Solo Slim (casus)

7

We horen vaak ‘het zit in kleine dingen’. Het is een stelling die we op verschillende niveaus kunnen beschouwen. In relatie tot maatschappelijke problemen kunnen we de proef op de som stellen middels een casus. Op deze manier kunnen we een theorie een praktischer invulling geven. In dit artikel gebruiken we onze verbeeldingskracht. In hoeverre mogen we geloof hechten aan wat systeemwetenschappers ons berichten?

Terloops

Binnen de rijke schat aan onderzoeksmateriaal kunnen we beroepen op een aantal benchmarks, in dit geval ‘het verschijnen van innovaties’. In dit exploot wordt verwezen naar terloopse opmerkingen die tot grootse veranderingen kunnen leiden op voorwaarde dat hier ook aandacht en ontvankelijkheid voor gevonden kan worden. In de systeemwetenschap is dit een gekend fenomeen en vaak benoemd als ‘vlindereffecten’, dit zijn katalysators die een systeem of organisatie in deze of gene richting kunnen stuwen.

Premisse

De wellicht gewaagde premisse is dat het ‘Reverse Debt System‘ (RDS) als een vlindereffect gezien kan worden, onder het motto ‘ongekend is onbemind’ gaan we na of we deze stelling ook hard kunnen maken. Anders gezegd, het is leuk en aardig om allerhande verklaringen en postulaten te opperen, het is nog een ander om ze maatschappelijk te valoriseren opdat diverse problemen geneutraliseerd en overstegen kunnen worden. In deze casus ‘SOLO SLIM’ nodigen we uit om te simuleren hoe een actie van één partij een invloed kan hebben op het totale netwerk van onze samenleving.

In concreto

Arrogantie kan ons aangemeten worden door ons te willen meten met Einstein, hij stelde dat de mensheid haar problemen niet opgelost krijgt binnen hetzelfde soort denken dan waarin ze veroorzaakt worden. Via een weg van deductie en fragmentatie kunnen we een aantal dynamieken tot hun essentie herleiden, dit leidt tot een vereenvoudigd beeld van de werkelijkheid. Nieuwe afspraken zijn altijd mogelijk, aansluitend op de vingerwijzing van Einstein kunnen we alle schulden laten wegvloeien naar het spreekwoordelijke ‘niets’ waar ze a priori uit voortkomen. Deze methode impliceert daadwerkelijk een andere manier van denken, een denkpiste die heel de wereld verlost van virtuele getallen in boekhoudkundige hokjes.

Heden

De hedendaagse systeemconfiguratie impliceert een ‘concurrentiemodus’ en heeft ons in versneld tempo welvaart opgeleverd, de uitwas resulteert in een gigantische schuldenberg. Het goede en het slechte nieuws zit in dezelfde kiem, een pathologische situatie die nu heel onze samenleving tart. We zoeken naar oplossingen binnen het courante systeem en trachten met ‘man en macht’ die virtuele schuldenberg weg te werken, letterlijk. Conflicterende berichtgevingen laten vermoeden dat niemand er nog vat op heeft, dit wekt een collectieve onzekerheid die ons op verschillende manieren laat reageren. Chaos, conflict, crisis en depressie zijn de gespreksonderwerpen bij uitstek, allerminst een prettig verhaal wat kan uitmonden in een volgende mondiale catastrofe. Dit alles kan begrepen binnen het blauwe gedeelte in het beeld

Breekpunt

Het grijze gedeelte weerspiegelt een andere manier om hetzelfde probleem te benaderen. Het RDS doorbreekt de cirkel door de cirkel te sluiten, dit is een vreemde manier van zeggen om de ‘neutraliteit van geld’ terug in herinnering te brengen. A priori komt geld uit het spreekwoordelijke ‘niets’ en dat is oneindig, alle schulden kunnen hiernaar afgeleid worden zonder dat de schuldeiser aan kapitaalsverlies hoeft te leiden. Of we deze optie wel/niet overwegen, is een kwestie van menselijke afspraken en (politieke) besluitvorming. Anders gezegd, met het RDS maken we gebruik van hetzelfde systeem op basis van (her)nieuwde afspraken, doch hoeven we niet het kind met het badwater weg te gooien.

Belangen

De strijd om geld consumeert quasi letterlijk onze gedachten en handelen, heel onze samenleving is hieraan onderworpen waardoor het invoegen van sociaal innovatieve elementen een haast onmogelijke opgave lijkt. Dit is opmerkelijk paradoxaal, de eenvoud van het RDS krijgt geen toegang terwijl amper iemand nog weet hoe we uit deze impasse kunnen geraken. Een ideaal scenario zou eruit kunnen bestaan dat de G20 het sociaal innovatieve idee oppikt en in een vorm giet opdat een vreedzaam transformatieproces zich kan voltrekken. Technisch gezien geen probleem, dialoog is een eerste stap in dit proces. Echter, proefondervindelijk stellen we vast dat deze eenvoudige opdracht zowaar de moeilijkste blijkt, hoop slaat om in een gevoel van onmacht dat zich vertaald naar een reeks stereotiepe uitspraken die niets aan het toeval overlaten.

Domino

Onder het motto ‘vijf minuten politieke moed’ kunnen we een wilde suggestie opperen in die zin dat een land het voortouw neemt en hiermee een domino in gang zet. Het is dit scenario dat onderwerp is van deze ‘SOLO SLIM’ casus, stel dat een land haar staatsschulden ‘simpelweg’ laat wegvloeien naar een daartoe bestemde rekening (bv ‘reverse debt system’), tot welke gevolgen zou een dergelijke actie leiden? In deze oefening doen we beroep op uw verbeeldingskracht, welke argumenten pro en contra komen op ons pad en waarom? Met dit denkexperiment willen we finaal komen tot SWOT- en SROI-analyses, onderhavig beeld dient als extra vingerwijzing om ons in de juiste sfeer te brengen.

 

Over de auteur

Als procesfilosofisch denker ziet Werner de economische crisis als een geschenk. Werner heeft jarenlang in het bedrijfsleven gewerkt, financiën, logistiek, HR, project- en crisismanagement zijn hem niet onbekend. Werner zoekt co-creatieve samenwerking rondom het veelomvattende idee van een 'monetaire reset', biflatie speelt hierin een sleutelrol.