Derivatenmarkt: De tikkende tijdbom van de financiële wereld?

28

De eurocrisis houdt ons dagelijks bezig, maar we zijn vergeten dat er op de achtergrond nog een veel groter probleem verscholen zit die mogelijk een grote impact zal hebben bij een eventueel faillissement van Griekenland. De, nauwelijks gereguleerde, Over-The-Counter (OTC) markt is volgens een rapport van het Amerikaanse OCC (pdf alert) nog steeds aan het groeien. Vier grote Amerikaanse banken en één Engelse bank zijn verantwoordelijk voor maar liefst 96% van alle derivatencontracten.

Volgens hun laatste berekening wordt de grootte van de OTC markt op maar liefst 250 biljoen dollar geschat, bestaande uit Interest Rate, FX (valuta), Aandelen, Grondstoffen en CDS contracten. Tezamen zijn JPMorganChase ($78,1 biljoen), Citi (56 biljoen), Bank of America ($53 biljoen), Goldman Sachs ($48,1 biljoen) en HSBC met een “schamele” $3,1 biljoen bijna volledig verantwoordelijk voor deze handel.

Dat hier enorme risico’s aan verbonden zijn lijkt duidelijk. De vaak genoemde opsplitsing van banken en het scheiden van commerciële banken en investment banks lijkt onmogelijk gezien deze cijfers. Ondanks verschillende oproepen van overheden en andere beleidsmakers om dit mogelijk te maken wordt dit door dezelfde banken tegengehouden, aangezien dit hun winstgevendheid zal beïnvloeden.


De term Too Big too Fail dekt de gehele lading: De grootste banken worden niet alleen groter, ook hun risico zijn gestegen met maar liefst $5,3 biljoen vergeleken met het 1e kwartaal van 2011. Er wordt alles op alles gezet om de winstgevendheid te behouden. Economen die beweren dat het risico meevalt, aangezien veel contracten tussen die banken bilateraal zijn en dus worden geaccepteerd tijdens een “orderlijk” faillissement van een van deze grote spelers, zitten verkeerd. Deze aanname blijkt in de praktijk niet te werken aangezien we in 2008 hebben kunnen zien hoe een van deze grote spelers, AIG, slechts een paar uur verwijderd was van faillissement, waarmee alle derivatencontracten waardeloos zouden zijn geworden. Dat dit catastrofaal zou zijn voor de markten en de financiele instituten was zo duidelijk dat AIG wel genationaliseerd moest worden.  

Dat er echter wel aan een risicospreiding wordt gedaan door de meeste banken is duidelijk. Men sluit veel verschillende contracten af zodat de risico’s in bepaalde mate gedekt zijn. Echter is er één bank die hier vreemd genoeg niet aan meedoet. Morgan Stanley, één van Amerika’s grootste investeringsbanken, heeft 98,3% van zijn $1,793 biljoen contracten in de valuta handel zitten. Dit is zoals we de laatste tijd gezien hebben juist een markt die zeer veel risico’s met zich meebrengt. Denk aan bijvoorbeeld aan de interventies van de SNB (Zwiterse centrale bank). Het is dan ook niet voor niets dat er geruchten circuleren op het internet dat de trader van UBS die ruim 2 miljard dollar verloor in derivatenhandel van valutacontracten.  

Met steeds meer volatiliteit op de markten, zowel bij aandelen als met valuta’s, en een grote blootstelling van risico’s aan Europese Banken is Morgan Stanley het voorbeeld dat er maar een onverwachte beweging hoeft plaats te vinden of de bank krijgt te maken met enorme verliezen. Dat zij slechts het topje van de ijsberg zijn mag dan ook duidelijk zijn: Een tikkende tijdbom staat op exploderen.

Over de auteur

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie