Vertrouwen in economie daalt naar dieptepunt

16

Het vertrouwen van Nederlanders in de toekomst van de economie is naar een nieuw dieptepunt gedaald. Consumenten hadden in maart minder vertrouwen in het algemeen economisch klimaat in vergelijking met een maand eerder. Deze deelindicator van het consumentenvertrouwen, dat gemeten wordt door het Centraal Bureau voor de Statistiek, daalde met 4 punten en kwam uit op -65. De algemene indicator van het consumentenvertrouwen kwam uit op -39. Sinds begin 2011 hebben we in Nederland te maken met een heuse vertrouwenscrisis.

De stemming onder consumenten verslechterde in maart weer flink, na drie maanden van een gelijk blijvende stemming. De hoofdindicator daalde met 3 punten. Consumenten zijn met name pessimistischer over de economische situatie in de komende 12 maanden. Door de aangekondigde bezuinigingen houden steeds meer Nederlanders de hand op de knip. Niet alleen de overheid gaat fors bezuinigen, ook steeds meer huishoudens moeten rondkomen van minder geld. Hun stemming over het economisch klimaat in de afgelopen 12 maanden verslechterde ook, maar minder dan hun stemming over de economische toekomst.

Behalve over de economie waren consumenten ook somberder over hun eigen financiële situatie. Ze vonden deze tijd ongunstiger voor het doen van grote aankopen, zoals meubels, een wasmachine of een televisie. De deelindicator koopbereidheid daalde 2 punten, naar -22. De koopbereidheid is daarmee zeer gering, wat natuurlijk niet zo gek is, omdat Nederland momenteel in een recessie zit. Tevens liet het Centraal Plan Buraeu dinsdag 20 maart weten dat het begrotingstekort hoger uit zal vallen dan verwacht. Ondanks de afgesproken Europese 3%-norm zal het Nederlandst begrotingstekort volgens het CPB uitkomen op 4,6%.

Door de kredietcrisis in 2009 en de eurocrisis in 2011 is de Nederlandse economie zwaar getroffen. Zelfs zo zwaar dat we er tot 2015 wat betreft koopkracht gemiddeld 0,75% per jaar op achteruit gaan. Ook het EMU-saldo staat dik in het rood en de Nederlandse staatsschuld is in de afgelopen 7 jaar opgelopen van 46% van het bbp naar 75% van het bbp. Niet echt cijfers die goed zijn voor het vertrouwen.

Ondanks de dat de gemiddelde huizenprijs al ruim 10% is gedaald in de afgelopen jaren is het door de hypotheekrenteaftrek nog steeds gunstig om een hoge hypotheek te hebben. De Nederlandse huizenmarkt zit zwaar in de problemen en de verkoop van woningen stagneert. De HRA heeft tevens een forse inpact op de rijksbegroting, maar er wordt nog niet gesproken in de politiek over hervorming van deze fiscaal voordelige regel. Deze aftrekpost op vastgoed heeft een flink opdrijvend effect gehad op de huizenprijzen in de laatste jaren, aldus het CPB. Ondanks dat de hogere prijzen van huizen prettig zijn voor de huidige generatie huizenbezitters, is het voor de toekomstige generaties een probleem omdat het voor deze groep steeds moeilijker wordt om een normaal bestaan op te bouwen, zonder dat ze zich flink in de schulden moeten steken om een huis te kopen in een neergaande huizenmarkt.

In het rapport van de CPB staat letterlijk: ‘Het uit de weg gaan van structurele hervormingen heeft hetzelfde effect als het laten oplopen van de staatsschuld: het legt de rekening bij toekomstige generaties. Daarom is het begrijpelijk dat er een aantal onderwerpen breed op bezwaren stuiten: de huidige generatie moet de broekriem aanhalen ten bate van generaties die voor een deel nu nog niet mogen stemmen. Dat geldt voor verkleining van de staatsschuld evengoed als voor de lagere huizenprijzen als gevolg van een beperking van de hypotheekrenteaftrek. Toch heeft ook de huidige generatie belang bij structurele hervormingen: alleen door nieuwe generaties hun vleugels uit te laten slaan kan de economie weer gaan  groeien, en alleen zo blijven zorg en pensioenen voor de huidige generatie ook in de toekomst betaalbaar.’