Het is maar een vraag

11

Einstein was vrijwel zeker hoe WOIV er zou kunnen uitzien, hij was niet zeker over WOIII. Einstein – niet gespeend van een vleugje ironie – wou ons alert maken voor die grote beer op onze weg, een mondiale catastrofe. Er zijn veel tekenen aan de wand, vandaag moet een mens moeite doen om ze niet te zien. We lezen het in de boekjes, het leven is een spel. Voor economie geldt hetzelfde, zo heeft het spelen van monopoly voor- EN nadelen. Als de nadelen de voordelen overschaduwen dan wordt het duister en vandaag is het zover. Het vertrouwen in politiek en onze democratie ebt volledig weg, weten we nu echt niet beter?

Speltheorie

Monopoly is maar een spel, binnen dit spel is het kunst om zoveel mogelijk geld en bezit te verwerven en dat vervolgens krachtdadig te verdedigen. Binnen het spel zijn we creatief en slinks, iemand zou bv op het idee kunnen komen om alle electronische betalingen af te leiden naar z’n persoonlijke bankrekening. Technisch gezien is dat eenvoudig, het vergt slechts een computerscript. Het mag voor zich spreken dat monopoly ook leidt tot allerhande machtsspelletjes, het is inherent aan het spel. Het element van de omgekeerde effectiviteit is hierop van toepassing, gezonde concurrentie ontpopt zich dan plots tot een ware nachtmerrie. Hierdoor beperken we vooral onszelf. Onze creativiteit, wellevendheid en vrijheid worden ondermijnd en dat leidt tot heel wat onvrede, depressie en frustratie.

Neveneffecten

Het monopolyspel komt met een aantal neveneffecten, goedschiks, kwaadschiks. Het pensioenprobleem is daar een perfect voorbeeld van, de kas is simpelweg leeg. Er is ook goed nieuws, het systeem is maar een computerprogramma en naargelang doelstelling kan het anders geconfigureerd worden. Ook hier een kwestie van creativiteit, als we alle schuldaflossingen afleiden naar de pensioenkas dan bestaat het pensioenprobleem niet langer. Met dank aan de bedenker van het fractioneel bankieren, het is als een voorzet voor open doel. Het is een eenvoudig verhaal, nu nog iemand vinden die het computerscript wil schrijven en toepassen. Brussel?

Beperkte rationaliteit

Het besluitvormingsproces is in de eerste plaats een denkproces, het wordt gekoppeld aan de beschikbare middelen en gekozen doelstelling. Goed en kwaad zitten in dezelfde kiem, zo kan een monopolyspel ontaarden in een – niet te verwarren met Draghi – draak die tegen de mensheid is. Dit is waar we vandaag mee te maken hebben, het volledige systeem staat onder druk en is niet langer houdbaar. Op dat moment wordt het buigen of barsten, beide scenario’s zijn mogelijk en mooi in kaart gebracht door systeemwetenschappers. Aan kennis en informatie ontbreekt het niet, het wil echter niet zeggen dat iedereen hiervan op de hoogte is. Door dit gebrek aan informatie kunnen we niet correct oordelen over een situatie, noch kennen we alle keuzemogelijkheden en welke impact ze kunnen hebben op ons welzijn.

Schaarste

Welk scenario het wordt is sterk afhankelijk van de mate waarin sociale innovaties opgenomen worden in het besluitvormingsproces. Kennisdeling is een eerste stap, als we niet op de hoogte zijn van de beschikbare alternatieven dan zullen routinemaatregelen van kracht blijven. Anders gezegd, op deze manier komen we tot een tragisch absurde situatie, het ontbreekt niet aan toepasbare remedies maar toch worden maatregelen aangekondigd alsof ze niet zouden bestaan. Het element van beperkte rationaliteit is daarom fundamenteel, schaarste aan informatie kan miljoenen mensen treffen in hun welzijnsbeleving. Echter, niet iedereen ontfermt zich over deze materie, het is aan beleidsmakers om de bevolking correct in te lichten, punt. Geen ‘maar’ voor nodig, het is nu eenmaal hun job om de bevolking naar best vermogen te dienen.

Het is maar een keuze

In dit artikel hebben we handig gebruik gemaakt van het schuldensysteem om de pensioenkas te vullen, op soortgelijke wijze kunnen we ook alle schulden herleiden tot nihil. Het systeem is er, we gebruiken het op deze of gene wijze, het is maar een keuze. Het blijft natuurlijk een optie om het enkel over problemen te hebben en niet over oplossingen. Biflaten gaan er vanuit dat economie niet de kunst is om de ene crisis na de andere te organiseren, zo staat het niet in de boekjes, integendeel. Mag het aub iets menswaardiger? Het is maar een vraag, we zijn het stilaan wel een beetje beu, sorry.

Over de auteur

Als procesfilosofisch denker ziet Werner de economische crisis als een geschenk. Werner heeft jarenlang in het bedrijfsleven gewerkt, financiën, logistiek, HR, project- en crisismanagement zijn hem niet onbekend. Werner zoekt co-creatieve samenwerking rondom het veelomvattende idee van een 'monetaire reset', biflatie speelt hierin een sleutelrol.