Wat is de grootste bubbel aller tijden ?

14

De wereld kan worden onderverdeeld in twee groepen landen: ten eerste de landen met een handelsoverschot, ten tweede de landen met een handelstekort. Landen met een handelsoverschot zijn netto exporteurs, ze exporteren meer goederen dan ze importeren. Landen met een handelstekort zijn netto importeurs, ze importeren meer goederen dan ze exporteren.

Grootste producent van schulden ter wereld

De grootste netto exporteurs zijn China en Duitsland voor de productie van goederen en het Midden Oosten voor de levering van olie. Ook de BRIC-landen kun je tot dit rijtje rekenen (BRIC = Brazilië, Rusland, India en China). De meeste andere landen zijn netto importeurs, waarvan de Verenigde Staten het meest in het oog springend is. De Verenigde Staten is de grootste ‘producent’ van schulden op aarde. De U.S. Treasury, die Amerikaanse staatsobligaties uitgeeft, is de grootste papiermachine van de wereld. Zoals we in het artikel over Triffin’s dilemma lazen, is dit echter ook wat de wereld wilde.

Eerder hebben we uitgelegd dat de prijs van obligaties stijgt als de rente daalt. Omgekeerd daalt de prijs van obligaties als de rente stijgt. Wat weinig mensen beseffen, is dat de prijslimiet van staatsobligaties bijna is bereikt: Staatsobligaties kunnen slechts blijven stijgen in waarde totdat hun limiet is bereikt, namelijk bij een rente van 0%. En met de sterk dalende rentetarieven in de afgelopen jaren door het monetaire beleid van  de centrale banken – 0% rente & opkopen van schulden – komt dat ultieme plafond van 0% steeds dichterbij.

Grootste bubbel aller tijden

De waarde van staatsobligaties kan dus niet meer verder omhoog als het plafond van 0% wordt bereikt. Op dit moment worden grote hoeveelheden geld als het ware samengeperst in de obligatiemarkt, tegen het plafond aan. Dat ‘samenpersen’ tegen het plafond kan nog een tijdje goed blijven gaan, maar niet eeuwig lang. Als je weet dat de Amerikaanse overheid in het geheel niet van plan is om deze schulden ooit terug te betalen (zeer zeker niet in dollars die dezelfde waarde hebben als toen je het geld uitleende), de rente nu extreem laag is voor dit grote risico en de limiet voor de prijs is bereikt, dan rest slechts een conclusie: De Amerikaanse staatsobligatie is de grootste bubbel aller tijden, een bubbel die op een gegeven moment onherroepelijk gaat barsten als het plafond het niet meer houdt; vanaf dat punt kunnen ze in prijs nog maar een kant op gaan: hard naar beneden.

De val van de dollar

Hoe lang de samenpersing tegen het plafond van 0% stand kan houden, weten we niet. Wel weten we zeker dat hoe meer geld er in U.S. Treasuries wordt geparkeerd en hoe langer deze samenpersing duurt, hoe harder de val naar beneden zal zijn. De samenpersing kan niet oneindig voortduren: je kunt geen rente onder de 0% aanbieden en je kunt niet eeuwig lang steeds sterker tegen het plafond worden aangedrukt. Zodra de bubbel van de Amerikaanse staatsobligatie barst, stort ook het dollarsysteem in elkaar; want de Amerikaanse staatsobligatie is de kern van dit systeem met de dollar als wereld reservemunt.

Op naar een nieuw geldsysteem?

Uiteraard zal Ben Bernanke, de baas van de Federal Reserve, geld blijven printen en gratis aan zijn primary dealers (de grote banken) blijven uitdelen om de bubbel zo lang mogelijk in stand te houden. Dat zal goed gaan, totdat de markt het niet meer accepteert. Of, zoals hedgefundmanager David Einhorn het onlangs zei: De Amerikaanse overheid moet niet denken dat ze een omgelimiteerde creditcard bij de netto exporteurs (China, Duitsland e.a.) zullen mogen blijven aanhouden; als de netto exporteurs bepalen dat de limiet van de credit card van Amerika is bereikt, wordt hij zonder pardon ingetrokken.

En Einhorn’s briljante slotconclusie: De hoeveelheid inkt van de geldpersen is dan wel oneindig, maar het geduld van de markten niet.

Zelf denken we dat de kans groot is dat er een nieuw geldsysteem komt, voordat het barsten van de bubbel in Amerikaanse staatsobligaties een feit is, of wellicht kort daarna. Wanneer het zover is, kunnen we niet voorspellen.

Bron: Nikolaos

Over de auteur

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie