Handelsoorlog tussen China en EU wordt grimmiger

9

Het duurde niet lang voordat China een tegenaanval lanceerde gericht op de Europese wijnexport, nadat de Europese Unie vorige week besloot heffingen in te voeren op Chinese zonnepanelen. De spanningen tussen de twee handelspartners loopt verder op, nu via Reuters bekend is geworden dat de EU van plan is naar de Wereldhandelsorganisatie (WTO) te stappen vanwege Chinese heffingen op stalen buizen.

handelsoorlog

Heffingen

De Chinese heffing op de wijnexport is vooral gericht op de Zuid-Europese landen zoals Frankrijk en Italië die de heffingen op Chinese zonnepanelen steunde, maar niet zozeer tegen Noord-Europese landen zoals Duitsland, omdat deze tegen het plaatsen van heffingen zijn. Vanaf vorige week trad de heffing op Chinese zonnepanelen in werking, maar wel tegen een sterk gereduceerd tarief nadat sommige grote lidstaten, geleid door Berlijn, hoopten op een nieuwe overeenkomst met Beijing. Het Chinese handelsministerie zei dat de heffingen, die door de EU zijn ingevoerd, opgedrongen zijn ondanks Chinese pogingen via een dialoog tot een oplossing te komen.

Duitse minister: ‘EU maakt een grote fout’

De Duitse minister van economische zaken, Philipp Roesler, zei vorige week in een eerste reactie dat een overeenkomst moest worden bereikt om het conflict niet te laten escaleren tot een handelsoorlog. “De EU moet altijd onderhandelen en ik denk dat er nog steeds een kans bestaat om snel om de tafel te zitten om een eerlijke overeenkomst te bereiken. Een handelsoorlog moet worden voorkomen die niet alleen de zonnepaneelindustrie raakt”, zei hij op de Duitse televisie.

Chinese markt voor Franse wijn: €1 miljard

Het Franse handelsministerie veroordeelde de Chinese zet als “ongepast en verwerpelijk” en betichtte China ervan een nieuw front te openen in een sector die aanvankelijk niets van doen heeft met zonnepaneelsector. De Franse president Francois Hollande wil de EU-top van alle 27 lidstaten bijeen roepen om de solidariteit te benadrukken. China is de derde grootste exportmarkt voor Franse wijnen ter waarde van 1 miljard euro. Het lijkt erop dat Hollande zijn zin heeft gekregen nu de EU naar de WTO stapt. Het zendt namelijk een duidelijk signaal naar China dat de EU niet zal terugschrikken van juridische stappen als heffingen worden opgelegd als vergelding en niet gesteund worden via bewijsmateriaal. WTO-regels vereisen namelijk dat een land via een onderzoek duidelijk moet maken dat een bepaalde sector schade lijdt alvorens eventuele sancties kunnen worden opgelegd.

Handelsoorlog is begonnen

In februari won de EU een soortgelijk geschil over Chinese heffingen op röntgenapparaten. Het was toen voor het eerst dat de EU stappen ondernam tegen Chinees protectionisme. De Europese Commissie is ook nu ervan overtuigd dat deze zaak gezien zal worden als een vergeldingsactie zonder gedegen onderbouwing. Bovendien heeft Japan al eenzelfde procedure lopen bij de WTO over Chinese heffingen op stalen buizen.

China en de World Trade Organization

Zolang deze onenigheden binnen de WTO worden opgelost en de betrokken zich houden aan de afspraken is er niet veel aan de hand. Het gevaar is echter dat China de WTO-regels aan de laars zal lappen als bij hen het idee ontstaat dat de WTO partijdig is. China is pas sinds 2001 lid en zaken liepen niet altijd even soepel. China moest meer dan 7000 tarieven, quota’s en handelsblokkades versoepelen en nog steeds hebben buitenlandse bedrijven het idee dat ze niet alleen tegen Chinese bedrijven concurreren, maar ook tegen de staat.

Hoe loopt dit af?

Het escaleren van een handelsoorlog zal dramatische effecten hebben op de toch al zwakke wereldeconomie. De gedachten gaan meteen terug naar de jaren dertig toen het beruchte beggar thy neighbour beleid leidde tot een diepere economische crisis. Een verschil met toen is dat er nu legitieme internationale organisaties zijn waardoor conflicten beperkt kunnen blijven. Een voorwaarde voor dit succes is dat soevereine landen ze wel blijven respecteren.

Over de auteur

Studeert geschiedenis aan de Universiteit van Groningen. Geïnteresseerd in economische theorie, financiële markten en geopolitieke ontwikkelingen.