de wegsmeltende mondiale economie niet beter vergelijken dan met de ondergang van de Titanic. Het is opletten geblazen. Als straks een slimme oplettende belegger in het kraaiennest op afstand in de mist een enorme ijsberg ziet opdoemen en alarm slaat, dan weten we hoever het is. Een enorme verkoopgolf zal opnieuw de beurzen overspoelen. Ineens valt het vertrouwen weg in de kapitein en ook in de stuurman. En zoals altijd in tijden van voorspoed zal blijken dat er te weinig aandacht is besteed aan voldoende reddingsmiddelen. Het wordt spartelen en niet voor iedereen is er plaats genoeg in de reddingsboot. Overigens is nu de muziek wereldwijd al gestopt. Nergens meer een feestje met muziek. Een signaaltje misschien? Ach nee, natuurlijk niet.

Last van wensdenken

Als Corona straks is uitgezwaaid spoelen de miljarden van onze monetaire beleidsmakers door de straten en is het feest op de beurzen. Als de onzichtbare vijand is verslaan mag er gefeest worden. Gaan de fabrieken weer draaien en vergeten we even de monetaire pijn van de centrale bankiers wiens balansen uitpuilen met opgekocht schuldpapier. Maar als we toch in jubelstemming verkeren waarom dan niet op de brandstapel met al dat waardeloze papier. Soms heb ik ook last van wensdenken. Net als president Trump die hoopt dat over een paar weken de fabrieken in de VS weer draaien. Ik wens hem sterkte en wijsheid toe.

GW