Een lesje economie-zoals-het-hoort uit IJsland

3

Wie herinnert zich niet de economische crisis waardoor IJsland getroffen werd, in de jaren 2008 tot 2012? Zij die, ook Nederlanders, een zogenaamde Icesave rekening daar hadden lopen, zullen vast nog met afgrijzen aan die periode terugdenken. Het was een bankencrisis, een schuldencrisis ook. Een van de grootste economische crises zelfs die de wereld ooit troffen. Ze viel dan ook nog eens samen met de Kredietcrisis die in de VS startte. Twee landen, tegelijkertijd getroffen. IJsland heeft uit die nare ervaringen lessen getroffen die ze vandaag kan gebruiken. De Verenigde Staten? Nope..

Een voorbereid IJslander is er twee waard

Tien jaar na het uitbreken van de IJsland crisis, we schrijven 2018. Trouw kopt: ‘Tien jaar na de crisis weet elke IJslander: het kan zo weer mis gaan.’ En het is al zo ver, inderdaad, anno juni 2019. De gouverneur van de centrale bank: ‘We zijn voorbereid op de mogelijkheid van een diepe recessie. De cijfers die we krijgen over aankomsten van toeristen lijken aan te geven dat dat kan gebeuren”, aldus Gudmundsson.’ Lezen we deze uitspraak nogmaals: We zijn voorbereid, zegt hij. Inderdaad, want de rente staat er op 4 procent en kan makkelijk verlaagd worden. Het toerisme is dramatisch teruggevallen in het land, en de visvangst valt enorm tegen.

En zoals het niet hoort, uit de VS

Dit is de eerste les die topverantwoordelijken van de Amerikaanse Fed in dit geval, geleerd moet worden. Je verlaagt de rente maar in geval van grote nood. Het is niét een monetaire ingreep die je doet om de beurs hoog te houden. En zeker niet om een president te helpen herverkozen worden… ‘Fed handhaaft rente, maar hint op eerste renteverlaging sinds 2008,’ schrijft Nu.nl. Het is alles nog meer goedkoop geld dat zijn weg érgens naar toe zoekt, en voor de meerderheid der Amerikanen is dat de aandelenbeurs. Donald Trump is in juni 2019 begonnen met zijn herverkiezingscampagne. De meerderheid der Amerikanen geeft geen mallemoer om hoe het buitenland over ‘hun’ president denkt. Weet ook niks van dat buitenland. Staat de beurs in 2020 hoog, dan wordt Trump opnieuw gekozen. Voor nog vier jaar, al hintte hij meermaals op die maximumtermijn maar af te doen schaffen (!)

Wijsheid komt met de jaren…not!

IJsland beet in één keer door de zure appel heen in de jaren na de crisis. Banken werden genationaliseerd en bankiers vlogen de cel in. IJsland heeft geleerd van die laatste economische ramp. De VS daarentegen hebben gèèn lessen getrokken uit dat verleden. Niet de bankiers, niet de toezichthouders zoals de Federal Reserve. Hùn Kredietcrisis, die als kanker tal van andere economieën aantastte. De VS zijn blijven op krediet leven. Blijven schulden maken. Cf. de ontwikkelingen van de laatste tien, elf jaar. Géén bankiers hier die zelfs konden lessen leren want niet één werd gestraft (op een enkele token schuldige na.) ‘We hebben niets geleerd uit de kredietcrisis, waarschuwt topeconome Mariana Mazzucato.‘ Ze stelt dat banken opnieuw te hoge hypotheken verlenen aan te laag verdieners. En dat de graaicultuur weer helemaal terug is (van nooit weggeweest dan misschien?)

Over de auteur

Zet de dagelijkse economische en maatschappelijke onderwerpen uiteen.