Eurocrisis: De bedriegelijke stilte?

9

Al een tijd lang is het stil in Europa. De Eurocrisis is langzamerhand naar de achtergrond verdwenen. De Portugese rente op de tien-jaar staatsobligatie steeg begin juli nog wel even naar de 7,5 procent, maar dat is vele malen lager dan de ruim 15 procent die begin 2012 werd bereikt. Sindsdien daalde ook de Italiaanse, Spaanse en Ierse rente op de 10 jaar. Ook de Italiaanse, Spaanse en Ierse rente op de 10 jaar begeven zich nu in veilige(re) vaarwateren.

activa passiva ECB

Kredietschaarste

Investeerders lijken weer vertrouwen te hebben in de Europese probleemlanden. Vorig jaar juli zei de president van de ECB, Mario Draghi, nog ferm er alles aan te doen om de euro te redden. Daarvoor had de ECB de LTRO-leningen verstrekt aan banken om de kredietschaarste tegen te gaan. Hierdoor liep de balans van de ECB behoorlijk op, maar de banken kregen daardoor weer even wat adempauze. Dit jaar zijn de banken al begonnen met het terugbetalen van deze leningen, waarvan de looptijd eigenlijk drie jaar was. De balans van de ECB wordt daardoor momenteel weer verkleind.

Schuld-tot-bbp ratio EU stijgt

De indruk die nu wordt gewekt is alsof de overheidsfinanciën weer op het juiste spoor terecht zijn gekomen. Maar niets is minder waar als we de statistieken van de Eurostat (PDF alert) moeten geloven. De schuld-tot-bbp ratio van de Eurozone is in het eerste kwartaal van 2013 juist verder opgelopen naar 92,2 procent. In het laatste kwartaal van 2012 was dit nog 90,6%. Tussen het eerste kwartaal van 2012 en het eerste kwartaal van 2013 hebben zich bij een aantal landen behoorlijke stijgingen voorgedaan van deze belangrijke indicator. In diezelfde periode daalde juist de rente bij veel van deze probleemlanden.

Ierland & Griekenland

Ierland en Griekenland waren de sterkste stijgers. De Ierse schuld-tot-bbp ratio liep op van 106,8 procent naar 125,1 procent en die van Griekenland steeg van 136,8 procent naar 160,5 procent, maar ook bij de Spanjaarden ging de ratio van 73 procent naar 88,2. De Portugezen bleven eveneens niet gespaard. Daar steeg de ratio van 112,3 procent naar 127,2.

Monetariseren van schulden

Het ziet er dus vooralsnog niet naar uit dat het huidige beleid veel vruchten heeft afgeworpen. De overheidsfinanciën in deze landen zijn verre van gezond. Het vertrouwen dat financiële markten geven kan bedrieglijk zijn, want het kan van het één op het andere moment verdwenen zijn. Het is waar dat de ECB dan kan ingrijpen, maar een wenselijke structurele oplossing kan de ECB niet bieden. Ik zeg wenselijk, omdat de ECB wel één structurele oplossing kan bieden: het monetariseren van de schulden. Maar dat ligt in Noord-Europa erg gevoelig en zal door Duitsland met alle macht bestreden worden. Toch biedt ook het huidige beleid geen structurele oplossing, want de schuld-tot-bbp ratio’s blijven maar oplopen. De kans dat dus vroeg of laat de ECB haar balans weer moet vergroten is daarom nog steeds aanwezig.

Over de auteur

Studeert geschiedenis aan de Universiteit van Groningen. Geïnteresseerd in economische theorie, financiële markten en geopolitieke ontwikkelingen.