Banken blijven de baas, ook in 2014

39

We leven al een tijdje in een aanhoudende laagconjunctuur met een kwakkelende economie wat zich uit in extreem hoge werkloosheid en een slecht draaiend MKB. Afwaarderingen op onroerend goed en pensioenen. Verschraling van ons zorgvuldig opgebouwde sociaal stelsel en wachtlijsten bij de voedselbanken. Veel narigheid onder de bevolking dus, maar toch zijn verschillende beurzen de afgelopen tijd naar recordstanden gestegen. De AEX-index sluit het jaar jaar 2013 bijvoorbeeld boven de 400 punten. De hard werkende middenklasse krijgt nauwelijks nog rente voor z’n spaarcenten en verliest allengs het vertrouwen in de banken. De Rabobank voorop nu na het Liborschandaal en de te verwachten claims. Genoeg signalen die er op wijzen dat er toch wel wat mis moet zijn met ons financiële systeem wat in feite alleen maar een fiat-geldsysteem is.

banken 2014

Schuldensysteem

Het huidige systeem is geheel losgekoppeld van de gouden standaard sedert 1971. Om het systeem overeind te houden zijn er allerlei ingewikkelde methodes bedacht om door middel van geldcreatie via centrale banken en systeembanken steeds meer geld in omloop te brengen. Eén manier van geldcreatie is de schulduitgifte van onze banken waarvan de hypothecaire en consumptieve leningen de meest bekende zijn bij ons brave burgers. Daarnaast zijn er veel andere, voor ons vaak onbegrijpelijke, afgeleide financiële producten die ook door onze banken worden gecreëerd en verhandeld. Derivaten en swaps zijn bijvoorbeeld ingewikkelde beleggingsproducten die alleen door insiders worden begrepen en veel risico’s met zich meebrengen. Zo tolt er enorm veel geld rond op de financiële markten wat in feite niet in de echte economie terecht komt en dus niet kan meedoen in het echte spel van vraag en aanbod in koopwaar en arbeid.

Twee verschillende werelden

Twee verschillende werelden dus, die alsmaar verder uit elkaar groeien. De wereld van de financiële markten met op hol geslagen beleggers en de wereld van de dagelijkse maatschappij waar een stijgend aantal mensen zich de schompes ploeteren om het hoofd boven water te houden. Dit betekent dat de boel uit balans raakt en je kunt je afvragen wanneer dit gaat wrijven. Uiteindelijk moet dit wel fout aflopen. De economie is behoorlijk elastisch maar de rek raakt er op bepaald moment wel uit, dat mag duidelijk zijn. Er is een hele carrousel op gang gebracht van zoveel complexe financiële (wan)producten door een enorm bankenkartel wat als een zwaard van Damocles boven onze hoofden hangt. Je moet een virtuoos zijn om het allemaal te snappen. Het is een feit dat de gemiddelde burger zich afzijdig houdt van zoveel onbegrijpelijke financiële producten en niet ziet dat er een enorme zeepbel wordt opgeblazen die zwaar wordt van complexiteit en daardoor wel moet gaan ploffen.

Bankensector is financieel waterhoofd

De Nederlandse bankensector is ongeveer vier keer zo groot als de Nederlandse economie en is daarmee één van de grootste bankensectoren in Europa. Dat lijkt mij nogal verontrustend. Dat betekent dat de hele Nederlandse economie is onderworpen aan de macht van de grootbanken. Wanneer een bank dreigt om te vallen dan worden onze belastingcenten ingezet om die bank overeind te houden. Inclusief alle onbegrijpelijke financiële wanproducten; dat hele circus moet gewoon door kunnen gaan ten faveure van het grootkapitaal. Op 15 oktober 2013 schreef ik het artikel “De oneindige macht van de banken” in de hoop een aantal Biflaten wakker te schudden. Gelukkig is er inmiddels een verslag openbaar gemaakt van de Commissie Wijffels met als resultaat een ‘Kabinetsvisie Nederlandse Bankensector’. Een hele belangrijke notitie daarin is de volgende: “Het kabinet streeft naar een solide, transparante, integere en concurrerende bankensector die de klant centraal stelt en dienstbaar is aan de reële economie. Banken vervullen een aantal belangrijke functies in de economie en daarmee in onze maatschappij. Zij dienen te zorgen voor: een veilig en efficiënt betalingsverkeer, adequate kredietverlening aan bedrijven en consumenten, mogelijkheden om veilig te kunnen sparen en beleggen, toegang tot kapitaalmarkten voor bedrijven en internationale dienstverlening aan bedrijven. De economie is daarmee sterk afhankelijk van banken. Als de bancaire intermediatie niet goed werkt of hapert, zet dat een rem op de economische ontwikkeling. De uitdaging ligt er in de functies van banken te waarborgen, maar met een bankensector die minder grote risico’s kent dan in het verleden en wordt gekenmerkt door meer diversiteit en concurrentie.”

Bankkapitaal maakt de staat tot willoos werktuig

En nu maar afwachten of deze (mooie) visie van ons kabinet ook werkelijk ten uitvoer wordt gebracht. Eerlijk gezegd verwacht ik daar persoonlijk geen snars van. Zoals bekend regeert de macht van het grootkapitaal. En waar zit het grootkapitaal? Juist, bij onze bankensector, de zogenaamde grootbanken. Too big to fail. Een heel passend citaat is deze: “In de jongere industriële landen van de wereld vooral, is het dit bankkapitaal, dat in steeds meer grotere mate het allesbeheersende werd, de gehele industrie en de handel aan zich onderwierp, de staat tot zijn willoos werktuig maakte, de gehele politiek beheerste.”(van Jan Cornelis Ceton, – 1875-1943 – politicus van de CPN). Hoewel de uitspraak afkomstig is van een communist/marxist lijkt deze zeer van toepassing op de huidige situatie. De geschiedenis herhaalt zich. Als ik wijs op de sterfdatum van deze politicus en wat er daarna gebeurde wil ik daarmee niet een parallel trekken naar het huidige tijdperk, want daarmee zal ik direct als onrustzaaier worden betiteld. Dat zou een absurde conclusie zijn. Wat ik echter wel vrees is de kracht van de macht van het grootkapitaal. Alle beleidsvoorstellen van ons kabinet ten spijt vrees ik dat er zeer weinig zal veranderen in ons logge en machtige bankwezen. Hooguit een bonusje minder hier en daar. En weer een filiaaltje minder hier en daar. Nog meer afhankelijk van telebankieren dus en de pinpas. De flappentapper zal ook wel verdwijnen vanwege explosiegevaar. Elke nacht wel ergens een geldautomaat aan diggelen. Geen werk meer straks voor de EOD en geen contact geld meer in de portemetniks. Alle geldverkeer via internet en giraal. Kortom, de bank bepaalt de inrichting van onze maatschappij en zal spoedig ons leven beheersen zonder dat we het goed beseffen. Een heel duidelijk signaal in die richting is mijn opmerking in de afsluitende alinea hierna.

Nederland lost massaal af naar de bank

In de Financiële Telegraaf van 30 december 2013 stond geschreven dat Nederlanders in 2013 voor miljarden euro’s op hypotheken hebben afgelost. Meer dan voorgaande jaren.  Ik heb dat al vaker in mijn columns opgemerkt dat door de hoge hypotheekschulden veel  huiseigenaren met hypotheekschuld massaal zijn begonnen met aflossen. Dus zijn we nog maar aan het begin. Zo lang op termijn de huizenprijzen niet (echt) stijgen maar eerder nog zullen dalen, gaan steeds meer huiseigenaren er toe over om wat extra centjes naar de bank te brengen met verzoek het bedrag af te boeken op hun hypothecaire lening. Dit geld verdwijnt als sneeuw voor de zon en komt dus niet terecht in onze economie. Ik roep dat al vaker dat extra aflossen funest is voor ons MKB. Er gaat gewoon meer geld naar de bank in plaats van naar de meubelzaak en de kledingwinkel. Omdat het lang duurt voor dat mensen bewust worden van de echte omvang van onze schuldencrisis zullen naar mijn mening nog grotere bedragen in 2014 afgelost gaan worden. Kortom, weg geld. Ook de bank wordt daar niet rijker van. Hooguit worden hun uitstaande vorderingen wat minder risicovol. Er wordt namelijk een bedrag binnen geboekt op een openstaande vordering wat de bank tegoed heeft op u of op mij. Een puur administratieve handeling. Het geld wordt niet in de kluis gelegd. Conclusie: bank blijven de baas in 2014, ze beheersen onze maatschappij. We zijn als makke schapen geheel in de klauwen van de wolf gemanoeuvreerd.

Gerrit Welbergen

Over de auteur

Gerrit heeft het unieke vermogen om helder en zorgvuldig een uiteenzetting te geven over de economische ontwikkelingen in voornamelijk het Hollandse polderlandschap. Hij doet dat vanuit een burgerlijke nuchterheid en maatschappelijke betrokkenheid.