Reverse Debt System (RDS) (I)

62

Een ‘monetaire reset’ biedt ons een sociaal alternatief en werkt als een katalysator binnen een globaal transformatieproces. Als concept stelt het ons voor de keuze welke richting we uit willen met onze samenleving. Het Chicago Plan – dat heropgevist werd door het IMF – vormt een solide basis om het debat te openen, de samenvatting zoals door het IMF ter dialoog gesteld:

Chicago Plan Revisited (2012)

At the height of the Great Depression a number of leading U.S. economists advanced a proposal for monetary reform that became known as the Chicago Plan. It envisaged the separation of the monetary and credit functions of the banking system, by requiring 100% reserve backing for deposits. Irving Fisher (1936) claimed the following advantages for this plan:

  1. Much better control of a major source of business cycle fluctuations
  2. Complete elimination of bank runs
  3. Dramatic reduction of the (net) public debt
  4. Dramatic reduction of private debt

We study these claims by embedding a comprehensive and carefully calibrated model of the banking system in a DSGE model of the U.S. economy. We find support for all four of Fisher’s claims. Furthermore, output gains approach 10 percent, and steady state inflation can drop to zero without posing problems for the conduct of monetary policy.

Reverse Debt System (RDS)

In het verlengde van het Chicago Plan Revisited ontstaat het Reverse Debt System. Het RDS laat ons zien hoe we het systeem op een andere manier kunnen gebruiken waardoor schulden in het ‘niets’ verdwijnen, net zoals geld en bijhorende schulden hier a priori uit voortkomen. Deze oplossing voor het schuldencomplex is echter niet vergelijkbaar met een traditionele schuldsanering, het RDS voorziet dat er geen koopkracht- en/of kapitaalsverlies ontstaat. Tegelijkertijd ontstaat de optie om een aantal sociaal duurzame voorwaarden te postuleren opdat het volledige systeem in een andere richting kan gestuwd worden, een kwestie van ethiek en de bereidheid tot co-creatieve samenwerking.

Het achterpoortje

In dynamisch opzicht kan het Reverse Debt System gerekend worden tot de ‘neutraliserende attractors’ waarvan de chaostheoretici gewag maken, dit zijn ‘minieme fluctuaties’ die heel onze samenleving in een andere richting kunnen stuwen. In tegenstelling tot de complexe materie die we gewend zijn, getuigt het RDS van een sierlijke eenvoud die naar de bron van onze problemen gaat. Deze ‘minieme fluctuatie’ uit zich in het volgen van een andere denkpiste, hierbij worden schulden afgeboekt naar ‘niets’ in de vorm het ‘eigen vermogen’, dit is omgekeerd aan het toevoegen van neutraal geld met schijnbaar hetzelfde resultaat. Echter, diepgaander beschouwing laat zien dat niet enkel de schulden in het ‘niets’ verdwijnen, tegelijkertijd wordt de schuldrelatie (schuldenaar versus schuldeiser) ontbonden. Een en ander kunnen we vangen in een vereenvoudigd model van de werkelijkheid:

reserve debt system

Zoals het beeld weerspiegelt nemen we via het RDS een ‘achterpoortje’ om ons te ontdoen van de schulden, hierdoor transformeert ‘aflossen’ van schulden naar ‘oplossen’. In lijn met het Chicago Plan Revisited bestaat er – technisch gezien – geen restrictie om dit ook te realiseren. Binnen het blauwe kader vinden we de traditionele benadering die heel wat conflicten met zich meebrengt, het RDS (grijze gedeelte) wordt hieraan toegevoegd en is in relatieve zin als een ‘out of the box’ idee te beschouwen. Het RDS vergt dan ook aandacht en ontvankelijkheid om correct te integreren, het druist immers in tegen de ‘mainstream’ opinie.

Visionair boekhouden

Gezien de eenvoud van het RDS volstaat een eenvoudig simulatiemodel om de essentie te weerspiegelen, finaal een kwestie van visionair boekhouden. Het monetaire systeem laat toe om continu vers geld toe te voegen aan het economische circuit, traditioneel wordt dit geboekt via een schuld (cfr geld=schuld). Het RDS biedt ons een andere optie, in tegenstelling tot geldvermeerdering laten we schulden in het zogeheten ‘niets’ verdwijnen. Afzonderlijk van deze boeking wordt de schuldvordering overgeheveld naar een sociaal duurzame kas. Een beeld zegt meer dan duizend woorden:

reserve debt system 2

Gezien de technologische revolutie van de 20ste eeuw wordt heel dit proces vergemakkelijkt. Een volledig elektronisch monetair systeem laat immers toe deze transacties ‘bliksemsnel’ uit te voeren. Ondanks we dergelijke ingrepen ‘overnacht’ zouden kunnen uitvoeren, zal een projectmatige aanpak raadzaam zijn. Er stellen zich immers nog een aantal vragen inzake ‘rechtvaardigheid’ maar sowieso openen we een poort tot herstel als hiervoor de nodige ontvankelijkheid kan gevonden worden.

Alternatieve denkpiste

In relatie tot het Reserve Debt System kunnen we ook denken aan Einstein die stelde dat de mensheid haar problemen niet opgelost krijgt binnen hetzelfde denken dan waarin ze veroorzaakt worden, het correlaat valt moeilijk te ontkennen. Immers, waar vandaag de reële economie nog belast wordt met een immense schuldenberg, wordt het nu mogelijk deze in het ‘niets’ te laten opgaan zoals het simulatiemodel aantoont. De uitspraak ‘1% inspiratie en 99% transpiratie’ staat hier dan ook op z’n plaats, net zoals een kritische massa onontbeerlijk is om dit proces vreedzaam te bekrachtigen.


Over de auteur

Als procesfilosofisch denker ziet Werner de economische crisis als een geschenk. Werner heeft jarenlang in het bedrijfsleven gewerkt, financiën, logistiek, HR, project- en crisismanagement zijn hem niet onbekend. Werner zoekt co-creatieve samenwerking rondom het veelomvattende idee van een 'monetaire reset', biflatie speelt hierin een sleutelrol.