Wordt China’s Yuan de wereldreservemunt?

19

Mensen die al vaker stukjes van mij gelezen hebben weten zo langzamerhand wel hoe ik over China denk. Toch wil hier proberen het één en ander te verduidelijken als het aankomt op wat men doorgaans als een feit aanneemt en dat is: dat China zijn munt tot wereldreservemunt wil bombarderen als plaatsvervanger voor de US Dollar. Zelf dacht ik dat ook, maar ondertussen ben ik toch iets anders gaan denken over het belang van China in een toekomstige wereld. Ik denk niet dat dit het ultieme doel van de Chinezen is. Zelfs een soort van opdeling van de wereld in twee of meer grote machtsblokken kun je m.i. niet uitsluiten. Maar ik vermoed dat de situatie nog veel ernstiger is dan dat. Maar laat me proberen dit een beetje te beredeneren.

yuan

Ondermijning van de dollar als wereldreservemunt

De zogenaamde BRICS landen, welbekend ondertussen mag ik veronderstellen, zijn al een aantal jaren bezig hun economieën onder het dollar-juk vandaan te krijgen. De dominante rol van de dollar zit deze landen erg hoog, want op deze manier zijn zij gedwongen reserves in dollars aan te houden om aan hun internationale betalingsverplichtingen te kunnen voldoen. Liever zouden ze natuurlijk in hun eigen munteenheden betalen. De USA werkt hier zelf hard aan mee. De dollar wordt tegenwoordig in gigantische hoeveelheden bijgedrukt, hetgeen de waarde van de dollar uitholt en dus de ook de reserves van de betrokken landen. M.a.w. het bleef niet bij het armzalige helikoptertje van Bernanke, maar om in termen van Currency Wars te blijven, we worden ermee gebombardeerd door de enorme B-52’s. Wel blijken het toch min of meer precisie bombardementen te zijn, d.w.z. ze worden niet overal zomaar neergegooid, hoewel er altijd afzwaaiers zullen blijven. En die afzwaaiers moeten we dan maar zien als collateral damage, of de zgn. unintended consequences.

Bilaterale handelsverdragen

Wat deze BRICS landen nu hebben ondernomen is in feite niets anders dan het aangaan van bilaterale handelsverdragen onder elkaar en ook met andere landen, waarbij betalingen in hun eigen valuta een steeds belangrijker plaats gaan innemen ten koste van de dollar. Ook het opzetten van een soort van eigen Wereldbank en een aanzet tot het opzetten van een eigen internationaal betalingssysteem als tegenhanger van het SWIFT systeem, is al besproken en er werd vorig jaar zelfs in New Delhi al aangekondigd, dat deze zaken in onderzoek waren.

Politieke gevolgen

Opvallend is verder dat landen, die deel uitmaken van de SCO (Shanghai Cooperation Organisation) en andere bij de SCO aangesloten landen zowat allen hun goudvoorraden uitbreiden. De groten zijn immers Rusland en China die al deel uitmaken van de SCO. Verder zijn er aspirant-leden zoals India, Iran, Pakistan, Mongolië en Afghanistan, terwijl  Turkije onlangs de toehoorder-status heeft verkregen naast Sri Lanka en Belarus. En wat zou nu de reden voor dit opvoeren van de goudvoorraden kunnen zijn. Het is niet alleen maar terug te voeren op eeuwenlange culture tradities in de Aziatische landen, maar meer als een sound-money systeem t.o.v. het fiatgeld. Verder is de SCO niet bepaald een echt economische entiteit, (in tegenstelling tot de BRICS landen), maar moeten we deze echt zien waarvoor zij ook is opgericht en dat is een (militaire) veiligheidsorganisatie van de onderling betrokken landen. Dat werpt dan tevens toch een ander licht op de eventuele gevolgen voor de toekomstige machtsverhoudingen in de wereld. SCO en BRICS neigen steeds verder naar elkaar. Denk maar aan de drie grootste landen China, Rusland en India die eigenlijk al van beide organisaties deel uitmaken.

Bedreiging binnenlandse markten en soevereiniteit

De dollar is niet alleen een economisch maar ook een politiek wapen van massadestructie geworden. Als je mij vraagt spelen de Amerikanen duidelijk met vuur, want door middel van het dollarwapen proberen ze landen onder druk te zetten om politieke hervormingen door te voeren. Dit betekent vaak zonder meer een regelrechte aanslag op de soevereiniteit van een land. En dat is nou precies waarvoor de SCO destijds is opgericht. Eigen veiligheid staat voorop (militair, terrorisme bestrijding,  politiek en in mindere mate economisch) en één van hun uitgangspunten daarbij is dat een wettig regime gerespecteerd dient te worden, wat niet wil zeggen dat ze het altijd eens zullen moeten zijn met de politiek van de betreffende president, koning of despoot. Het zegt wel dat ze de soevereiniteit van een land hoger stelt dan enig politiek of economisch belang. En als er in een land een binnenlandse revolutie begint, zullen zij ook de uitkomst van die revolutie moeten accepteren. Interventie in binnenlandse zaken op militaire wijze, ondersteunen zij niet of moet ik zeggen niet meer.  Nu geef ik dit natuurlijk een beetje eenvoudig weer, maar in essentie komt het hier wel op neer.

Wat is dan wel mijn angst en hoop bij de Chinezen

Waar ik niet zo bang voor ben is hun enorme productiecapaciteit. Ik vergelijk voor mezelf de situatie van China met die van Japan een 40-tal jaar geleden. Door hun goedkope arbeidskrachten en vaak state-of-the-art productiemogelijkheden waren zij in staat, ondanks dat ze nauwelijks zelf grondstoffen hadden, vooral op prijsbasis concurrerende producten op de markt te brengen. Niet altijd kwalitatief hoogstaande producten, maar toch. En door hard te werken, veel te investeren in machines, nieuwe productiemethodes en vooral ook scholing werd de productie-output allengs hoger en kwalitatief ook steeds beter. Dat houdt ook in dat de levensstandaard van dat soort landen zal gaan stijgen en meer in de pas zal gaan lopen met de rest van de wereld. Daardoor kan hun concurrentie-kracht gaan afnemen als ze niet tijdig de juiste maatregelen treffen om het juiste evenwicht tussen deze krachten te vinden.

De Chinezen zullen nog een fors aantal van dit soort inhaalslagen moeten maken, maar daar maken ze wel voortvarend werk van door middel van hun 5 en 10-jaren planning. Misschien lopen zij later wel tegen dezelfde problemen aan zoals die in Japan. Het ligt natuurlijk voor de hand dat in een land dat in korte tijd zo’n enorme groei doormaakt, waarbij veel deviezenreserves worden opgebouwd, dit niet zonder problemen gepaard gaat. Zowel door binnenlandse als buitenlandse investeerders, de regeringen, regio-overheden, banken etc. zullen natuurlijk fouten gemaakt worden, die hun weerslag zullen hebben op de totale economie. In dat verband hoeven we alleen maar naar onszelf te kijken.

Euro SDR

De SDR (Special Drawing Rights) als valuta

Iets anders is natuurlijk, ziet China haar Yuan nu op langere termijn graag verheven worden tot wereldreservemunt? Als je de Chinezen zelf mag geloven ligt dit niet in de bedoeling en daar komt tevens mijn grote vrees. Zij hebben zich meermaals positief uitgelaten over de SDR, maar dan wel inclusief de Yuan met de restrictie dat ook goud deel zou moeten uitmaken van die SDR. Zelf denk ik dat de Chinezen er op enig moment voor zullen kiezen een vorm van goudstandaard in te voeren. Hoe dit gerealiseerd zou moeten worden is nu nog een open vraag.

Fractioneel bankieren

Ondanks de verwachting dat onder de SDR er in ieder geval voor een deel een einde komt aan de unieke positie van de US dollar ten gunste van een soort van wereldorganisatie, verwacht ik niet dat het systeem van fractioneel bankieren daardoor zal veranderen. Volgens mij kun je een vrije markt nooit bereiken met zo’n gekunstelde van bovenaf geleide SDR. Zelfs niet als men goud onderdeel zou maken van dit SDR valuta mandje. In ieder geval is het wachten op het definitieve besluit om goud tot Tier 1 te verheffen. Want als ik het goed beluisterd heb is dit nog steeds niet echt het geval en is de uiteindelijke beslissing hiertoe weer uitgesteld naar ergens midden dit jaar. De aanwijzingen worden wel steeds sterker, maar we weten het pas als het echt zover is.

Over de auteur

Altijd geïnteresseerd in de goud- en zilvermarkt. Artikelen vaak geschreven vanuit een historische invalshoek. Dick is in september 2016 overleden.