Pandemie breekt globalisering: gaan we terug naar kleinschaligheid?

23

Toen ik deze column las van collega Joost van Buuren, zette mij dat aan het denken. Het zijn griezelige ontwikkelingen als inderdaad zou blijken dat de VS via een onderzoek naar de Chinese betrokkenheid van het Coronavirus zou aansturen op een oorlog. Gaat mij eigenlijk wat te ver, nou ja, bij wie niet natuurlijk.

Doorstart handelsoorlog

Ik zou me goed kunnen voorstellen dat nu er steeds meer verhalen, of noem het samenzweringstheorieën, opduiken over Chinese betrokkenheid bij het virus, dat de VS ‘gepaste maatregelen’ afkondigt. Dus de gepauzeerde handelsoorlog weer opvoeren naar een hoger niveau. Trump lijkt mij niet de man om direct met bommen en granaten te gaan smijten maar voelt zich nog altijd de zakenman die probeert om met handelsdecreten zijn wil op te leggen.

Diefstal intellectuele eigendom

Ergens heeft hij wel gelijk heeft als het gaat om bescherming van bijvoorbeeld het stelen van de intellectuele eigendom. Amerikaanse bedrijven worden door de Chinezen gedwongen om hun technologie te delen met Chinese bedrijven. Toch trekt Trump het (handels)conflict tussen beide landen steeds breder door bijvoorbeeld op de bemoeienis van China met Hongkong en Taiwan te wijzen. De Amerikaanse beschuldigingen van een ontsnapt virus zou goed in zijn strategisch plaatje passen. Het is zaak om de ontwikkelingen rondom het onderzoek in het laboratorium in Wuhan in de gaten te houden. Of er van een onafhankelijk onderzoek sprake zou kunnen zijn is altijd de vraag bij dit soort conflicten.

Deglobalisering

Hoe het ook zij, er zal met het opvoeren van de spanningen nog veel schade worden aangebracht aan de Chinese en Amerikaanse economie, de twee grootste economieën van de wereld. Maar ook in de rest van de wereld. Precies op een moment dat er enorme economische schade is toegebracht door Corona. De reeds ingezette deglobalisering gaat in versneld tempo door. Heeft ergens wel een goeie kant. Door globalisering hebben de multinationals veel macht naar zich toegetrokken. Hebben ze o.a. productielijnen verplaatst naar lage lonen landen, waarvan nu de nadelige effecten duidelijk worden als plotseling een pandemie een rondje doet. Ook hebben de multinationals de mondiale economische en politieke integratie naar hun hand weten te zetten. De mondialisering van de wereldwijde economieën heeft een enorm proces van schaalvergroting gebracht dat schadelijk was voor de nationale economieën.

Inkomensongelijkheid

Ik zie door de ingezette deglobalisering een proces ontstaan dat we van schaalvergroting weer terug gaan naar kleinschaligheid. Het zijn bewegingen in de economie die altijd in een cyclus op en neer gaan. Komt door de invloed van politiek die net als de economische cyclus van hoog- en laagconjunctuur ook onder invloed staat van periodieke machtswisselingen. Als we terug kijken in de geschiedenis dan moeten we constateren dat de huidige situatie veel lijkt op die uit het verleden toen er diverse oorlogen uitbraken door geopolitieke en maatschappelijke spanningen. Ook nu zien we een beeld van oplopende handelsspanningen, van een afbrokkelende globalisering, en misschien wel de belangrijkste, de enorme inkomens- en vermogensongelijkheid.

De ontlading

De inkomensongelijkheid heeft al geleid tot veel binnenlandse protesten in diverse landen. Voorlopig in de kiem gesmoord door een rondtrekkend virus. Hoe dat zo meteen verder gaat wanneer de lockdowns in de getroffen landen stap voor stap worden opgeheven valt wel te raden. De economische schade is dermate groot dat veel mensen hun baan verliezen en ondernemingen bij bosjes failliet gaan. Niet alleen Parijs maar ook andere wereldsteden zullen overspoeld worden door ontevreden demonstranten. Er is teveel opgestapelde ellende die door de samenloop van omstandigheden  ongelukkigerwijs tegelijk op de samenleving afgekomen. Er zijn teveel spanningen opgebouwd, zowel in binnenland als in de geopolitieke verhoudingen. Er zal ongetwijfeld een ontlading komen. Straks worden zondebokken gezocht.

Ordinair bezuinigd op zorgsector

De oppositie zal onder druk van de volkeren van de diverse landen de regeringen verantwoordelijk stellen voor hun daden tijdens de uitbraak van de pandemie. Misschien toch te rigoureus ingezet. Overheden waren bang voor de overbelasting van onze medewerkers in de zorg, en zeer terecht overigens. Maar ook was de NL-regering bijvoorbeeld bang voor de overbelasting van onze zorgsector doordat de laatste jaren was ingezet op efficiency. Gewoon ordinaire bezuinigingsmaatregelen die moesten leiden tot doelmatigheid zonder rekening te houden met overcapaciteit in geval van calamiteiten. Wat ik verwacht is dat na de schrik van de pandemie straks een storm van kritiek zal losbarsten.

Was dit het waard

De ethische discussie over de zware besluiten van de regering zal moeilijk zijn. Het gaat om leven en dood en het gaat om armoede door opgelegde beteugelende maatregelen. Toch was maar opeens onze minister-president de leider des vaderlands. Mark Rutte had het charisma om het volk om de vinger te winden in tijden van rampspoed waarin een pandemie dood en verderf zaaide. Pas later komt de vraag of de repressieve maatregelen niet te ver gingen, was dat het waard. Pas als we de doden hebben begraven of gecremeerd. Straks zien we alleen de economische schade en zijn we onze doden vergeten. Dan breekt na een pandemie ook nog eens de pleuris uit. En volgt weer een afgrendeling. Maar geen intelligente lockdown vrees ik.

GW

23 REACTIES

  1. Ik vraag me dan af hoe we dat voor ons zouden zien. Hetzelfde met de green deal. Als er massaal mensen thuis komen te zitten hebben die geen geld om duur (dere) dingen te kopen. En de mensen die wel werk hebben gaan, hoe dan ook, meer belasting betalen of een hogere rekening krijgen. Bedrijven hebben niet alleen voor hun eigen winst bedrijven naar het Oosten verplaatst. Hier zijn de dingen gewoon veel duurder, zowel in arbeidskosten als energie. De Chinezen gebruiken immers niet alleen hun mondkapjes tegen Corona. Deze discussie kan wel gevoerd worden maar men kan pas echt stappen zetten als het weer goed/normaal gaat en zelfs dan zie je: eh, zo duur?. We hadden dat al lang zo veel mogelijk moeten doen maar dan hadden we ook een stuk lager welvaartsniveau moeten accepteren en dat zie ik nog niet zo snel gebeuren.

    • “een stuk lager welvaartsniveau moeten accepteren,” dat gaat nu vanzelf komen. Door de-globalisering en opnieuw escalerende handelsoorlog gaan we dat in NL goed voelen. We zijn geen eiland maar totaal verweven in het mondiale web van de mondialisering. Als dat afbrokkelt dan krimpt onze welvaart met veel procenten. Als klein landje zijn we een doorvoerland(haven R.dam etc.) en land van banken en accountancy die in de dienstverlening hun geld moeten verdienen. Als de wereldhandel achteruit holt gaan wij dat dubbel voelen. Het wordt tijd om weer eigen productieketens op te zetten.

      Waar is onze scheepsbouw, auto-industrie, textielindustrie en al die andere maakindustrie wat is vertrokken naar goedkope landen? Nu gaan we de pijn voelen van dalende export, dalende doorvoer, dalend aantal klanten voor de accountancy die mondiaal opereren. Om ons eigen MKB maar niet te noemen, die door de consuminderende consumenten veel omzetverlies lijden met faillissementen en werklozen tot gevolg hebbende. De bekende optelsom dus. Winsten dalen en inkomens ook. NL ziet straks enorm begrotingstekort en de EU wil hogere bijdragen voor diverse reddingsfondsen. Mijn vraag is hoe we dit gaan ophoesten.

      • Ik denk niet dat het nog haalbaar is om hier veel te produceren. Of althans, dan blijft er niet meer veel over voor Zuid Europa. Efin, we zullen zien wat de toekomst nog allemaal in petto heeft. Verder helemaal mee eens.

  2. Ten tijde van EEG commissaris Mansholt ging het al mis, de Noordelijke landen moesten hun fruit boomgaarden kappen ( Betuwe ), ons vee met 50% reduceren om de zuidelijke staten de gelegenheid te geven om dat gat op te vullen.
    We weten allen waar dit sindsdien toe heeft geleid, slecht ondermaats onrijp fruit importeren uit Italië, Spanje, Griekenland.
    Nederland had het beste en fijnste fruit in de EU.
    Nederland, als domste jongetje van de klas ging grootschalig fruitbomen kappen en koeien naar het slachthuis brengen met subsidie, want daar zijn we als Nederlanders helemaal geil van.
    Frankrijk deed dat gewoon niet in de praktijk en had daar weer een slag mee gewonnen, ook met het visserij quoten veegde Frankrijk de kont mee af.
    En waar staan we nu, met of zonder EU?

    • Nederland wilt vaak veel te “diplomatiek” zijn. Te “verstandig”. Soms moet je ook eens je poot stijf houden en laten zien dat je ruggengraat hebt. Ze willen er altijd te goed vanaf komen hier. Ergens voor staan, wilt ook zeggen eens iets riskeren je verlies nemen.

      • Hallo M T,

        Het is verstandig om maatregelen goed onder de loep te nemen van de EU en de meeste maatregelen vanaf de jaren ’70 waren in ons nadeel.
        Maar ja, er zijn velen fouten gemaakt door Nederlandse overheden in het verleden.
        Den Uyl tekende in de jaren ’60 een 30 jarig contract met de Italianen om Nederlands gas te kopen voor 0,05 gulden cent per/m2, onbeperkt, gewoon waanzin, terwijl wij 0,35 cent per m3 moesten betalen, fijne socialisten.
        Nederland was bang dat zij hun gas niet konden verkopen, omdat in die tijd kernenergie in was.
        De Italianen lachten zich de broek uit, ze konden nooit gemakkelijker, risicoloze, energie kopen voor die prijs.
        Nou ja, de Groningers zitten met verzakte huizen, maar wie maalt daar om, procedure, procedure, procedure en het schiet nog geen 25% op.
        De NAM en de Overheid onder 1 hoed lopen alles te vertragen bij deze schadevergoedingsregeling, maar nu met de Corona schade voor grote en middelgrote bedrijven, kunnen ze wel opeens 100 miljard uit de hoge hoed toveren.
        Jaren lange sociale bezuinigen tijdens 12 jaar kabinet Rutte, nu gaat de boel in het honderd lopen en krijgen ze het benauwd en gaan ze opeens weer hypocriet praten, probeert de onderkoning/redder te spelen, krijgt opeens een sociaal gezicht.
        Hij keek al vol verwachting uit op een stoel naast de kontkruiper Timmermans, maar ja is die post nog wel zeker?
        Wat mij betreft, wordt zijn hele vermogen geconfisqueerd.
        Wij hebben al genoeg verlies geïncasseerd sinds de invoering van de Euro.
        Gezondheid en bewustzijn is het meeste waard.

  3. De discussie gaat zo meteen pittig worden. Ondanks dat het dodental en aantal besmettingen nog verder oploopt, in misschien dalend tempo, wordt de economische schade alsmaar heftiger. En nemen ook de protesten toe. Het wordt de keuze tussen de gezondheidscrisis en economische crisis. In hoeverre staat de mens als individu boven de samenleving en in hoeverre staat gezondheid van de individu boven het maatschappelijk belang. Nogmaals een lastige discussie. Ik durf te wedden dat geld het wint van gezondheid.

    • Inderdaad. Je ziet dat nu ook vanuit verschillende hoeken dat men begint op te staan tegen de maatregelen, mensen zien in dat het uit de hand dreigt te lopen. Terecht of onterecht. Dit gaat tot uiterst heftige taferelen leiden, straks op het wereldtoneel.

      Wat deze crisis wel heel duidelijk maakt, dat er niet valt te modelleren. Je moet dat wel, immers zul je een richting uit moeten zetten. Maar je weet niet wat er morgen gebeurd. Dit virus heeft alles op z’n kop gezet, we zien in hoe kwetsbaar en fragiel alles is wat we hebben opgetuigd. Als we straks weer enigszins terugkeren naar een “normaal” (in welke vorm dan ook), zie je dat er ineens een virus kan ontstaan wat alles plat kan leggen en vernietigen. Best een enge gedachte.

    • De economische gevolgen zijn exponentieel. De cijfers die tot dusver door RIVM zijn gepresenteerd laten voorlopig geen ruimte voor een versoepeling van de maatregelen maar eerder een verscherping. We zien wel een afname in de ziekenhuisopnames maar niet in het aantal besmettingen en doden. Ik ben benieuwd welke cijfers er straks weer zullen volgen om 14h00 en ik hoop dat deze aantallen nu eens een stuk lager zijn want anders zitten we ook de gehele zomer aan deze maatregelen vast en zullen de gevolgen voor de economie nog veel rampzaliger worden los van al het persoonlijke leed. Wat ik al eerder heb gezegd: Nederland is een export- en doorvoerland en wel zullen de wereldwijde lockdowns en hierdoor ontstane stilstand van de wereldhandel harder gaan voelen dan de zuidelijke Europese landen.

    • Er gaan ontzettend veel mensen ontslagen worden. De hleft van de bedrijven neemt de hulp van de overheid niet aan, want als je noodsteun aanneemt en je toch mensen moet ontslaan (omdat de steun niet genoeg blijkt te zijn) moet je ook nog eens 50% boete gaan betalen aan de staat. Nee, de economische crisis is begonnen, money printer goes brrrrrrrr men lijkt het nog niet in te zien.

      • Van deeltijd WW naar definitief in de WW. Alleen al in de horeca gaan honderdduizenden banen sneuvelen want als de lockdown nog een aantal maanden doorgaat, en daar ziet met weer met meer dan duizend besmettingen vandaag wel naar uit, blijft er van de horeca niet veel meer over. Veel horecaondernemers zullen hun panden gaan verkopen en kunnen hierdoor een andere bestemming gaan krijgen. Daar moeten ze wel snel mee zijn want naar mate de crisis verder vordert zullen ook de prijzen van onroerend goed gaan inzakken. Ook de bouwsector gaat rake klappen krijgen.

      • De grote bedrijven krijgen voorrang, omdat ze een grote impact hebben.
        Wat daaronder zit mag doodvallen, ondanks de mooie woorden van onze onderkoning rutte.
        Die lui veranderen nooit.

        • Maar ze zullen ook voelen dat MKB de ruggensteun is van de maatschappij economisch gezien. Ik heb een kennis in de bollen, hij draait nu 10% van de omzet die hij had en zegt dat hij tegen einde juni failliet zal gaan als er geen dingen gaan veranderen. Moet nu ook partijen vernietigen.

          Vooral dat de export voor veel bedrijven stil ligt is enorme aderlating, NL is een exporterend handelsland. We krijgen relatief gezien harde klappen nu hierdoor.

          • Exact! Ons MKB is misschien wel belangrijker dan de grote bedrijven. Daar werken net zoveel mensen als bij de grote jongens. Deze zijn van veel belang voor de economie in eigen land. Horeca, theaters, musea, landbouwers/veehouders, enzovoort, enzovoort.

      • Terug naar vroeger? Ja, gezellig. Maar het gaat niet gebeuren. De ontwikkelingen zijn kristalhelder: geen vrije handel meer, de
        grote problemen en ‘oplossingen’ zijn mondiaal en ‘dwingen’ tot een alles
        omvattende socialisering en ‘herverdeling’, via één centrale knoppenkas

    • Tja, C&A en al die andere partijen verliezen het nu van zalando, iedereen laat zn kleding opsturen en niemand wil de deur niet uit. Nu had ik eigenlijk al het idee dat C&A , net als V&D gewoon al te lang doorgaat met een concept wat niet meer aanspreekt, de nieuwe generatie gaat niet naar de C&A.

      • De meeste millennials leven al online en gaan de winkels niet meer in behalve supermarkten en beautyshops. Veel winkelcentra zullen worden verbouwd tot appartementencomplexen na de afwikkeling van de faillissementen. In veel winkelstraten zal de weg vrij worden gemaakt voor 2e handszaken.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.