Miljardendans in Den Haag, onze staatsschuld is te laag

11

(door Gerrit Welbergen) Er is een volkswijsheid die zegt, “waar je mee omgaat, daar word je mee besmet.” Wel, Nederland maakt deel uit van de Europese Unie en een aantal van onze vriendjes hebben er een handje van om zich flink in de schulden te steken, en daaraan gekoppeld de begroting uit de hand te laten lopen. In feite een vorm van oplichting want het is gewoon bedrieglijk om onverantwoord met de staatsfinanciën om te gaan.

Hoe meer krediet, hoe meer toekomstverdriet

Ach ja, het is natuurlijk niet je eigen geld maar het geld van de belastingbetaler die later vriendelijk wordt gevraagd om mee te betalen aan de aflossing. Hoe meer krediet, hoe meer toekomstverdriet. Over rente praten we maar niet, die wordt afgeschaft als de centrale banken o.l.v. de ECB en de FED hun zin krijgen. Of is het nu Trump in de VS die de FED onder druk zet en Italië in de EU, die de ECB onderdruk zet. Ik denk dat de politiek de centrale banken onder druk zetten.

Doorschuiven

Onder druk van de begrotingstekorten van veel schuldennaties voelen de centrale banken zich genoodzaakt om de economie te redden van de ondergang. Door middel van stimulerende maatregelen en renteverlaging moet de kredietberg nog enigszins draaglijk worden gehouden. Het is een ingewikkeld proces van schuldcreatie dat uiteindelijk leidt tot armoede voor de volgende generatie. Echter duurt het (overmatige) groeiproces van de kredietberg al meer dan 30 jaar, terwijl het overgangsproces naar de nieuwe generatie ook een tiental jaren duurt(!). Als je het goed beschouwt is de huidige schuldcreatie, opgelegd door centrale banken, een vorm van oplichting omdat er “gesjoemeld” wordt met het monetair systeem van de samenleving. De verantwoordelijkheid voor de aflossing van de schuldenberg wordt simpelweg doorgeschoven naar de volgende generatie. Zelf uit de wind blijven en een ander laten opdraaien voor de kosten, of de schade zo u wilt.

De glitter van twitter

Dit is zo ongeveer het monetaire beleid van overheden en centrale banken van de diverse lidstaten van de EU. Met mooie beloftes zijn onze politici in het pluche terecht gekomen en vervolgens gaan ze ‘sjoemelen’ met staatsfinanciën. Je moet uiteindelijk je eigen kiezers te vriend houden en daarom de tekorten maar afdekken met leningen. Het vervelende is dat je meestal met andere partijen moet regeren die iets andere gedachten hebben over hun bestedingen. Ach, we doen wat water in de wijn en we weten dat centrale banken altijd nog als redder in nood kunnen opdraven als later blijkt dat de bodem van de schatkist iets te snel in beeld komt. “The lender of the last resort.” De kampioen twitteraar in de VS weet hoe het werkt. Renteverlaging kun je in deze 21ste eeuw makkelijk afdwingen met een tweet.

Losbandige bonvivant

Nu was Nederland meestal het beste jongetje van de EU-klas als het op financiën aankwam. Gezien de duidelijk EU-afspraken om niet meer dan 3 procent begrotingstekort te hebben en dat de staatsschuld niet meer dan 60 procent van het BBP mocht bedragen, presteerde ons kleine kikkerlandje uitstekend. Echter waren er regelmatig minder brave broeders die niet goed op hun centjes pasten. Ze werden voorzichtig op de vingers getikt en verzocht om wat beter op hun geldzaken te letten. Maar ja, de meester mag niet meer zo streng optreden zoals dat vroeger in de klas gebeurde. Een corrigerende tik is uit den boze. Wat? Je wordt aangeklaagd door de leerling met zijn ouders. Het is een kwestie van mores en tradities. Echter is de zedenleer aan erosie onderhevig en is  moreel gedrag verdrongen door immoreel gedrag. We mogen tegenwoordig veel meer. De banden zijn wat losser. Lang leve de vrijheid.

Potverteren

Eindelijk wordt een klein polderlandje wakker dat zich voelt achtergesteld bij de ongebonden levenswijze van bijvoorbeeld de zuidelijke EU-lidstaten. Na zoveel jaren lidmaatschap van dezelfde club moet je je toch een keer aanpassen aan de losbandigheid van de clubleden die vinden dat inkomsten direct besteed moeten worden. Gewoon direct opsouperen. Investeren is uit den boze. Het heerlijke gevoel dat veel leden bijdragen aan die grote snoeppot waarbij jezelf, met een beetje meer lef dan een ander lid, wat vaker het deksel optilt. Dat is een beetje vrij vertaald de gang van zaken in een club waar het bestuur niet al te daadkrachtig durft op te treden tegen de assertieve leden.

Na ons de zondvloed

Uiteindelijk leidt het potverteren tot onenigheid en de val van het bestuur en een scheuring in de club met opzeggen van lidmaatschappen. Soms kan het een poosje duren en vervalt het doorsukkelen met sterk verdeelde leden in een uiteindelijke malaise waarbij een bestuurscrisis onvermijdelijk is. Nu gaat Nederland zich ook wat losbandiger opstellen en meedoen met potverteren. Het bestuur van de grote club is nog niet gevallen, dus kunnen we nog volop profiteren van de ruimte die wij hebben op onze staatsbegroting. Zelfs onze kredietberg is ruim onder de maat. Juist nu moeten we er bij zijn als geld lenen wordt beloond. Na ons de zondvloed.

Snel handelen als honingpot overloopt

We worden laat wakker. Hadden we niet eerder het deksel van de honingpot kunnen oplichten toen bleek dat ie meer dan halfvol was? We zagen dat centrale banken bezig waren met een beleid dat de honing steeds makkelijker werd aangevuld door de drempel te verlagen. We moeten nu wel snel voortmaken want als de honing zo goedkoop wordt dan kan het potje misschien wel eens overlopen. Zuinig hoeven niet meer te zijn, wat een weelde! We moeten snel handelen. Om te beginnen eerst maar direct 50 miljard er uit lepelen naar een fonds. Kunnen we straks lekker over kijven hoe we dat geen verdelen. Maar wel snel handelen want die honingpot kan al zomaar overlopen. En daar schuilt een groot gevaar. Als we worden overstroomd met een overdaad aan zoetigheid dan volgt al snel het zuur.

Na het zoet komt het zuur

Het zijn de bekende natuurverschijnselen als de boel uit balans raakt. Met een overdaad aan sneeuw in de Alpen volgen lawines en een massa smeltwater wordt door een te snelle temperatuurstijging de Rijn ingestuwd. De dijken zijn niet bestand tegen zoveel wateroverlast en veel huizen raken onder water. Hetzelfde effect als de honingpot die overstroomt en de toegestroomde menigte over elkaar heen valt om te snoepen van de overdaad. Uiteindelijk staat de massa muurvast op de kleverige ondergrond. Eerst vliegen ze als bijen op de honing af en daarna reageert men als door een wesp gestoken en begint het gemor. Ach, het is het bekende verhaal van na het zoet komt het zuur. Gelukkig zijn ook augurken goed te verteren. Ik heb een goeie smaak maar ga toch eerst maar aan de honing.

Het discussiepunt:

Wat is nu de moraal van mijn verhaal. Is het verstandig dat de Nederlandse overheid de staatsschuld weer opvoert aan het einde van de hoogconjunctuur? “We hebben al zo weinig, vergeleken bij onze kredietvrienden.” Of zijn we nu te laat en was het beter geweest de uitgemolken middenklasse te stimuleren met fiscale maatregelen?  

GW

Over de auteur

Gerrit heeft het unieke vermogen om helder en zorgvuldig een uiteenzetting te geven over de economische ontwikkelingen in voornamelijk het Hollandse polderlandschap. Hij doet dat vanuit een burgerlijke nuchterheid en maatschappelijke betrokkenheid.