Duitse Hof: ESM OK met duidelijke mits….

20

Dinsdag 12 september 10.00 uur. Het was muisstil in het Duitse parlement, in de zittingszaal en op andere plekken. De adem werd ingehouden en er klonk bij de Eurofielen een zucht van opluchting toen uit de eerste uitspraakzinnen duidelijk werd dat het ESM als zodanig niet tegen werd gehouden. Een korte eerste impressie.

De Duitse president Gauck mag wat het Hof betreft, inzake het ESM-verdrag zijn handtekening gaan plaatsen nádat alsnog voldaan is aan twee nadere voorwaarden namelijk:

1.    Begrenzing van het totale Duitse risico tot een maximum van 190 miljard euro, tenzij later door het Duitse parlement anders wordt beslist;
2.    Vastlegging van een informatieplicht aan het Duitse Parlement om inzake het ESM controle uit te kunnen oefenen op de geplande en werkelijke uitgaven.

Kan ieder nu blij zijn?

Of ieder nu blij kan zijn is maar helemaal de vraag. Zeker is dat veel Duitse politici opgelucht ademhalen wat de begrenzing van de garanties betreft. Een heel andere zaak zal de vormgeving van de twee voorwaarden zijn. Het ESM verdrag is immers al klaar en ondertekend. Als Duitsland een maximum als voorwaarde mag stellen hoe zit het dan met Nederland, Finland en andere landen? Was het niet stellen van grenzen volgens Draghi het enige werkzame instrument om de markten gerust te stellen en speculatie tegen te gaan.  Verder geldt dat het ESM gebaseerd is op ultieme geheimhouding, ook daar komt nu een bres in omdat het Duitse parlement geïnformeerd moet worden. Nee volgens mij zijn de problemen met deze voorlopige uitspraak echt niet voorbij, zullen er nog vele listen verzonnen moeten worden om daadkrachtig verder te kunnen. Later vast meer.

Aanvulling – Aankoop obligaties

Inmiddels is de hele tekst van de uitspraak beschikbaar en daarin wordt zijdelings ook ingegaan op het door de ECB opkopen van obligaties van schuldenlanden en het mogelijke gebruik daarvan als onderpand. In dit stukje tekst kan wel eens een behoorlijk probleem voor de ECB zitten omdat het heel concreet aangeeft wat volgens het Hof verboden is.

Gegen den ESM-Vertrag selbst kann auch nicht eingewandt werden, dass der
ESM zum Vehikel einer verfassungswidrigen Staatsfinanzierung durch die
Europäische Zentralbank werden könnte. Da eine Aufnahme von Kapital
durch den ESM bei der Europäischen Zentralbank allein oder in Verbindung
mit der Hinterlegung von Staatsanleihen mit dem in Art. 123 AEUV
verankerten Verbot monetärer Haushaltsfinanzierung nicht vereinbar wäre,
kann der Vertrag nur so verstanden werden, dass er derartige
Anleiheoperationen nicht zulässt. Der Europäische Stabilitätsmechanismus
unterfällt den in Art. 123 Abs. 1 AEUV genannten Institutionen, an
welche keine Kredite durch die Europäische Zentralbank vergeben werden
dürfen.

Auch eine Hinterlegung von Staatsanleihen durch den ESM bei der
Europäischen Zentralbank als Sicherheit für Kreditewürde gegen das
Verbot unmittelbaren Erwerbs von Schuldtiteln öffentlicher Stellen
verstoßen. Dabei kann offen bleiben, ob hierin eineÜbernahme von
Schuldtiteln direkt vom öffentlichen Emittenten am Primärmarkt läge oder
nach dem Zwischenerwerb durch den ESM einem Erwerb am Sekundärmarkt
entspräche. Denn ein Erwerb von Staatsanleihen am Sekundärmarkt durch
die Europäische Zentralbank, der auf eine von den Kapitalmärkten
unabhängige Finanzierung der Haushalte der Mitgliedstaaten zielte, ist
als Umgehung des Verbotes monetärer Haushaltsfinanzierung ebenfalls
untersagt. Inwieweit das vom Rat der Europäischen Zentralbank am 6.
September 2012 beschlossene Programm über den Ankauf von Staatsanleihen
finanzschwacher Euro-Staaten diesen rechtlichen Vorgaben entspricht, war
im vorliegenden Verfahren auf Erlass einer einstweiligen Anordnung, das
sich ausschließlich auf die Zustimmungsgesetze zum ESM-Vertrag und zum
Fiskalpakt sowie die entsprechenden Begleitgesetze bezieht, nicht zu
entscheiden

Over de auteur

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie