Chavez: “Het kapitalisme heeft gefaald, het socialisme is de weg vooruit”

11

chavezHugo Chavez was van 1999 tot zijn overlijden in 2013 de president van Venezuela.  Hij leidde een geheel socialistische staat. Lange jaren van massastakingen, protestacties, land- en bedrijfsbezettingen, zelfs revolutionaire opstanden hebben uiteindelijk linkse regeringen aan de macht gebracht in een deel van Latijns-Amerika: het genoemde Venezuela, maar ook Bolivië, Ecuador en Cuba en in veel mindere mate Brazilië.  Na eeuwen onder het Amerikaanse imperialistische juk te hebben geleefd, hebben deze volkeren zich daarvan uiteindelijk “bevrijd”. Het is dan ook geen wonder dat zij het kapitalisme associëren met al wat slecht is. Slecht voor de mens, slecht voor het land, slecht voor de natuur.  Het werelddeel heeft een heel eigen geschiedenis achter zich en deze reactie mogen we hun zeker niet kwaad dulden.

Natuurlijke rijkdom

Venezuela beschikt over een schat aan aardolie en dat maakt het land ook sterk, sterk genoeg om de “buitenwereld” af te wijzen – tot op een zeker distinctief punt. Tussen 2004 en 2012 werd de algemene armoede er gehalveerd en daalde de extreme armoede met 70 %.  De ongelijkheid is er de laagste van heel het continent.  “Terwijl landen in Europa hun onderwijsuitgaven verminderen, verdubbelde de onderwijsbegroting hier als deel van het bbp van 3,4 procent naar 7 procent. 1,3 miljoen universiteitsplaatsen werden geschapen (gratis toegang tot de unief). De ongeletterdheid werd van de kaart geveegd door in een mum van tijd 1,5 miljoen mensen te leren lezen en schrijven. Venezuela heeft sleutelsectoren van de economie genationaliseerd of gerenationaliseerd (telecommunicatie, staal, cement, olie enz.). Meer dan duizend bedrijven werden zo genationaliseerd. De laatste twee jaar voor het overlijden van Hugo Chávez werden er 350.000 nieuwe woningen opgetrokken en (in de meeste gevallen) gratis overgedragen aan de noodlijdende families”.

Hallo aan de wereld

Wel beseffend dat elk land ook andere landen nodig heeft, werden economische en commerciële banden gesmeed en organisaties opgericht als ALBA, het Bolivariaanse bondgenootschap voor Amerika, als alternatief voor het neo-liberalisme, en CELAC, de gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caraïbische staten. Maar altijd en terecht niet vanuit een underdog positie maar een machtspositie – samen sterk!

Ondertussen in Ecuador en Bolivië

“In Ecuador daalde de armoede met twaalf procent van 2006 tot 2012. De onderwijsbegroting werd met acht vermenigvuldigd onder de regering van Rafael Correa. Meer jongeren kregen zo toegang tot het secundair onderwijs. Vijf procent meer studenten kregen (gratis) toegang tot het hoger onderwijs.  Dankzij talrijke hervormingen groeide ook het gemiddelde inkomen van de bevolking.

In Bolivia daalde onder de regering van Evo Morales eveneens de armoede. In 2005 bedroeg die nog 60,6 procent, in 2011 slechts nog 45 procent. De extreme armoede ging ook achteruit van 38,2 procent naar 20,9 procent. In 1997 was het inkomen van de 10 procent armsten nog 96 keer kleiner dan dat van de 10 procent rijksten. Nu is dit nog maar 36 keer”.

Het is een eeuwige strijd en dilemma, moreel en maatschappelijk.  Moeten we de “rijken” afremmen ten voordele van de “armen”? Of laten we alles en iedereen zijn gang gaan en “hopen” dat het wel goed komt…?

De figuur Chavez…en straks de legende?

Chavez was een ongewoon man, een groot man op zijn manier, een soort van verlicht dictator die wel het goede wilde doen en ook deed: iedereen een stem geven.  Referendums  houden bijvoorbeeld (wanneer was het laatste referendum in Nederland of België of Duitsland ook al weer? Ging het toen niet over de Eurpese grondwet?).  Hij voorzag een sociaal-democratie die de beste elementen van kapitalisme en socialisme samen brengt. Géén communisme zoals in het oude Sovjetrijk, geen autoritarisme maar echte democratie; van het volk en door het volk.  Hij noemde het: Bolivarisme, met als belangrijkste ingrediënten onderwijs voor iedereen, gezondheidszorg voor iedereen, Latijns-Amerikaanse integratie, sociale verantwoordelijkheid en vooral nationale soevereiniteit.  Géén buitenlander dus die ons hier de les komt spellen, die de rijkdommen komt inpikken die, uiteindelijk, ook zal bepalen wie hier aan de macht komt (een zetbaas, zoals doorheen gans de woelige, bloedige geschiedenis van dit werelddeel).  ’t Is apart, ’t is Latijns-Amerikaans, ’t is ver weg van ons op alle mogelijke manieren maar: het lijkt te werken…

Over de auteur

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie