George Soros: Het einde van een tijdperk

21

In 2008 werd het boek The New Paradigm for Financial Markets van George Soros gepubliceerd waarin hij niet alleen het evenwichtsmodel en de theorie van rationale verwachtingen bekritiseerd, maar ook meteen in de eerste zin van zijn boek laat weten dat de huidige crisis het einde van de kredietexpansie en de dollar als wereldreservevaluta zal betekenen. ‘’We are in the midst of the worst financial crisis since the 1930s. In some ways it resembles other crises that have occurred in the last twenty-five years, but there is a profound difference: the current crisis marks the end of an era of credit expansion based on the dollar as the international reserve currency.’’

george soros tijdperk

De Amerikaanse dollar

De Amerikaanse dollar wordt niet alleen gebruikt in de Verenigde Staten, maar ook in het buitenland door overheden en instituties als onderdeel van hun buitenlandse valutareserves. De dollar wordt dan gebruikt om er welvaart mee op te slaan. Daarnaast wordt de dollar gebruikt in de handel als noemer om prijzen van bijvoorbeeld grondstoffen als goud en olie tot stand te laten komen. Doordat de dollar in het buitenland gebruikt wordt, is de vraag naar deze valuta groter, waardoor het land al ruim dertig jaar een enorm handelstekort en een begrotingstekort kan financieren. Tot 2001 steeg het gebruik van dollars door niet-Amerikanen, maar in het afgelopen decennium daalt dit percentage gestaag. Als ik Soros goed begrijp zegt hij in het bovenstaande dat de crisis pas voorbij is als de dollar niet meer de leidende valuta zal zijn waar krediet mee gecreëerd wordt. Dit betekent dat hij ervan uitgaat dat het gebruik van de dollar door niet-Amerikanen zal blijven afnemen in de toekomst.

BRICS

Afgelopen dagen kwam er een aantal nieuwsberichten naar buiten die deze trend nog maar eens bevestigden. Dinsdag 26 maart sloten China en Brazilië een verdrag waar de beide landen besloten nu bijna de helft van hun handel in hun eigen valuta te zullen betalen en dus de dollar gaan omzeilen. Dit bilaterale verdrag werd vlak voor de BRICS-top in Durban (Zuid-Afrika) getekend. In deze top werden ook plannen gepresenteerd waar deze landen hun eigen internationale instituties willen gaan oprichten die moeten gaan lijken op de Wereldbank en het IMF. “We need to change the way business is conducted in the international financial institutions”, zei de Zuid-Afrikaanse minister van buitenlandse zaken Maite Nkoana-Mashabane. Het Westen belooft al geruime tijd deze opkomende landen meer invloed te geven in belangrijke internationale instituties. Deze beloftes blijven echter uit ondanks het feit dat deze landen over de grootste internationale valuta reserves beschikken. Vorig jaar spraken de vijf grootste opkomende economieën ook al over alternatieven voor de Amerikaanse dollar.

Trend is nog steeds intact

Het internationale gebruik van dollar komt door deze ontwikkelingen nog meer onder druk te staan en is geen gunstige ontwikkeling voor de houdbaarheid van de Amerikaanse schuldenlast en de bijkomende way of life. De trend die Soros in 2008 beschreef is dus nog steeds intact. Dit soort trends ontwikkelen zich vaak onopgemerkt voor het grote publiek waardoor het in eerste instantie traag verloopt, maar als het eenmaal een kritiek punt bereikt accelereert het proces. Wanneer en hoe dat punt bereikt wordt, blijft tasten in het duister…

Over de auteur

Studeert geschiedenis aan de Universiteit van Groningen. Geïnteresseerd in economische theorie, financiële markten en geopolitieke ontwikkelingen.