Het Scandinavische model als voorbeeld

4

ScandinaviaWaarom deert de Europese economische en financiële crisis Scandinavië niet of nauwelijks? Zou het komen omdat deze landen – Zweden, Denemarken, Finland en Noorwegen – de beste bestuurders ter wereld hebben? In zowat alle lijstjes staat Scandinavië op de hoogste plaatsen : competitiviteit, innovatie, ontwikkeling en voorspoed.  Intrigerend…

Een slankere overheid

Deze koude, afgelegen landen ontsnapten zo goed als aan de zware crisis die de Mediterrane landen trof maar ook aan de sociale ongelijkheid van de Verenigde Staten.  Van 1870 tot 1970 was Scandinavië al bij de snelst groeiende economieën ter wereld.  De daarop volgende 20 jaar echter liet men de overheid uit haar voegen barsten – en de groei kwam tot stilstand.  De recentste jaren kenden dan weer heel wat hervormingen, die overheid werd opnieuw afgeslankt en de welvaart is teruggekeerd.  Toeval? We don’t think so; maar er is meer.  De overheden aldaar worden door de burger aanzien als eerlijk en transparant.  Wow, wat een verschil met de rest van Europa! En toch blijven deze landen hun model verfijnen, verbeteren want er blijven problemen.  De overheid is nog te groot, de privésector te klein, belastingen zijn te hoog en sommige voordelen te genereus.

Investeren in “menselijk kapitaal”

Bovenal bestaat in de Scandinavische landen een groot geloof in de mens, in de waarden en het kunnen van de mens, en tegelijkertijd wordt die ook afgeschermd van de kwalijke kanten van het kapitalisme.  Er bestaat in het algemeen ook “trust in strangers and belief in individual rights”.  Ook dit moet de rest van Europa en zelfs de wereld luid in de oren klinken, als haast ongelofelijk overkomen.  Maar : het wérkt.

Lessen voor Europa

Wij van de rest van Europa kennen vandaag hetzelfde probleem als tijdens de 20 donkere jaren-periode in Scandinavië van 1970 tot 1990 : een overheid die teveel geld uitgaf en nog uitgeeft, die gewoon veel te groot en bureaucratisch is geworden.  Qua bestuur lenen deze noordelijke landen zowel van de linker- als de rechterzijde; the best of both worlds dus klaarblijkelijk…

“The Nordic combination of big government and individualism may seem odd to some, but according to Lars Tragardh, of Ersta Skondal University College, Stockholm, the Nordics have no trouble reconciling the two: they regard the state’s main job as promoting individual autonomy and social mobility. Any piece of Nordic social legislation—particularly the family laws of recent years—can be justified in terms of individual autonomy. Universal free education allows students of all backgrounds to achieve their potential. Separate taxation of spouses puts wives on an equal footing with their husbands. Universal day care for children makes it possible for both parents to work full-time. Mr Tragardh has a useful phrase to describe this mentality: ‘statist individualism’“.

Over de auteur

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie