Wat zeggen de grote economen over de crisis? (deel 1)

9

hayekWanneer de economie in moeilijkheden zit, is de overheid maar al te bereid daar “iets aan te doen”.  In onderstaande, zogenaamde Learn Liberty video toont professor Economie Lawrence White dat die overheid niet noodzakelijk weet hoé, en daarbij vaak middelen verkwist en verkeerd reageert.  Individuen weten best hoe hun eigen zaken te regelen, zoals de Oostenrijkse econoom Friedrich Hayek (1899-1992), zie foto, betoogde tijdens de Grote Depressie.

“De overheid zou iets moeten doen”

Alleen maar op de overheid vertrouwen is uiterst gevaarlijk. Die individuen kunnen ook fouten maken maar die zijn dan kleiner en makkelijker te corrigeren.  De grootste problemen met de huidige crisis komen net van de roep “de overheid zou iets moeten doen”.  De overheid bezit immers niét de kennis om recessies te voorkomen, te beheersen, laat staan op te lossen!

[youtube id=”Ngtushlwjvo” align=”center”]

Wie was Hayek?

Friedrich Hayek won de Nobelprijs voor Economie in 1974 en behoorde tot de Oostenrijkse School (daarover later).  Hij was tegen centrale planning; in zijn Prices And Production (1931) beargumenteerde hij dat de conjunctuurcyclus het gevolg was van inflatie die optreedt als gevolg van kredietexpansies, die in gang worden gezet door de centrale banken en de doorwerking daarvan op de iets langere termijn, bijvoorbeeld in de vorm van misallocaties van kapitaal door kunstmatig laag gehouden rentevoeten. Hayek was dol op discussies en uit 1931 dateert het grote debat tussen hem en zijn opponent de Brit John Maynard Keynes (1883-1946).

Wie was Keynes?

In zijn boek The General Theory of Employment, Interest and Money beschrijft hij de theorie die later als de keynesiaanse theorie bekend zou worden.  Die theorie gold 30 jaar maar boette aan belang in vanaf de jaren ’70.  Onder invloed van de kredietcrisis van 2007 is de belangstelling voor zijn werk echter zeer sterk toegenomen. Hij stelde dat tijdens crisisperioden een overheid moet investeren om herstel te stimuleren, om zo meer banen, consumptie en productiviteit te krijgen. Tijdens de Crash van 1929 ging hij persoonlijk failliet maar bouwde nadien als belegger toch een vermogen op dat anno 2013 zo’n 12 miljoen euro zou vertegenwoordigen.

Hayek versus Keynes

De macro-economische planner zoals Keynes die ziet, zou over een mate van kennis moeten beschikken die volgens Hayek geen enkele mens zich ooit zou kunnen verwerven (denk daarbij aan de Amerikaanse, als super-centrale bankiers bewonderden Greenspan en Bernanke).

Hayek formuleert de belangrijkste waarden van het klassieke liberalisme: de waardigheid van het menselijk individu, het morele principe van persoonlijke vrijheid, de stimulerende werking van eigen verantwoordelijkheid(sbesef), de voordelen van een vrijemarkteconomie en de noodzaak van een regering met beperkte bevoegdheden, onderworpen aan de regels van de rechtsstaat. Tegenover de door de voorstanders van een centrale planeconomie bepleite sturing door de overheid stelt hij de waarde van concurrentie en het prijsmechanisme van de vrije markt die een veel doeltreffender coördinatie van sociale en economische activiteiten garanderen. Van essentieel belang acht Hayek de vrijheid van het individu om eigen initiatieven te ontplooien en privé-eigendom te verwerven en te bezitten”.

Conclusie

Het mag duidelijk zijn voor wie de politiek en economie van de laatste jaren een beetje volgde, dat de ‘powers that be’ gekozen hebben om Keynes te volgen: niet vanuit het individu maar vanuit de overheid zal de “oplossing” van de crisis komen… We zullen zien! In Deel 2 gaan we het onder meer hebben over die Oostenrijkse School en komt ook de Nobelprijswinnaar Economie van 2013, Robert Schiller, aan het woord. (wordt vervolgd)

Over de auteur

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie