Toeslagenchaos: rechthebbenden laten massaal toeslagen liggen

4

100 Miljoen blijft liggen! Onlangs verschenen berichten in de diverse media dat een ongelofelijk aantal mensen(450.000) hun recht op toeslagen laten liggen. Een bedrag van 100 miljoen blijft liggen op de plank bij de Belastingdienst. Je zou haast denken dat het zo goed gaat in ons welvarende polderlandje dat je het toeslagensysteem beter kunt afschaffen. Echter is niets minder waar, veel mensen kunnen absoluut niet zonder.

Afbeelding van Alexas_Fotos via Pixabay 

450.000 Mensen vragen niets aan

Er zijn honderd duizenden huishoudens die daadwerkelijk een bedrag tussen de 200 tot 800 euro per maand aan verschillende toeslagen ontvangen. Dan reken ik de kinderopvangtoeslag niet eens mee omdat daar hoge opvangkosten tegenover staan en er dientengevolge meer sprake is van een specifieke  tegemoetkoming. Een belangrijk deel van onze samenleving heeft een modaal of beneden modaal inkomen. Gezien de hoge levensstandaard in onze ‘welvarende’ verzorgingsstaat, waarin we voor alle voorzieningen een hoge prijs betalen kunnen zelfs mensen met een inkomen boven modaal niet altijd rond komen. De aanvullende inkomensafhankelijke toeslagen zijn daarom bitterhard nodig. Maar waarom laten dan maar liefst 450.000 mensen hun toeslagen liggen?

Zware belasting voor Belastingdienst

Het antwoord daarop durf ik wel te geven en redelijk onderbouwd vanwege mijn bevindingen uit mijn actieve diensttijd bij de Belastingdienst. In wat oudere columns heb al eens aangegeven moeite te hebben gehad met het toeslagensysteem als zodanig. Een systeem wat is bedacht doorde politiek en voor de uitvoering is neer gelegd bij de Belastingdienst. Een overheidsinstelling die goed was in het innen van gelden voor de schatkist. Toen in 2006 de Belastingdienst via een secundaire administratie ook bedragen moest gaan uitkeren betekende dat een flinke extra belasting voor de Belastingdienst. En daarmee bedoel ik geen heffingen.

Belastingplicht naast toeslagrecht

Als je van een belastingplichtige toeslaggerechtigde(huuhh?) bedragen moet innen aan bijvoorbeeld inkomstenbelasting en daarnaast bedragen gaat uitbetalen aan toeslagen dan lopen er 2 geldstromen langs elkaar heen. Ja hoor, je kunt naast een belastingplichtig  persoon ook toeslaggerechtigde zijn. Hoe lastig wordt het dan als je van dezelfde persoon teveel betaalde belasting gaat teruggeven en teveel uitbetaalde toeslagen moet terugvorderen? De verrekeningen tussen 2 geldstromen, met vaak tussentijdse herberekeningen, leidt nog altijd volop tot misverstanden. Dat hebben veel collega’s en ondergetekende geweten.

Opgewonden standjes

Het kost namelijk veel tijd om een opgewonden gedupeerde uit te leggen hoe het precies in elkaar steekt. Vaak lagen er meer dan 10 blauwe(fiscaal) en witte(toeslagen) enveloppen op mijn bureau. Met daarnaast een pakje met 10 papieren zakdoekjes. Deze betaalde ik overigens helemaal zelf omdat ik deze ook zelf gebruikte. Voor mijn snotneus dan. Het huilen had ik al afgeleerd. Wat ik hiermee wil zeggen is dat het toeslagensysteem een dramatisch wangedrocht is door de ingewikkeldheid. Toeslagpartnerschap, fiscaalpartnerschap, scheidingen enzovoort. Meestal is uw echtgenoot of levenspartner uw toeslagpartner. Maar ook een inwonend familielid kan uw toeslagpartner zijn. Voer je een gezamenlijk huishouden met wat studenten dan kan het slim zijn om af en toe eens van partner te wisselen, afhankelijk van eventuele inkomsten of bijverdiensten.

Wie is mijn partner?

Is toevallig Truus je geliefde dan krijg je later de grootste heibel als je geliefde jouw persoonlijk gerichte brief van Belastingdienst/Toeslagen openscheurt en ziet dat niet Truus maar Tea als toeslagpartner staat vermeld. Kan allemaal natuurlijk als je niet getrouwd bent en een meerpersoons studentenhuishouding voert. Of wat voor leefgemeenschap dan ook. Zal niet de enige keer zijn dat een toeslagpartnerschap een liefdesrelatie verstoort. Hoe ver zijn we doorgeschoten met ons toeslagensysteem?

Formulierenangst

Een ander probleem is de angst bij veel mensen om een onjuiste aanvraag in te dienen.  Veel mensen hebben een formulierenangst opgebouwd door de oneindige hoeveelheid brieven die er ’s avonds op de mat lagen. Vaak het gevolg van een definitieve afrekening met verrekening van teveel ontvangen voorschotten. Kom je thuis van een dagje hard werken en moet je je nog verdiepen in die ambtelijke taal. Een tekst proberen te begrijpen die met een berekening uitlegt dat je na wat verrekeningen onder de streep wat moet betalen. Of andersom, kan terug ontvangen.

In de problemen

Hoe dan ook, het is voor veel mensen een spannend moment om brieven van de Belastingdienst te openen. Ik durf te beweren dat onze overheid er flink aan heeft bijgedragen om formulierenangst te kweken bij een groot publiek aan de onderkant van onze samenleving. Veel mensen zijn daardoor in de problemen geraakt en bij schuldhulpverlening terecht gekomen. Zonder twijfel slachtoffers van een door en door complexe wet- en regelgeving.

Venten met belastinggeld

De twijfelaars zijn afgehaakt en vragen geen toeslagen meer aan. Dat zijn er met die 450.000 schrikbarend veel. Hoeveel signalen moeten er nog afgaan voordat politiek Den Haag wakker wordt. Een Belastingdienst die in problemen is geraakt door een veelheid aan ingewikkelde wet- en regelgeving die zelfs een deel van onze samenleving in financiële problemen heeft gebracht. En dan al diegenen die uit angst niets durven aan te vragen en gewoon hun geld laten liggen op de plank bij de Belastingdienst. Gekker kun je niet bedenken. Een overheidsdienst die loopt te venten met belastinggeld wat als toeslagen de andere kant op moet.

Het kan veel eenvoudiger

Er zijn wat politieke partijen die roepen dat het eenvoudiger kan. Duurt wel erg lang voordat men in het Haagse pluche wakker wordt. De echte oplossing weet ik wel. Heel simpel. Zorgtoeslag er af, zorgverzekeringspremies naar beneden. We hebben toch de inkomensafhankelijke ZVW-premie nog? Deze is procentueel en dus naar draagkracht. Huurtoeslag er af. Huren sociale sector omlaag. De miljarden aan huurtoeslag rechtstreeks verdelen onder de woningbouwcoöperaties. Kindgebondenbudget overdragen naar de SVB en toevoegen aan de Kinderbijslag.

Inkomenspolitiek

Inkomenspolitiek kun je bedrijven via de inkomstenbelasting. Heel eenvoudig, met het schijventarief als draagkracht element. De heffingskortingen misschien ook maar afschaffen; gewoon in het kader van de eenvoud. Kan het schijventarief voor de loon- en inkomstenbelasting een flink stuk naar beneden. De inkomstenbelasting afschaffen voor iedereen in loondienst, uitkeringsgenieters en gepensioneerden. Loonheffing wordt dan eindheffing. Geen gedoe meer met afrekenen via voorlopige en definitieve aanslagen inkomstenbelasting.

Aangifte alleen voor ondernemers

Alleen de ondernemers doen nog aangifte. Scheelt ook weer wat ambtenaren. Of beter nog, zet ze in voor begeleiding in het fiscale onderdeel van de administratie bij ondernemers. Geen boekenonderzoek achteraf maar bijsturing in de actualiteit. Toezichthouders dus. Kan de ondernemer zijn spaarzame tijd steken in datgene waar hij goed in is.

Koopkrachtverbetering

Wat ik hiervoor beschrijf klinkt als een ordinaire belastingverlaging maar leidt natuurlijk wel tot koopkrachtverbetering. Veel netto inkomens van lagere loonschalen en uitkeringstrekkers gaan dan omhoog maar minder dan de afgeschafte toeslagbedragen. De inkomensval van deze inkomens kan worden opgevangen door de onderste schijf van het huidige schijventarief extra te verlagen. Voer naast de vereenvoudiging een algehele belastingverlaging in. Door de koopkrachtverbetering zullen de omzetten in detailhandel, MKB enzovoort stijgen en dientengevolge ook de omzetbelasting.

Minder belasting en toch meer belasting

Uiteraard brengen hogere winsten bij het MKB meer inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting in het laatje. Dit alles compenseert voor een deel de lagere opbrengst uit de loonbelasting. En wat te denken van de lagere bruto loonkosten voor onze werkgevers. Verbetert direct de concurrentiepositie t.o.v. buitenlandse productie, dus meer export, meer binnenlandse productie, meer werkgelegenheid en minder werkloosheid. De allermooiste optelsom in een tijd van een neergaande economie. Ik zou zeggen direct doen.

Kan ik helpen?

Omdat “mijn” belastingvereenvoudiging veel politiek geharrewar met zich meebrengt en de toeslagen daardoor niet zomaar zijn afgeschaft plaats ik voor de twijfelaars en angsthazen onder jullie hier de link naar deze eenvoudige rekentool. Indien u na gebruik van de tool toch nog een gevoel van onzekerheid hebt dan bied ik als ervaringsdeskundige graag mijn hulp aan. Kosten? Ongeveer het bedrag aan toeslagen wat u zult ontvangen. Ik bedoel maar. Adviesbureaus, boekhouders en administratiekantoren hebben er een leuke boterham aan. Ze helpen u graag. Dat is waar we goed in zijn in ons kleine polderlandje. Het belastinggeld als een carrousel rond laten tollen zodat iedereen een graantje mee kan pikken. En daarom vrees ik dat “mijn” vereenvoudigingsvoorstel het weer niet haalt. 

GW

Over de auteur

Gerrit heeft het unieke vermogen om helder en zorgvuldig een uiteenzetting te geven over de economische ontwikkelingen in voornamelijk het Hollandse polderlandschap. Hij doet dat vanuit een burgerlijke nuchterheid en maatschappelijke betrokkenheid.