Twee jaar Trump: de stand van zaken

13

De ambtstermijn van vier jaar Amerikaans bewind onder president Trump is halfweg. Tijd voor een update over de stand van zaken. Hoe staat Noord-Amerika er voor? Het is op zijn zachtst gezegd een zeer woelige periode geweest, van januari 2017 tot en met januari 2019. Voor de enen een bruut die als een olifant in de spreekwoordelijke porceleinkast tekeer gaat. Die porceleinkast staat dan voor de socio-economische en politieke wereld. Voor de anderen een president die zegt waar het op staat, van al zeker een Amerikaans oogpunt uit dan. Die dichter bij het volk staat dan enig ander president ooit (de man Twitttert er haast dagelijks op los en houdt top secret meetings in een club te midden van een verbaasd publiek.) Die er niet om maalt zogenaamde heilige huisjes omver te blazen. Maar dat is allemaal imago en perceptie. Wat heeft Donald Trump effectief veranderd? In de VS en in de rest van de wereld?

‘Chaos, drama en succes’

Zo luidt de gevatte titel van een stuk in De Telegraaf over twee jaar Trump. Als er één rode draad doorheen zijn ‘beleid’ liep de afgelopen twee jaar is het wel ‘America first’. Met ‘Let’s make America great again’ ging hij ook de verkiezingsrondes in. Blijkbaar had zijn land nogal wat in te halen. En dat klopt in zekere zin nog ook. De heerlijke jaren zestig en zeventig waren de beste jaren voor de Verenigde Staten. Economisch stond het aan de wereldtop. De middenklasse was omvangrijk en welvarend. Het was de tijd die heel mooi beschreven staat in o.m. Michael Moore’s zogenaamde ‘anti-autobiografie Here Come’s Trouble.’ In veel landen waren het goede tijden. Op de Viëtnam oorlog na dan en het zich intern, ook militair, bemoeien met vele andere vreemde, verre landen, want ook de Koude Oorlog heerste tussen Rusland en de VS.

Verlies van economische hegemonie

Maar terwijl Noord-Amerika rustte op haar lauweren, stond de rest van de financieel-economische wereld niet stil. Er ontstond een oliecrisis in de jaren ’70. Zo verloor het land onder meer het grootste deel van haar autoindustrie aan Japan. ‘Het Japanse mirakel’ ook wel genoemd, expandeerde vliegensvlug, met een hardwerkende, ook spaarzame bevolking. Japan reageerde met kleine, zuinige wagens die overal ter wereld populair werden. Het land kocht ook overal op wat het maar kon, een groot deel van de winst werd zo geherinvesteerd.

Verlies van aanzien

De bezetting van de Amerikaanse ambassade in Iran anno 1979 veroorzaakte eveneens een deuk in het imago van almacht. De Iraanse bevolking was de wrede dictatuur van Sjah Reza Pahlavi (zetbaas van de VS) grondig beu. In 2001 vonden dan de aanslagen op o.m. de Twin Towers plaats. Ondanks een gigantisch militair apparaat en een CIA in alle landen officieel maar meest officieus aanwezig, was Noord-Amerika er niet in geslaagd deze te voorkomen. Militair ingrijpen in Afghanistan en Irak, en tal van andere bemoeienissen elders kostten het land zoveel geld, dat het de grootste schuldenaar ter wereld is geworden.

Concurrentie

De val van de Muur die Oost en West verdeelde liet andere grootmachten opkomen: Rusland, China, India zelfs. Allemaal wilden ze en verkregen ook een groot stuk van de economische taart, die voorheen grotendeels van Amerikaanse makelij was. Het is naar die lang vervlogen tijden dat Trump en zijn fans hunkeren. Dat hunkeren wekte hij op bij een groot deel van de midden- en lagere klassen van het land. Ergo: hij raakte verkozen in januari 2017.

Geen diplomatie maar agressie

Wie een paar boeken over zijn levenswandel gelezen heeft, zeker over zijn jeugd en adolescentiejaren, is niet verbaasd over zijn karakter, zijn doen en laten. Door middel van agressie, iedereen en alles wat op je weg komt naar de top opzij te duwen, met luid de ander te overroepen en bluf raak je het verst. Oud-schoolgenoten noemden Donald Trump een bullebak. Die voor de camera stelt ‘America first’ maar zijn kledinglijn wel in China laat produceren. Voor feesten en bijeenkomsten op zijn buitenverblijf Mar-a-Lago (126 kamers, 10.000 m2) hoofdzakelijk buitenlandse werknemers te werk stelt. Tijdelijk en aan het minimumloon. Die in bepaalde gebouwen in zijn bezit verhindert dat (weeral) buitenlandse werknemers zoals Mexicaans personeel zich in vakverbond verenigen.

Ook internationaal

Een Britse reporter bezocht de VS op zoek naar wie precies voor Trump gestemd heeft. (Vier miljoen Amerikaanse stemmen minder dan op Hillary Clinton maar zo zit het oeroude kiessysteem nu eenmaal in elkaar.) Het blijken arbeiders die hun oude job teruggekregen hebben ondertussen. Ook in economisch ten dode opgeschreven sectoren zoals in steenkoolmijnen. (“Dankzij Donald Trump verdien ik nu wel 100 dollar meer per maand!”) Militairen en politionele diensten (“nu krijgen we eindelijk wat we nodig hebben aan manschappen en materieel”.) Schatrijke Amerikanen (meer belastingvoordelen dan ooit.) Mannen en vrouwen van middelbare leeftijd en ouder (die met weemoed terugdenken aan the good ole’ days for America, in de veronderstelling dat die eindelijk terugkeren.) Natuurlijk heeft hij de NRA achter zich en de meeste rijken van het land. Die kunnen hun geluk niet op! De vermenigvuldigde schietpartijen vanwege ongebreideld wapenbezit? En die talloze tentenkampen van Amerikanen die hun woning verloren tijdens de Kredietcrisis? Daklozen die ‘huizen’ in de riolen van Las Vegas? De toenemende criminaliteit in gekleurde wijken (drugs, werkloosheid, armoede en sociale achtergesteldheid)? Beschermde natuurgebieden die opengesteld worden voor olie- en gaswinning? Minder beschermde diersoorten? Een almaar groter verpauperd deel van Amerika, met steeds langere rijen voor soepbedeling, en aan de voedselbonnen? “Tja, dat is altijd zo geweest hoor, moeten ze maar werken voor een inkomen, net als wij, want wie arm is heeft dat aan zichzelf te wijten.”

Stemmen tellen

Plus: die mensen (en dieren) stémmen ook niet hé (?!) Die keiharde houding tevenover mede-Amerikanen maar zeker ‘buitenlanders’ die er economisch en financieel (zeer) slecht aan toe zijn, heeft Trump nog fel aangewakkerd en gestimuleerd. Want al wat fout gaat in het land is toch de schuld van ‘het buitenland’, niet? Dat wordt er dagelijks bij 300 miljoen Amerikanen door de media ingeprent. En de pers die hem niét goed gezind is? Da’s toch allemaal ‘fake news.’

Trump in het buitenland

‘De New York Times houdt bij dat president Trump de afgelopen twee jaar maar liefst 551 verschillende mensen en plaatsen via Twitter beledigde. Trump verbreekt records als het gaat om gesneuvelde ministers en adviseurs. Hij maakte ruzie met bondgenoten en drijft zijn eigen ministeries tot wanhoop met plotselinge besluiten.’ De ene dag zegt Trump zo, de andere dag iets heel anders. Het is die onberekenbaarheid die velen onzeker maakt en dwars zit, in binnen- en buitenland. Zelfs zijn enige bondgenoot, het VK onder premier May, chanteert hij opdat de eventuele Brexit zeker een harde wordt en geen zachte, onderhandelde!

Fact checker van The Washington Post (TWP)

Een van de meest respectabele Amerikaanse kranten is wel TWP. Door middel van een Fact Checker houdt zij bij hoeveel leugens, overdrijvingen en verdraaiingen van de waarheid Trump uit en dit sinds zijn begindagen als president. Het is ‘The Truth Behind The Rhetoric’. De stand is tot op heden, januari 2019: 8158. Zoveel maal (and counting) vertelde The Donald niét de waarheid. Loog hij ronduit, overdreef of kleurde hij waarheden bij naar eigen goeddunken. Om zichzelf en zijn beleid in een fraaier daglicht te stellen. Een kunst, een unicum en nooit eerder geëvenaard in 730 dagen.

Het positieve van het Trump beleid

Er zijn meer Amerikanen aan het werk dan ooit. Hoewel velen een tweede en zelfs een derde job erbij moeten nemen om te overleven. Hij verwezenlijkte de grootste belastinghervorming ooit. Waarvan het rijkste deel van het land het meest profiteert (hijzelf inclusief), de middenklasse een beetje en dat ook maar tijdelijk. Over de lagere sociale klasse, de armen, spreken we maar liever niet zeker…

Populariteit

Uit tal van peilingen blijkt dat 40 procent van de Amerikanen achter Trumps beleid staat. Dat is zijn harde kern en die verandert niet van mening, wat de president ook doet of niet doet. 55 Procent keurt hem af. In een land waar het volstaat 25 procent van het kiezende publiek (stemmen is niet verplicht) achter je te hebben om (her)verkozen te worden, is de kans zeer reëel dat Donald Trump er in 2020 nog eens vier jaar bij kan doen. Tenzij een invloedrijk en populair Democraat tegen hem op komt. De enige die daar op moment van schrijven voor in aanmerking komt is Nancy Pelosi, die aan het hoofd van de Democratische Partij staat. Zij houdt het been voorlopig stijf in de kwestie van de beruchte Muur met Mexico. Let ook op alles wat Trump doet, in gang steekt, ten voordele van wie ook, gebeurt met geleend geld. Amerika is de grootste schuldenaar ter wereld. En het land met de machtigste militaire machine ter wereld. Beide gaan deels hand in hand…

Over de auteur

Zet de dagelijkse economische en maatschappelijke onderwerpen uiteen.