Beurzen opnieuw in mineur: FED gooit de knuppel in het hoenderhok

15

Het lijkt er op dat de centrale bank in Amerika de strijd heeft opgegeven. De strijd om een economische recessie, c.q. depressie te voorkomen. Voorzitter Jerome Powell van de FED heeft in zijn wekelijkse speech aangegeven dat het nu de beurt is aan de Staat. De regering Trump zou fiscaal moeten gaan stimuleren. Het monetaire beleid van de FED heeft dus gefaald. Niet dat Powell dat zomaar toegeeft. Integendeel. Hij heeft heel goed zijn best gedaan om met zijn beleid de financiële markten te voorzien van liquiditeiten.

De beurt is aan Trump

Beleggers konden met goedkoop geld speculeren en de banken werden verlost van het zwaar drukkend schuldpapier op hun balansen. Echter heeft de grote massa in de samenleving nauwelijks profijt gehad. De lagere rentetarieven joegen de huizenprijzen door het dak. Ook de enorme inkomensongelijkheid is het gevolg van het gefaalde monetair beleid van centrale banken. Oké, de beurzen zijn na een diepe daling in maart 2020 weer voor 30 procent hersteld, alleen maar door  het ruime opkoopbeleid van centrale banken. Terwijl bedrijfswinsten harder dan ooit naar beneden pleurden. Betekent de overgave van Powell misschien dat het nu de beurt is aan de Trump-regering die zijn burgers gaat verwennen met lagere belastingen?

Een krimp van jewelste

Powell bekent nu volmondig dat de economie door Corona blijvende schade zal oplopen. Vooral het MKB zal door stagnatie minder investeren en dat is weer slecht voor de werkgelegenheid. Op dat gebied is de economie in de VS vergelijkbaar met de andere westerse economieën, met name in Europa. Alle landen met een open economie zijn mee gegaan in de globalisering. Nu geraken we, mede door de pandemie, in een tijdvak van deglobalisering. Afnemende wereldhandel zal leiden tot productiedaling in de industrie en lagere omzetten in MKB en detailhandel. En hier bovenop zorgen de enorme verliezen bij de luchtvaartmaatschappijen en de reisorganisaties voor een domino-effect in faillissementen. Ook in de horeca. Kortom, een krimp van jewelste. Indirect veroorzaakt door een pandemie maar meer nog door het beleid van centrale banken met hun stimuleringsbeleid dat ooit een keer raakt uitgewerkt. Je kunt niet eeuwig blijven doorgaan met renteverlagingen en opkopen van schuldpapier. Powell ziet dat nu in en is niet van plan de centrale rente van 0,25 procent nog verder te verlagen. Negatieve rentetarieven zoals de ECB hanteert ziet Powell niet zitten. Hij gooit het bijltje er bij neer.

Begrotingstekorten door het dak

Wat kunnen we nu verwachten van Trump? Dat is de grote vraag. Waarschijnlijk eerst een twittertirade in de richting van Powell, of misschien helemaal niet om de onrust op de financiële markten niet verder op de spits te drijven. Maar een belastingverlaging in de VS zou haast ondenkbaar zijn. In 2018 verlaagde Trump na een hevige strijd tussen Republikeinen en Democraten de belastingen voor bedrijven van 35 naar 20 procent. En nog wat andere fiscale tegemoetkomingen voor particulieren. Hierdoor zou de federale overheid in tien jaar anderhalf biljoen dollar mislopen. Dat de staatsschuld daardoor flink moest stijgen om de enorme begrotingstekorten op te vangen was op dat moment het probleem niet. Het ging natuurlijk om het inlossen van een verkiezingsbelofte. Maar wat nu? Als de FED de handdoek in de ring gooit en roept om fiscaal te stimuleren. Zien we hier de neergang van een machtig Amerika? Er moet dus heel veel geleend worden, of de sociale voorzieningen gaan er aan. Welke beleggers, instituten en/of pensioenfondsen zouden nog bereid zijn om een extra golf aan krediet te willen opvangen in een tijd met record hoge schuldenbergen?

Race to the bottom

Waar we nu naar toe gaan is een reis naar de bodem. We staan op de rand van de afgrond. Schuldenbergen skyhigh, begrotingstekorten die de welvaart laten kelderen, diepgaand wantrouwen in monetaire beleidsmakers en in fiscaal beleid van overheden. De ideale ingrediënten voor een systeemcrisis. Een fiat geldsysteem dat dreigt te wankelen op het fundament van opgewekt vertrouwen in bankiers die altijd netjes op onze centjes pasten. Na het loslaten van de goudstandaard in 1971 werden bankiers zelfs de hemel in geprezen als dank voor hun monetaire beleid van lagere rentetarieven en bereidheid om waardeloos schuldpapier op te kopen. Aandelen en vastgoed gingen mee de hemel in. En zoals altijd geldt dat iets wat hoog staat diep kan vallen. Ook bankiers klommen hoog op de maatschappelijke ladder. Ooit met de kredietcrisis in 2009 sprongen er een aantal van de hoge daken. Benieuwd wat bankiers in de torenhoge bankgebouwen straks gaan doen als ze inzien dat het afgelopen is met hun almachtige suprematie. Of zullen ze net zo makkelijk capituleren als Powell van de FED doet. Of zonder blikken of blozen vertrekken door de achterdeur met een flink bonus op zak voor hun jarenlange trouwe diensten. Maar aan wie?

GW