Staat Rusland er wel zo slecht voor?

7

Afgaande op de economische sancties en militaire druk op Poetin de laatste tijd lijkt het alsof de Westerse politici zich bijzonder weinig gelegen laten liggen aan de gevolgen van hun ‘démarches’. Sterker, onder dreiging van nieuwe stappen, zowel economisch als militair, wordt de spanning vanuit Europa en ook vanuit de V.S. met de zojuist gepasseerde Ukrainian Freedom Act verder opgevoerd.

Hoewel de sancties en nog meer de nagenoeg gehalveerde olieprijs er in Rusland stevig inhakken, weet “boeman” Poetin tot dusver van geen wijken. Ongetwijfeld onderkent hij de relatieve zwakte van de NAVO en lijkt hij van alle druk nog niet wakker te liggen. Immers, elke casus heeft twee kanten en dat geldt voor beide partijen. Intussen werkt hij naarstig aan verbetering en uitbreiding van de economische betrekkingen met landen buiten Europa en de V.S., die hij intussen als economisch tanende blokken beschouwt. In dat opzicht hebben Europa en de V.S. met hun focus op Oekraïne Poetin’s oostelijke oriëntatie bespoedigd.

Wat Azië betreft valt daar voor de Russen economisch en demografisch gezien veel meer te halen dan in de verzadigde en financieel/economisch labiele markten van Europa en de V.S. Ofschoon Poetin met een blijvend lagere olieprijs ook in Azië niet weg komt. Of een lagere olieprijs van langere duur zal zijn, valt evenwel te betwijfelen. Immers, ook in 2008 zagen we de olieprijs van meer dan $140 naar ca. $40 per vat terugkachelen om vervolgens weer vrij snel de weg omhoog te vinden. De vraag is wat straks het nieuwe stabilisatieniveau wordt. Naar inschatting van tycoon T. Boone Pickens gaat dat weer richting $100 in 2016.

Ook destijds hadden olieproducenten weinig keus dan de investeringen uit te stellen en nieuwe projecten af te blazen. Dat geldt thans met name voor de talrijke shale projecten in de V.S. maar ook voor dure offshore projecten die veelal beneden een niveau van $70 per vat onrendabel worden. De toegenomen productie in de V.S. heeft duidelijk bijgedragen tot veel minder afhankelijkheid van het Midden-Oosten. Met de globale lagere economische groei leidde dat tot prijsverval terwijl het laatste zetje van de Saoeds kwam door de productie niet te willen verlagen. Hiermee wordt niet alleen aan de olie- en gasfractie in de V.S. een harde tik uitgedeeld maar ook aan landen als Iran en Rusland die als vrienden van president Assad van Syrië bepaald geen vrienden van Saoedi-Arabië zijn.

Kortom, een snel herstel richting het oude niveau van ca. $100 per vat zit er onder de huidige omstandigheden even niet in, een gegeven waarmee ook Poetin rekening zal moeten houden. Vooralsnog zal Rusland minder lijden onder een lagere olieprijs dan de meeste politici in Europa en de V.S. hopen. Weliswaar kunnen de sancties er toe leiden dat Rusland minder toegang heeft tot Westerse know-how met een lagere productie tot gevolg. Maar dat geldt voor de langere termijn. Niettemin brengt een olieprijs beneden $70 de Russische economie (ook zonder sancties) in troebel vaarwater, hoewel dat niet geldt voor de Russische olie- en gasproducenten. Zij ontvangen immers nog steeds dollars voor hun export, terwijl ze thuis in goedkopere roebels kunnen blijven investeren. De investeringen daar komen bijgevolg vooralsnog niet in gevaar en dat kan een voordeel opleveren bij een aantrekkende oliemarkt maar er is meer.

Zo kent Rusland een schuld aan het buitenland van nog geen $680 miljard (vergelijk hiermee de V.S. met ruim $6.000 miljard!). Voorts zit het land nog op een riant budget surplus, een positieve betalingsbalans, een dollarreserve van bijna $375 miljard en een goudreserve van ca.1.170 ton (flink in verhouding tot andere landen, met China als de grote onbekende bij gebrek aan actuele cijfers, hetgeen de facto ook voor de V.S. geldt).

Zonder buitenlandse valutacontrole of verkoop van goud (geen aantrekkelijke beslissingen) blijft de vrije val van de roebel de grootste zorg in Rusland, dit ondanks de inmiddels opgevoerde korte rente tot maar liefst 17%. Deze hoge rente doet denken aan de situatie in de V.S. begin jaren ’80 toen toenmalig bankpresident Paul Volcker de korte rente zelfs opjoeg tot boven 22%. De roebel is echter geen reservevaluta en zal in relatie tot een in omvang veel geringere economie uit dit dal moeten klimmen. Uit de historie weten we dat de Russen lange tijd kunnen lijden maar niettemin vraagt deze situatie wel om een (harde?) oplossing. Lees meer op Goud-Portal.

rusland goud

Over de auteur