De Grote Depressie 1929 versus De Grote Depressie 2020

5

Edelmetaalexpert en beleggingsveteraan Mike Maloney maakt bovenstaande vergelijking. Waarom? Omdat dit belangrijk is voor ons. Zou moéten van groot belang zijn, benadrukt hij zelfs. De geschiedenis herhaalt zich altijd, maar dan met een twist. Een kleine of grotere verandering, nuance die het heden, in ons geval, toch steeds weer uniek maakt. ‘Are We Headed For The Greatest Depression?’ gooit Maloney als vraag op. Wat denkt u, beste lezer, dat het antwoord wordt? Mike kennende (nou ja)…hmm. Hij onderzoekt de fundamenten van toen, 1929, en vergelijkt ze met vandaag, 2020. Hoe zagen de wereld, Amerika, de Amerikaanse economie en samenleving er toen uit. Wat leidde precies tot de grootste economische ramp nationaal, die ook internationaal repercussies had?

Migrantenmoeder (Dorothea Lange, 1936), een toonbeeld van de Amerikaanse Grote Depressie. Het onderschrift luidt Berooide erwtenplukkers in Californië. Moeder van zeven kinderen. Leeftijd: 32 jaar. Nipomo, Californië. De vrouw op de foto is Florence Owens Thompson. Wikipedia.org

Net als toen

Zal in de toekomst, binnen zovele jaren, over onze tijdspanne, de jaren 2020, het volgende misschien geschreven worden? ‘De crisis van de jaren 20 of de crisisjaren (Engels: Great Depression) was de grootste economische depressie van de éénentwintigste eeuw. Deze ontstond als gevolg van de beurskrach van 2020, waarbij de aandelenkoersen op Wall Street (New York) ongekend snel kelderden. De krach werd gevolgd door een bankencrisis en een internationale schuldencrisis, waarvan de directe gevolgen vrijwel het gehele decennium voelbaar bleven.’ Want dit is op een paar woorden na, tijdsaanduidingen, precies wat op Wikipedia.org staat over 1929! The Great Depression dus. Herkent u reeds een en ander: beurscrash; bankencrisis; internationale schuldencrisis. Voeg daar ook maar een ‘vastgoedbubbel‘ aan toe, die eveneens opgeblazen was in de VS. Komt allemaal bekend voor, nietwaar? Plus nog als addendum zeker en vast een ‘massale werkloosheid‘ (40 miljoen Amerikanen in mei 2020)? Dan is er inderdaad niet veel verbeelding nodig om de schrikwekkende analogie te maken…

Alarmbellen

Hoe meer we ons verdiepen in het verleden van de Grote Depressie van 1929, hoe beter bewapend we zijn voor wat komt. Hoe meer kans we maken om heelhuids uit de Grootste Depressie te komen. Die van 2020. Dat belooft Mike en we geloven hem absoluut in deze. Nog een opvallende overeenkomst tussen toe en nu is de ongeziene ongelijkheid in de verdeling van rijkdom. De rijkste één procent van de Amerikaanse bevolking controleerde de overgrote meerderheid van ’s lands bezittingen. Meerdere tax cuts, belastingverlagingen van 1921, 1924 en 1926 droegen ook bij tot de aandelenbubbel. Dat was toen, en wat deed ene Donald Trump enkele jaren geleden? De grootste belastingverlaging ooit in de VS doorvoeren. De similariteiten zijn oh zo opvallend? Ook geld lenen werd zoveel makkelijker gemaakt. De middenklasse anno 1920 en volgende jaren kon zich heel veel permitteren…op krediet. Nu rinkelt er toch niet één belletje maar klinkt een complete kakofonie, nietwaar? Zoveel alarmbellen, plus overal vuurrode flitslichten die oplichten. Alles om ons allemaal wakker te maken!

Dinsdag 22 oktober 1929

Nog een laatste, als toemaatje. Vlak voor de Coronacrisis inzette, einde 2019, lazen we op meerdere plaatsen over een opvallende, ongewone, wat bevreemdende gedachte. ‘Don’t fight the Fed, u kent het beursgezegde. Wel, wanneer die centrale bank maar ook de ECB te allen prijze de beurzen hoog willen houden, dan is er toch geen risico meer voor aandelenbeleggers? Want er zal ‘voor eeuwig’ (?) fiatgeld bij gecreëerd worden door genoemde banken. Een niet aflatende stroom van steeds meer vers geld dus, toch? Zou (aandelen)beleggen dan compleet risicoloos zijn?’ Tot daar. Dit soort van uitlatingen, overwegingen, gevolgtrekkingen maakten opgeld. Wel met enig voorbehoud soms. Alsof de schrijvers van dergelijke stukken er zelf nog niet echt in durfden geloven. Maar toch, wat kon er nog fout gaan? Wat een fantastisch vooruitzicht dus, toch? Op 22 oktober 1929 daalde de Amerikaanse beurs een ietsiepietsie. Van een all time high (maar dat werd pas achteraf zo gezien). Wel, laat net de dag nadat de Grote Depressie ongezien, ongeweten aanving (die 22ste oktober 1929, met 29 oktober als de grote beurscrash) een Amerikaanse econoom, Irving Fisher, het volgende verklaren:

The nation is marching along a permanently high plateau of prosperity.

Zachte heelmeesters

“Een permanent hoog plateau van welvaart”. De dag nadat de Grote Depressie zich begon te openbaren. De econoom kon niet verder af zijn van de realiteit. O.i. broeit dat wat komen gaat, en houd u maar vast aan de leuningen van uw stoel? Al sedert tien jaar en langer. Pak maar sinds de Kredietcrisis van 2008/2009. Net omdat de wanverhoudingen van die periode als oorzaak ervan, niet zijn aangepakt. Nooit meer zijn aangepakt. Tenzij door enkele slimme landen zoals IJsland dan, als uitzonderingen. Neen, er werd toen gekozen door zachte heelmeesters om de banken niét te laten ondergaan. Om niémand te verplichten lessen te trekken uit te veel greed, hebzucht. Om niét de crisis uit te laten zieken, maar om ze uit te stellen. Wel, de stinkende wonden van toen barsten anno 2020 allemaal tegelijk uit. De neergang zal verschrikkelijk zijn. Hopelijk zullen geschiedschrijvers die de economie van de jaren 2020 in de analen plaatsen, slim genoeg zijn. Om niét een of ander virus de schuld te geven van de Grootste Depressie.