Onrust op de beurzen: zandzakken voor de deur

Het is de laatste weken spannend op de financiële markten, bijna was er sprake van paniek. En niet alleen daar maar ook op de vis- en groentemarkten in bepaalde met virus besmette gebieden heersen spanningen. Een samenloop van omstandigheden doet vele soorten markten sidderen. Daar waar vraag en aanbod samen komen is het sentiment gekanteld. Markten zijn somber gestemd en de handelaren zijn nerveus.

De wereld draait door, maar Matthijs stopt

De tijden waarin het allemaal lekker draaide en het niet op kon lijken voorbij. Het wordt nu de tering naar de nering zetten. We willen graag hopen dat het tijdelijk is. Als het virus weer is overgewaaid gaan mensen vanzelf weer meer winkelen en de markt op. Het somberen op de financiële markten zal dan wel weer overwaaien. Zo wordt in het algemeen gedacht. Mensen moeten nu eenmaal eten en drinken, hun spullen kopen, en zich vermaken. De wereld draait door, maar Matthijs van Nieuwkerk stopt.

Van hoog naar laagconjunctuur

Echter leven we op een aardkloot waarop grote schommelingen plaats vinden. Op economische gebied en ook wat betreft de geopolitiek. Er zijn momenteel nogal wat politieke vraagstukken die eerder dreigen te escaleren zonder dat een vreedzame oplossing nabij is. Ook de economische hoogconjunctuur wordt op zijn tijd afgewisseld met een laagconjunctuur. Vaak vallen onwelgevallige gebeurtenissen op onverwachte en ongewenste momenten. Soms vallen ze samen. De mensheid is er nimmer in geslaagd om het noodlot het bos in te sturen. Alleen de technologie ten dienste van de mensheid en de financiële markten ten dienste van de welvaart van de mensheid worden gestuurd door wetenschappers, beleidsmakers en politici. Omdat sturing door mensen altijd enige discrepantie ondervindt ontstaan daardoor verschillen van inzicht met kans op falen.  Misrekeningen zijn onuitwisbaar in het menselijke brein dat tot op heden (nog) niet is vervangen door computer gestuurde chips. Vandaar dat de misrekeningen van monetaire beleidsmakers na jaren van zaligmakend beleid uiteindelijk worden achterhaald door de bittere realiteit dat fouten desastreus kunnen uitpakken.

De weg terug

Omdat politiek en beleidsmakers worden bekritiseerd door andersdenkenden ontstaan er verschillen van inzicht over het te voeren beleid. Er nadert een climax als een bekritiseerd beleid te lang is toegepast. Critici krijgen gelijk als hun waarschuwingssignalen zichtbaar worden in de samenleving die de gevolgen ondervindt van jarenlang mismanagement van bijvoorbeeld centrale bankiers. Het monetaire fiat geldsysteem ligt in hun handen en heeft in de laatste decennia geleid tot een enorme schuldenberg. De kosten daarvan, de rentetarieven dus, zijn gelijk op met het stijgen van de kredietberg omlaag gebracht. Bij nulrente ligt het kantelpunt. Gaan we naar negatieve rente dan veroorzaakt het beleid van centrale bankiers inversie. Ik zie dat als een weg terug.

Kantelpunt

De betaalbaarheid van de kredietberg is in het geding. De schuldenaren kunnen hun aflossingsverplichtingen t.o.v. de schuldeisers niet meer voldoen als van hun inkomsten teveel geld wegvloeit naar rente- en aflossingsverplichtingen. Het besteedbaar inkomen daalt en daarmee het bestedingspatroon in de mondiale economie. Een cruciaal moment breekt aan. Er moet passend beleid worden bedacht om de boel onder controle te houden. Dat betekent een stapje terug. Bezuinigen en aflossen maar op een bedachtzaam tempo. Maar niet alles valt te sturen. De invloeden van buiten het monetaire systeem, zoals vernietigende natuurrampen en mondiale pandemieën. Als dat soort ingrijpende gebeurtenissen plaatsvinden op een moment van zwakheden in een systeem dan faalt de techniek. De verslavende stimuleringsacties van centrale bankiers en de fiscale maatregelen van overheden kennen namelijk beperkingen. Dat kan niet eeuwig duren, daar zit een kantelpunt aan.

Faalangst

Een kantelpunt moet je voor blijven door langzaam te anticiperen. Nuchtere analisten hebben al jaren geleden gewaarschuwd dat het kritieke kantelpunt van de monetaire stimulering was bereikt. Maar er gebeurde niets. Centrale bankiers en politici keken elkaar aan maar niemand durfde de gevreesde stap te zetten. Alleen de ECB in Europa nam de gok door de centrale rente naar negatief te verlagen. De kritiek daarop neemt hand over hand toe en nu kijkt de ECB naar de EU-leiders. Er wordt druk uitgeoefend op Duitsland en Nederland om de belastingen te verlagen. Beurzen lijken te crashen dus is er haast geboden. En daarin zie ik een belangrijk kantelpunt. Dat is de angst onder beleidsmakers. Faalangst. Angst is een slechte raadgever. Als het beleid van centrale banken en politici onder druk komt te staan van menselijke faalangst dan weet ik waar dit toe leidt. Financiële markten gaan daar desgelijks op reageren.

Crisis + crisis = crisis

Beleggers worden nerveus. En dat hebben we geweten. Maar als de angst nog eens wordt vergroot door ontnuchtering bij beleggers die jarenlang waren verslaafd aan stimulerende middelen van de ECB en de FED, en niet te vergeten opdoemende virusangsten, dan is er sprake van een optelsom. Een optelsom van onaangename verrassingen. Een ongeluk komt zelden alleen. Het coronavirus versterkt een vertrouwenscrisis. Wantrouwen versterkt een bankencrisis. Een bankencrisis betekent een kredietcrisis. Een kredietcrisis en bankencrisis is opgeteld een EU-Bankencrisis. Een EU-bankencrisis leidt tot een eurocrisis. Een eurocrisis leidt tot een EU-crisis, of misschien andersom. Ach ja, we weten het wel maar kijken nog altijd de andere kant op.

Zandzakken voor de deur

Iedereen weet dat hoogconjunctuur wordt opgevolgd door een tijdvak van laagconjunctuur. Het is een kwestie van oplettendheid. Kijken hoe de wind waait. Wel opvallend dat we de laatste weken regelmatig worden getroffen door stormachtig weer. We kennen ook de uitdrukking ‘perfecte storm’ die wordt gebruikt als waarschuwing voor economisch slecht weer. De barometer die ik daarbij gebruik is die van de financiële markten. Als de zwarte koersuitslagen op de beurzen teveel uitslaan naar rode cijfers dan ligt mijn zuidwester klaar. Voor de zandzakken kijk ik naar onze overheid. Ik wil hopen dat onze dijken het houden want zandzakken bezit ik niet...

GW

9 reacties

  1. Op https://www.nytimes.com/2020/02/29/upshot/coronavirus-recession-US.html “Why a Coronavirus Recession Would Be So Hard to Contain” over een economische recessie t.g.v. dit virus erg lastig is om aan te pakken. Centrale banken kunnen de rentes wel verlagen en overheden kunnen wel fiscaal stimuleren om de economie draaiende te houden, maar als er t.g.v. Covid-19 mensen thuis in quarantaine zitten, fabrieken sluiten en schappen in de supermarkt leeg raken, heb je daar helemaal niets aan. We hebben nu te maken met een aanbodschok, en dat kan leiden tot een hoge inflatie. Een diepe economische recessie met daarbij een hoge inflatie moet helemaal niet willen hebben, want dat betekent in combinatie met bezuinigingen op lonen, pensioenen en uitkeringen massale verpaupering.

    1. Behalve aanbodschok denk ik dat er ook een vraaguitval gaat ontstaan. Mensen gaan ‘consuminderen.’ Door de aanhoudende uitbreiding van besmette landen/gebieden waar mensen in quarantaine gaan ontstaat een verminderde vraag naar (duurzame) goederen. Ook worden mensen bang en gaan overdreven hamsteren. Voedsel, mondkapjes en desinfecterende middelen, maar de aankoop van duurzame spullen wordt uitgesteld. Gevolg, nog meer hapering in de productieketen.

      Zolang het virus het belangrijkste nieuws blijft in de MSM zal dat steeds meer invloed hebben op het consumentengedrag. Dat is een belangrijke economische indicator. Als het sentiment omslaat van positief naar negatief denken wat betreft economische verwachtingen dan zal een recessie met zoveel negatieve signalen makkelijk kunnen doorslaan naar een depressie. Ik heb dat al vaker geroepen, een ongeluk komt zelden alleen. Het is de bekende optelsom van iets teveel narigheden tegelijk. Kijk ook naar Turkije/Syrië/Rusland, de aanstaande ruzie binnen de EU inzake de nieuwe immigrantenstroom, enzovoort, enzovoort.

      Ik blijf het macro-economisch geopolitieke plaatje nauwgezet volgen. Er zijn momenteel gewoon teveel spanningen die niet zomaar met monetair beleid en politiek gekissebis kunnen worden opgelost. De halfbakken oplossingen van centrale banken bijvoorbeeld zijn een keer uitgewerkt. Het is nu een kwestie van opletten en er bij blijven.

  2. Op https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/dit-coronavirus-laat-zich-niet-bedwingen-we-zullen-moeten-wennen-aan-de-nieuwe-realiteit~b7ea65f4/ “Dit coronavirus laat zich niet bedwingen. We zullen moeten wennen aan de nieuwe realiteit”:

    Virus ‘oogst’ vooral verzwakten
    Daarin schuilt iets wat je goed nieuws zou kunnen noemen. Het virus is zo genadig om kinderen, jongeren en veruit de meeste nog werkzame volwassenen te sparen. Echt gevaarlijk wordt het pas achterin de zestig of voorbij de zeventig, en bij patiënten die al lijden aan diabetes, hartaandoening of kanker. De ziekte die we inmiddels covid-19 moeten noemen, ‘oogst’ vooral de al verzwakten. En al doet ze dat wreed en zonder genade, dat is een geluk bij een ongeluk.

    Alsof sommigen het wel prima zouden vinden dat veel ouderen, chronisch zieken en gehandicapten aan dit virus kunnen komen te overlijden.

    1. Voor mij niet weggelegd. Heb AOW en pensioen kan er weinig aan doen. Heb last van chronische verkoudheden. Misschien alvast in quarantaine gaan? Nou ja, niet dus. Mijn levenslust wint het nog van mijn doodsangst.

      1. Lees op https://dirkvangenderen.nl/2020/02/28/wees-niet-bevreesd-2/ “Angst voor het coronavirus? Wees niet bevreesd!”:

        Angst voor het coronavirus? Wees niet bevreesd!

        Het coronavirus (COVID-19) veroorzaakt veel onrust en onzekerheid, wereldwijd. Steeds meer landen meldden de eerste patiënten, inmiddels – op het moment dat ik dit schrijf – in ons land ook al twee. Een nieuw virus geeft altijd grote onzekerheid. Hoe besmettelijk is het, hoe levensbedreigend? Veel is nog onduidelijk, maar er is wel paniek. En toch mogen we tegen elkaar zeggen: ‘Wees niet bevreesd.’ Woorden van de Heere Jezus.

        Zie ook https://www.raptureready.com/2020/02/25/the-coronavirus-and-bible-prophecy-by-britt-gillette “The Coronavirus and Bible Prophecy :: By Britt Gillette”

        Hoe dan ook is je beste levensverzekering door je vertrouwen in de Heere Jezus, de Zoon van de Heere God, te stellen als ook jouw Verlosser en Heer. Want Hij heeft voor al onze zonden geleden aan het Kruis van Golgotha, is voor ons gestorven en heeft bovenal ook voor ons de dood overwonnen toen Hij ten derden dage opstond uit de dood.”.

  3. En dan krijgen we dit, berichtje NOS: https://nos.nl/liveblog/2325248-patient-delft-had-contact-met-tiental-mensen-veel-minder-luchtvervuiling-china.html

    Italië steekt 3,6 miljard in steun economie
    Italië heeft 3,6 miljard euro uitgetrokken voor extra maatregelen ter ondersteuning van de economie. Dit heeft de minister van Financiën, Roberto Gualtieri, aangekondigd in een gesprek met de krant La Repubblica.
    Het coronavirus dreigt Italië economisch nog verder in de problemen te brengen. De Italiaanse regering vreest dat het bruto binnenlands product in de eerste helft van dit jaar 1 tot 3 procent krimpt. Italië ligt al jaren onder vuur wegens de oplopende staatsschuld. Daarom wordt er deze week nog overlegd met Europese ministers over de plannen.

    Mijn inschatting is dat Italië toestemming vraagt om begrotingstekort te laten oplopen en tegelijk het schuldenplafond. De route naar het eindspel.

    1. Italië is al het minste staatje van de unie. Ach, misschien iets beter wel dan griekenland. Daar is het relatief onrustig nu ook weer, maar dat door Turkije en de migratiestromen.

      Eindspel kan zomaar begonnen zijn!! Iedereen is angstig en de besmettingen blijven binnenstromen. Ik verwacht nog veel meer ellende, helaas.

  4. Op https://nos.nl/artikel/2325277-hans-de-boer-vno-ncw-corona-hakt-fors-in-op-economie.html “Hans de Boer (VNO-NCW): corona hakt fors in op economie” het volgende:

    De uitbraak van het coronavirus gaat Nederland economische groei kosten, zegt Hans de Boer, voorzitter van de werkgeversbond VNO-NCW. In het praatprogramma WNL op Zondag combineerde De Boer de economische lasten van corona met die van de brexit en de stikstofproblemen. Die optelsom leidt tot “een mager economisch jaar, maar we gaan niet het loodje leggen”.

    In plaats van de verwachte 1 procent groei denkt De Boer dat Nederland enkele tienden van procentpunten lager uitkomt, tussen de 0,5 en 1 procent.

    Meer autonomie
    De werkgeversvoorzitter verwacht dat Europa in de nabije toekomst gaat werken aan een grotere economische autonomie, zodat effecten zoals die van de corona-uitbraak op de Europese economie worden afgezwakt.

    “De wereldeconomie is enorm verweven, we zijn superafhankelijk van China, bijvoorbeeld voor medicijnen”, aldus de Boer. Die verstrengeling zal blijven, maar Europa zal die afhankelijkheid willen terugschroeven om de eigen positie te verstevigen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.