Wachten op nieuwe geld injecties ?

20

Na een goed begin dit jaar voor de meeste aandelen en grondstoffen staan de meeste koersen nu lager. Zo stond de AEX-index halverwege maart nog boven de 335 punten, maar nu, twee maanden later, staan we rond de 290 punten. Ik zie 4 redenen voor deze daling, namelijk;

  1. Wereldwijde terugval in economische groei
  2. Mogelijke piek in bedrijfswinsten
  3. Afname globale liquiditeit
  4. Europese schuldencrisis

Nu is er op deze website denk ik genoeg geschreven over punt 1 en 4, dus hierover wil ik niet te veel woorden vuil maken. Zoals mijn volgers op Twitter weten (is na te lezen), verwachte ik halverwege 2011 al de huidige economische terugval, in zowel Europa, de VS als in China. Ook heb ik herhaaldelijk gezegd dat de huidige zogenaamde oplossingen van de Europese schuldencrisis maar tijdelijke oplossingen zijn. Punt 2 is misschien wat minder bekend, maar een gevolg van punt 1 en bezuinigingen van overheden. Ik verwacht dus dalende Earnings Per Share (EPS) de komende tijd, maar de vraag is in hoeverre dit al verwerkt is in de huidige koersen. Ik wil het voor nu over punt 3 hebben, een factor die volgens mij in de beleggingswereld wordt onderschat.

Afname globale liquiditeit

De meeste mensen in de beleggingswereld maken gebruik van fundamentele en technische analyse; sommige zweren zelfs bij het gebruik van alleen technische analyse of fundamentele analyse. Zelf gebruik ik beide. Maar de afgelopen jaren heb ik geleerd dat liquiditeit misschien wel de belangrijkste factor voor aandelen en grondstoffen is. In een wereld waar zo ongeveer alle Westerse landen in een zogenaamde balance sheet recessie – het niet aangaan van nieuwe schulden maar juist het afbetalen van betaalde schulden – zitten, is er een tekort aan liquiditeit omdat er geen nieuw krediet (geen nieuw geld) in omloop wordt gebracht. Sterker nog, het afbetalen van schulden of het oppotten van geld zorgt er voor dat de geldhoeveelheid daalt (kan worden gezien in dalende M3 en/of een money multiplier onder 1). Daarom proberen centrale banken overal ter wereld dan ook de geldhoeveelheid omhoog te krijgen door geld in het systeem te pompen.

Het effect van kwantitatieve verruiming op aandelen

Het bekendste voorbeeld zijn de Quantitative Easing programma’s van de FED, die in bovenstaande grafiek laten zien wat er met aandelen zijn gebeurd bij het starten/aankondigen van een QE programma. Zowel tijdens QE1 als QE2 stegen de aandelen van de S&P met ongeveer 33%. Ook de samenwerking van zes centrale banken eind 2011 – het verschaffen van emergency Dollar loans – en de LTRO programma’s (een verkapte vorm van QE) van de ECB zorgde voor meer liquiditeit en mogelijk tot stijgende aandelen en grondstof prijzen, ook te zien in de grafiek.

Uiteraard is de relatie tussen liquiditeit verschaft door centrale banken en aandelen prijzen niet perfect, maar in mijn ogen wel belangrijk. Nu de meeste centrale banken zijn gestopt met geld injecties, en overheden bezuinigen, droogt de liquiditeit op. Het is maar de vraag in hoeverre aandelen en grondstoffen kunnen stijgen met een dalende liquiditeit. QE3 is naar mijn mening onvermijdelijk en zal de nodige liquiditeit voor grondstoffen en aandelen brengen, maar zoals altijd met beleggen; timing is het moeilijkste.

Dick van Antwerpen

Over de auteur

Dick heeft economie gestudeerd aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Werkt als commodity market analyst en heeft hiernaast grote interesse in de macro economische ontwikkelingen en alles wat met beleggen heeft te maken. Alle artikelen weerspiegelen mijn persoonlijke mening.