Huizenmarkt 2014: Slim en gelukkig met een eigen huis?

55

Decennia lang hebben politici geroepen dat een eigen huis goud waard zou zijn. Dat de opbouw van eigen vermogen gekoppeld aan de ultieme vrijheid van kasteelheer spelen het verstandigste was dat je kon doen. Elke dag iets rijker, steeds meer overwaarde althans virtueel, minzaam wuivend naar het gepeupel dat niet verder is gekomen dan huren.

eigen haard goud waard

Huizenmarkt 2014

Anno 2014 ziet de wereld er echter helemaal anders uit. Voor velen is de overwaarde getransformeerd in een onder water staan. Het elke dag iets rijker worden is omgeslagen in een ongewild financieel verzinken in een moeras waarvan we de diepte niet kennen. Velen hebben hun huis inmiddels al een flinke tijd te koop staan. De Funda website gaf deze week meer dan tweehonderd en tweeënvijftig duizend te koop staande woningen aan.

Een huis kopen en bezitten nader bekeken

Als het om het kopen van een huis gaat dan komt als eerste de woordjes hypotheek en hypotheekaftrek naar boven. Wie namelijk geld leent voor de aankoop van een huis mag de rente die over de lening moet worden betaald van de inkomstenbelasting aftrekken. Makelaars en bankiers spelen dan ook maar al te graag met woordjes als bruto en netto lasten. Als je een heleboel andere factoren even niet meeweegt dan lijkt kopen ten opzichte van een huis huren al snel voordeliger.

Ervaringsdeskundige

Uw schrijver woont inmiddels in de vijfde woning en heeft dus in de loop der tijden flink wat ervaring op kunnen doen en het nodige aan leergeld betaald. Carrière, verplicht verhuizen, verlangen, nostalgie en meer en beter willen, waren allemaal factoren die meespeelden. Eén huurwoning en vier koopwoningen waren de stille medespelers. Er werd dus diverse keren verhuisd, aangepast, geschilderd en behangen. Alleen van de betaalde overdrachtsbelasting had ik wel vijftien jaar een huis kunnen huren. Ja, ja achteraf gezien zijn we altijd enorm slim. Door schade en schande wijs geworden.

Het gaat om veel meer dan alleen de rentebetalingen

Met de koop van een huis krijgen de kopers met veel meer te maken dan alleen met de hypotheekaftrek. Laten we maar een wat items noemen. Advies en afsluitkosten hypotheek, notariskosten, rentebetaling en het in delen aflossen van de lening (verplicht sinds 2014). Onroerendzaakbelasting (WOZ), huurwaardeforfait, waterschapslasten, een opstalverzekering, onderhoud (schilderwerk, verwarming, dakgoten, platte daken enz.) Vooral over het onderhoud wordt vaak veel te licht gedacht, zeker als men te maken heeft met een appartement met een vereniging van eigenaren, verplichte reserveringen en het gezamenlijk risico dragen.

Opgebouwd vermogen I

Een flink aantal jaren werden woningen virtueel gezien elk jaar meer waard. Bij verkoop zou het pand veel meer opbrengen dan het gekost had. Er ontstond het begrip overwaarde en met die overwaarde kon je leuke dingen  doen.  Het kon niet op. De bank of andere financiers wilden wel een extra lening verstrekken met al dat moois als onderpand en hup daar verschenen ongekende opties als een prachtig jacht, een cruise, een luxe badkamer met sauna of een extra dikke auto. Toen door de crisis de huizen in een supersnel tempo minder waard werden en de verkoop bijna tot stilstand kwam, was leiden in last. Meer dan één miljoen mensen wonen inmiddels in een pand dat op papier minder waard is dan het nog openstaande bedrag dat geleend is.

Opgebouwd vermogen II

Onze overheid kijkt met begerige ogen naar mensen die een eigen vermogen hebben opgebouwd. Bij overlijden staat de belastinginspecteur al snel handenwrijvend aan de deur. Bij de aanvraag van bijstand moet eerst het eigen huis worden opgegeten en bij opname in een verzorgings- of verpleeghuis, moet direct de portemonnee op tafel.

Hoe anders is het bij iemand die in een huurhuis woont, elk jaar met vakantie is geweest en die al zijn geld heeft opgemaakt. Diegene kan bij problemen naar de gemeente gaan voor bijstand. Bij ernstige ziekte en zorgbehoefte kan er een beroep worden gedaan op een verzorgings- of verpleeghuis. De portemonnee waar niets in zit kan dicht blijven.

Slim en gelukkig met een eigen huis?

Zeker nu de overheid huren alsmaar duurder maakt, lijkt de koop van een niet al te dure woning al snel voordelig als je alleen naar rente en aflossing kijkt. Reken je alle eerder genoemde belastingen en kosten mee dan kan het best eens gaan tegenvallen. Zeker in deze tijd staat flexibiliteit voorop. Werkloosheid, een scheiding, een leuke baan in een ander deel van het land en een “vermogensopbouw” die op vele fronten onzekerheid met zich mee gaat brengen kunnen het verschil tussen kopen en huren er uiteindelijk wel eens heel anders uit laten zien dan gedacht.

Andere visie op wonen en leven

Misschien moeten we gaan kijken naar Woongenot in plaats van zogenaamde vermogensopbouw. De hypotheekaftrek is niet anders dan een koekje van eigen deeg. Het geld dat de overheid daardoor misloopt moet immers ergens anders weer worden binnengehaald. In de komende decennia draait alles om flexibiliteit, lage vaste kosten, participatie en aanpassingsvermogen. Het individuele zal worden ingeruild tegen samen doen en samen delen. Als mens leven we korter dan de levensduur van een huis. Waarom zou je dan gaan voor zogenaamd bezit? Voor de overheid is een eigen huis goud waard dat is zeker. Na een leven lang enorm veel aan belasting te hebben betaald, mag u dit goud aan het eind van het traject stapsgewijs ook nog eens grotendeels of helemaal inleveren, uitgaande van de slogan dat de laatste jas toch geen zakken heeft.

Voor mij is het, terugkijkend, zeker. Huren was uiteindelijk enorm veel goedkoper en flexibeler geweest. Hoe het woongenot had uitgepakt weet ik uiteraard niet.

Over de auteur

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie