Deflatie een gevaar voor de economie?

35

Artikel van LangLeveEuropa | Biflatie is een tweedeling in de economie die optreedt doordat grote hoeveelheden geld kunstmatig de financiële markten ingepompt worden terwijl tegelijkertijd grote hoeveelheden geld uit de reële economie waar u en ik verblijven verdwijnen. Dat deze ontwikkeling geen zegen is voor de samenleving, zal duidelijk worden.

Deflatie en De Betekenis

Als eerste weer een blik op Wikipedia:

Deflatie (‘uitblazen’) of waardevermeerdering van het geld is in de economie het verschijnsel dat het algemeen prijsniveau daalt. Analoog aan het gegeven dat inflatie = geldvermeerdering, geldt dat deflatie = geldvermindering, in verhouding tot de hoeveelheid goederen.

Ook hier zie je weer de dubbele definitie van geldhoeveelheid en het prijspeil. Het gaat bij deflatie om het gegeven dat de beschikbare geldhoeveelheid krimpt. Mede daardoor daalt ook het prijspeil. Het is een beetje als een opgeblazen ballon waar de lucht langzaam uitloopt. Steeds minder lucht in de ballon, steeds minder geld in de samenleving, de samenleving loopt leeg.

We worden met regelmaat bang gemaakt over deflatie. Het o zo enge spook van deflatie. Be afraid, be very afraid. Maar op zich hoeft wat natuurlijke deflatie zeker niet ongunstig te zijn. Onlangs was econoom Edin Mujagic, schrijver van het boek Geldmoord, spreker bij de Erasmus Universiteit in Rotterdam met zijn geweldige betoog over het ontkrachten van fabels over deflatie. Zeer de moeite waard, want we zijn afgelopen decennia goed geïndoctrineerd tegen deflatie. We bekijken in deze longread deflatie dus weer van beide kanten, maar vooral hoe het doorwerkt in de samenleving.

[youtube id=”wmvHvwFmz-w” align=”center”]

Deflatie en De Groeiende Welvaart

De deflatie is geen gevaar voor de economie, dat stelt althans de Oostenrijkse school van economen. Met een gelijkblijvende salaris koopt u met prijsverlagende deflatie namelijk meer voor uw euro! U houdt meer over van uw salaris en daarmee groeit dus de koopkracht. U kunt daardoor meer sparen en/of meer van uw hypotheek afbetalen. Omdat schulden relatief duur zijn, stimuleert deflatie ook spaargedrag. Meer kapitaal voor het kapitalisme, olie voor de machine. Uw heeft dus een rijker leven met een beetje deflatie. Zelfs zonder salarisverhoging gaat u er op vooruit!

Omdat uw euro meer waard wordt, wordt uw spaargeld ook meer waard. U spaart zoals u weet voor een pensioen, dus ook uw pensioen doet het goed. Of u die daadwerkelijk nog gaat krijgen blijft uiteraard onduidelijk, met de huidige kleptocratie, maar met deflatie wordt uw gespaarde pensioen dus wel mooi meer waard! En als u eenmaal met pensioen gaat zijn bij lichte doorlopende deflatie de levenskosten ook lager geworden. Dus een beter leven nu en in uw toekomst. Dat is, althans, de theorie.

Deflatie en De Prijsverlaging

Er zijn uiteraard diverse redenen waarom prijzen lager kunnen worden. De prijs van producten werkt als een spons. Als je een spons in een grote plas water legt zuigt die het water op en wordt de spons groter. De prijs stijgt, en dat noemen de economen dan inflatie. Bij minder water zuigt de spons minder op, de prijs daalt. Bij gelijke beschikbaarheid van producten, want beschikbaarheid bepaalt ook de prijs. Dat het prijspeil daalt hoeft uiteraard niet te betekenen dat alles goedkoper wordt.

Naast prijsverlaging zie je deflatie ook in toegenomen kwaliteit voor hetzelfde geld. Een bekend voorbeeld rondom dit aspect is uiteraard de technische ontwikkelingen rondom computers, en Wikipedia haalt die dan ook netjes aan onder het kopje deflatie. Door continue doorontwikkeling aan de techniek, de vooruitgang, zijn computers en telefoons die u volgend jaar koopt beter dan die van vandaag zonder dat die daadwerkelijk duurder worden!

Als we meer automatiseren en robotiseren, neemt de productiviteit per persoon toe. Daardoor neemt de kostprijs per product af. Een lagere prijs voor hetzelfde product, of een beter product voor dezelfde prijs, dat het hoeft zeker niet nadelig te zijn voor de samenleving. Deflatie in de vorm van een lager prijspeil is uiteraard prettig. Zo bezien is deflatie zelfs een teken van vooruitgang! Minder werk, meer koopkracht.

Deflatie en De Schulden

We zijn als land kampioen sparen, en hebben kennelijk voor 78% ons vermogen in spaargeld op de bankrekening opgeslagen. Als de euro meer waard wordt, wordt daarmee 78% van ons vermogen meer waard. Aantrekkelijk. Maar we hebben vooral ook heel erg veel huishoudschulden, ook daarin zijn we kampioen. En als uw euro meer waard wordt door deflatie, worden uw schulden meer waard. De euro’s die u moet afbetalen aan uw schuld en rente daarover worden dus ook meer waard. U betaalt meer af in waarde dan de waarde van de euro op het moment dat u uw lening aan ging. Dat is uiteraard ongunstig voor u als eigenaar van die schulden.

Deflatie brengt normaliter ook hogere rente met zich mee. We zagen bij inflatie reeds dat de waarde van geld uitgedrukt werd in rente. Als geld meer waard wordt, en minder gemakkelijk is te verkrijgen, zou ook de rente omhoog moeten. Dat zou gunstig zijn voor spaargeld, want uw spaarrente gaat dan omhoog. Dat zien we nu duidelijk niet, die wordt kunstmatig zeer laag gehouden door de Europese Centrale Bank.

Hoge rente is nadelig voor schulden als hypotheken en staatsschuld. De personen die aan de knoppen van de samenleving zitten kenmerken zich door het hebben (of profiteren) van onmogelijk hoge schulden. Dat is geen toeval, zo is het ingeregeld. We hebben het dan uiteraard over de overheid en de bankiers: Fractioneel bankieren betekent per definitie bankieren op basis van hoge schulden. En omdat de overheid de creatie van geld heeft weggegeven aan bankiers, betekent dat ook per definitie hoge staatsschulden. Daarnaast nog het fenomeen rente dat ervoor zorgt dat uiteindelijk iedereen schulden overhoudt – het af te betalen bedrag is immers hoger dan de verstrekte lening zelf. Allemaal zeer profitabel voor bankiers uiteraard.

Het duidelijk dat er dus geen deflatie mag plaatsvinden van hen die het beleid voorschrijven. Ze willen juist meer geld en dus meer schulden creëren!  En zo geschiede. Inflatie moet en zal rondom de 2% liggen, om het even hoe pijnlijk de kunstmatige ingreep. Euro-baas Draghi zei zelfs: “De ECB is gereed om te doen wat nodig is, en geloof mij, dat zal genoeg zijn!”

Deflatie en De Nederlandse Hypotheken

De Nederlandse vereniging van makelaars komt elke maand weer met groeicijfers, zelfs midden in de grootste private schulden crisis. We hebben afgelopen jaren schrikbarende verlaging van de kunstmatig verhoogde huizenprijzen gezien. Ging de huizenprijs sinds begin jaren 80 continu omhoog, was het in 25 jaar tijd bijna vervijfvoudigd. Dat zorgde uiteraard ook voor een vervijfvoudiging van hypotheekschulden bij hen die de duurdere woningen kochten.

Sinds 2008 is de trend weer naar beneden ingezet, een correctie. En heftig, gemiddeld al met 20%. In veel gevallen zelfs dus meer nog. Maar de waarde van de lopende hypotheken ging uiteraard niet 20% omlaag afgelopen 7 jaar en uw salaris ging ook niet met 20% omhoog. Gevolg: zeer pijnlijke restschulden voor hen met die hoge hypotheken. Met goede deflatie houden we wellicht wat geld over, maar dat is nu niet het geval. Deze huizenprijs-deflatie is dus lastig. Het afbetalen van de restschuld op uw hypotheek, dat gaat pijn doen. Maar dat betekent uiteraard niet dat immer groeiende huizenprijzen (en dito huishoudschulden) goed zijn!

Men ziet de pijn van restschuld en ‘onder water staan’ (meer hypotheekschuld dan dagwaarde van de woning) dan ook van mijlen ver aankomen, men gaat actie proberen te ondernemen. Begin van het jaar was ABN Amro in het nieuws dat hun klanten in 2014 met 2,7 miljard euro extra bij hen hebben afgelost. Bij Rabobank 4 miljard. Bij ING in 2014 zelfs 29% meer dan in 2013. Het aflossen van een hypotheek betekent dat je geld uit de reële economie haalt en overboekt naar de financiële sector waar het weggestreept wordt en weer verdwijnt in het niets. Ze strepen het weg tegen het destijds uit het niets getoverde geld.

Nog nooit was er in één jaar (2014) zoveel extra afgelost op hypotheken, volgens ABN. Dat betekent echter ook dat er nog nooit zo snel zo veel geld uit de samenleving is verdwenen! Het geld verdwijnt met miljarden tegelijk uit de omloop, de omloopsnelheid van het geld wordt lager en lager, dat zorgt voor deflatie problematiek. Maar zelfs met al deze feiten is er volgens de officiële berekeningen over 2014 geen sprake van deflatie maar zelfs bijna 1% inflatie. Ra ra, hoe kan dat!

Deflatie en Het Spook van Deflatie

Mensen zien dat het met de economie niet geweldig goed gaat. Het geld in de omloop wordt schaarser dus mensen gaan meer rekenen. Als ik nu een auto koop voor 20.000, kan ik volgend jaar diezelfde auto voor 17.000 kopen, of dan een betere auto voor hetzelfde geld. En heb ik nu wel een nieuwe auto nodig? De huidige doet het nog best goed.  Laten we de nieuwe auto dus nog maar even uitstellen! Misschien toch die hypotheek wat extra afbetalen?

Er is met deflatie dus een prikkel ontstaan om nu niet te kopen. En dus komen jouw euro’s niet in de omloop terwijl het kopen van huizen en auto’s en dergelijke juist de economie zou stimuleren. De omloopsnelheid komt mede daardoor tot stilstand. De dreiging van heftige deflatie is dat mensen in het geheel stoppen met kopen van luxe producten, dat zorgt er nu voor dat zelfs bij dreigende deflatie al volledig de paniek uitbreekt – het spook. Men is zelfs dusdanig bang dat men liever spreekt over ‘negatieve inflatie’ dan over deflatie. En dat terwijl we zagen dat enige natuurlijk deflatie juist best prettig kan zijn, zelfs een natuurlijk corrigerend middel voor het bewaren van een stabiel prijspeil.

Paul Volcker, oud-baas van de Amerikaanse Centrale Bank (1979-1987) vertelde laatst het volgende over het spook: “Ik kan heel goed begrijpen dat we geen diepe deflatie willen, dat wil zeggen prijzen die jaarlijks met 3,4 of 5 procent zakken. Maar om bij deze discussie de Grote Depressie erbij te halen… Toen zakten de prijzen met 10 procent per jaar, de Grote Depressie is een geval apart. Dit beeld dat als de prijzen met enkele tienden van het procent zakken huisvrouwen ineens zullen stoppen met boodschappen doen maar dat zij wel geld zullen uitgeven als de prijzen met 2 procent per jaar stijgen of dat mensen, als ze de prijzen zien dalen, geen goedkopere t-shirts en voedsel zullen kopen slaat nergens op.”

Deflatie en De Depressie

Men gebruikt bij de spookverhalen graag bedekte verwijzingen naar de Grote Depressie. Zoals Volcker stelt is dat onzin. Omdat we wel met dat deflatie-horrorverhaal bang gemaakt worden is het toch interessant om er even naar te kijken. Vlak nadat de Amerikaanse Centrale Bank werd opgericht (tijdens het kerstreces van 1913) startte het grote feest van de jaren 20. Er kwam veel nieuw geld beschikbaar (nieuw fiat-geld van de private Centrale Bank i.p.v. de schatkist van de overheid) en het was feesten geblazen! Men ging voor al dat geld uiteraard leningen aan, startte bedrijven, kocht vastgoed, liet vastgoed bouwen, etc. Alles ondersteund uiteraard door geleend geld van de bankiers, het leven was goed.

Toen kwam de verzwegen opdracht van de Centrale Bank aan de bankiers om de hand op de knip te houden en schulden eerder te gaan innen. Heftige kunstmatige deflatie zette in. Faillissementen omdat schulden werden teruggeroepen, gedwongen executieverkopen. Het was grootschalige confiscatie van geld, bedrijven en landgoed door bankiers. Alle liquiditeit (het rondklotsende geld) in de samenleving verdween richting bankiers. De Grote Depressie wordt daarom ook wel de Grote Samentrekking (Great Contraction) genoemd, omdat de geldhoeveelheid ongekend hard verkrapte.

Het geld verdween zelfs zo snel en zo volledig uit de samenleving, dat de hele economie tot stilstand kwam met veel pijnlijke gevolgen voor de samenleving. Geld bleek toch niet zo neutraal als gehoopt. De mensen wilden werken, de fabrieken stonden paraat, de producten waren benodigd, de vraag en nood waren hoog, maar het smeermiddel miste. Het geld. De bankiers maakte vanaf dit moment de dienst uit op deze planeet. Geld heeft uiteraard wel een bias om specifiek gedrag teweeg te brengen in de samenleving, en dat is geen toeval. Wat is de bias van geld, denkt u?

Deflatie en De Diefstal

Het geld verdwijnt bij deflatie dus uit de samenleving, maar het moet wel ergens naar toe. Een deel van het geld dat verdwijnt is het niet slimme deel. De kunst tijdens deflatie/depressie scenario’s is zorgen dat anderen (het domme geld, uhm, u dus) alle verdwijnende waarde gaan betalen, zodat je dat niet zelf hoeft te doen als grote bank of grote investeerder. Als de waarde van aandelen en obligaties verdampen, is dat prima als jij ze eerst met flinke winst verkocht heb. Dan mag daarna de ander (het domme geld, zoals u, en uw pensioenfonds) fijn afwaarderen om te compenseren. Daarna kan je ze dan als investeerder weer voordelig op de kop tikken! Zoals de Engelstalige uitspraak gaat over shampoo: Lather, rinse, repeat. Geldgrijpen in 3 stappen: Pomp op, plunder en herhaal net zolang totdat je alles op deze planeet bezit.

Deze eb en vloed dynamiek heet… de varkenscyclus.

Varkenscyclus is het verschijnsel in de economie dat overschotten en tekorten van een bepaald product elkaar afwisselen, doordat aanbieders massaal reageren op de hoogte van de prijzen, maar tegen de tijd dat deze reactie doorwerkt op het aanbod, is de prijs alweer omgeslagen.

Door de kunstmatige eb en vloed, eigenen (centrale) bankiers stukje bij beetje de gehele wereld toe. Dat dit fenomeen bewust teweeg wordt gebracht maakt de jaren 30 uiteraard pijnlijk en confronterend. Dus doen we nu net alsof dat niet is gebeurd en gewoon spontaan tot stand kwam. Niemand kon er wat aan doen, immers, dat de Centrale Bankiers zich misdroegen, het kwam weer heel onverwacht. Het is sindsdien echter wel de standaard modus operandi geworden. We staan erbij en kijken er naar, en willen die les niet leren. Tja, de geschiedenis, hij herhaalt zich uiteraard totdat we onze les hebben geleerd. Nog niet, klaarblijkelijk. Waarom zouden de grootste, mooiste gebouwen in de steden nu toch steeds van de banken zijn?

Deflatie en de Nieuwe Grote Depressie

In 2008 startte de huidige crisis, het geld verdween weer snel uit de samenleving. Officieel wellicht niet zo heftig als de jaren 30, het doet flink pijn. Langdurige laagconjunctuur, groeiende werkeloosheid, tijdelijk contract ipv vaste baan, vaker een lager betalende baan moeten accepteren. Het is natuurlijk niemand ontgaan, we leven nu door een nieuwe depressie en hij is weer gestart door ongecontroleerd gedrag van bankiers.

Ja, de stand van de welvaart lijkt voor ons Nederlanders nog wat hoger dan in de jaren 30, maar vergis je niet! De depressie die werkelijk heerst op het Europese continent is ronduit schrikbarend als je kijkt naar Griekse toestanden. Men doet zijn best het uit het nieuws te houden, en dat lukt verbazingwekkend goed. Maar waarom denk je dat de ECB zo nodig een biljoen euro (!!) de economie in wil pompen? Niet omdat het zo voortvarend gaat, of dat er sprake is van een klein tijdelijk dipje, of dat de vooruitzichten rooskleurig zijn. Kennelijk gaat het mis, en het gaat grootschalig mis.

We mogen alleen niet denken dat we in een depressie zitten, dat maakt het immers erger. We gebruiken dan ook liever termen als ‘negatieve inflatie’ als het al moet. Maar elke week is er uiteraard een politicus, een bankier of een makelaarsvereniging in het nieuws die verkondigt dat de crisis voorbij is! Zo zitten we al zo’n zeven jaar in een depressie, maar is er elke dag steevast pril herstel waar te nemen! We moeten van Rutte gewoon meer huizen en auto’s gaan kopen!

Deflatie, Seks, Drugs en Rock ‘n Roll en Het Nieuwe Normaal

De gekozen oplossing van de EU is om deze depressie crisis aan te pakken om te hervormen. Een goede crisis moet je niet verloren laten gaan. Macht grijpen dus door nieuwe EU-brede regels op te stellen. Wat het plan is, is om de huidige crisis te positioneren als het nieuwe normaal.

Een mooi voorbeeld is dat we van de EU tegenwoordig de illegale (dus niet belasting betalende) onderdelen van de economie (seks, drugs, gokken, zwart werken, etc) ook mee moeten gaan rekenen in het opstellen van het Bruto Nationaal Product. Het resultaat is uiteraard dat er groei te zien is in het BNP, de economie komt ogenschijnlijk tot leven! Zie je wel, het EU beleid werkt! En een beter BNP betekent dat we weer meer kunnen lenen en uiteraard ook een hogere afdracht naar Brussel. Kassa! Maar dat is natuurlijk de deflatie-crisis als nieuwe normaal positioneren.

Het BNP wordt natuurlijk niet écht hoger, er wordt niet ineens extra belasting betaald over deze activiteiten. Nederland moet gewoon meer afdragen (de naheffing van 1,1 miljard) en de schuldquote wordt tegelijkertijd positiever. Een hogere belastingdruk voor ons allen, meer staatsschulden voor overheden.

Deflatie en ‘De Redding’

De Grote Depressie als Nieuwe Normaal. De EU-politici doen alles om hun falende gedachtegoed (en hun gezicht, macht en imperium) te beschermen. Het ligt natuurlijk nooit aan onmogelijke verdragen, ideeën die achteraf toch wel slecht bleken, onmogelijke monetaire unies die bewust toch werden opgericht, bankiers die criminele kunstjes uithalen of aan een kleptocratie op ongekende schaal.

Nee, als we maar genoeg geld overboeken naar het Zuiden, als we maar genoeg de lonen verlagen, als we maar genoeg bezuinigen, soberheidspolitiek en lastenverzwaringen opleggen, als we maar genoeg bankiers blijven ‘stimuleren’ en ‘herkapitaliseren’ met uw geld, etc, etc, dan komt alles goed, toch?

reddingsplan bank

Wat nu als dit probleem niet is op te lossen met de gekozen reddings-aanpak? Wat nu als heftige kunstmatige inflatie teweeg brengen in de financiële sector in combinatie met soberheidspolitiek juist de problemen voor de samenleving groter maakt in plaats van oplost? Daarover binnenkort meer in het volgende bericht.

Via LangLeveEuropa

Over de auteur

Berichten van externe websites en andere bronnen.