Financiële markten onder spanning

6

(door Gerrit Welbergen) Handelsspanningen, geopolitieke spanningen, spanning aan het rentefront, spanning op de beurzen, de Brexit, rellen in Hongkong, en nu ook de toegenomen valutaspanningen. Hoeveel spanning kunnen we wereldwijd verdragen voordat deze ontlaadt? Soms kan dat ineens gebeuren, net als met een onweersbui. Eerst de dreigende wolken en dan ineens een bliksemschicht die inslaat als een bom. Als we nu om ons heen kijken en zien hoe het wereldwijde landschap er bij ligt dan stemt dat niet direct tot vrolijkheid.

Afbeelding van Abel Escobar via Pixabay

Hoe donker kan het worden

Donkere wolken aan de horizon. Zowel letterlijk als figuurlijk. De extreme weer-systemen die onder invloed van klimaatverandering grote natuurrampen veroorzaken en de extremen in de politiek en in de wereldhandel. Klimaat, milieu en het geopolitieke landschap vereisen onze grootste aandacht. We hebben er jarenlang niet naar omgekeken en nu ineens wanneer het donker wordt zoeken we allemaal tegelijk naar de lichtschakelaar. Als de massa in paniek raakt loopt men tegelijk naar de uitgang.

Handelsbalans uit balans

De chaos die zich nu mondiaal voltrekt lijkt uit de hand te lopen. Door de grote onevenwichtigheid tussen handelsbalansen van grote economieën bouwde zich een spanning op. Het wachten is op de trigger die de spanning tot een ontlading brengt. De trigger is gevonden in de vorm van een president die het aandurft om de strijd aan te gaan. Als de handelsbalans van de VS een onbalans vertoont met China en de invoer uit China vier keer groter is dan de uitvoer van producten naar dat land, dan zou een president daar wat aan kunnen doen. Echter is de manier waarop een lastige. Hoe los je dat op zonder schade te veroorzaken tussen de ‘vriendschappelijke’ betrekkingen.

Escalatie

Nu ja, een twitterende foeteraar als Trump lijkt niet de meest tactische oplossing. Het conflict escaleert en breidt zich uit naar andere oorden waarmee grote verschillen in handelsbalans bestaan. Het verschil op de handelsbalans tussen de VS en Duitsland is bijna zoveel als het verschil tussen de VS en China. Ook dat gaan we merken in Europa waar Duitsland de motor is van economische groei. Je zou al kunnen spreken van ‘was’ omdat de productie van de Duitse auto-industrie drastisch aan het dalen is. En daarmee de Duitse staalindustrie en alle aanverwante bedrijvigheid.

Valutaoorlog

Dieper liggend speelt de dollar als wereldvaluta een grote rol. Het feit dat één land zijn eigen munteenheid een wereldwijde macht heeft toegekend, of beter gezegd, heeft toegeëigend. Het feit dat de VS door de kracht van de dollar in staat was de grootste schuldenberg ter wereld op te bouwen. 26 Biljoen dollar, dat is 83.568 dollar schuld per inwoner. Niet eens de private schulden er bij geteld. Dat is buitengewoon zorgelijk nu de VS een aantal wereldmachten tegen zich in het harnas jaagt.

Actie reactie

China en Rusland zijn al een tijdje bezig om hun onderlinge handel en de handel met andere landen af te rekenen met hun eigen valutasoort. Ook de euro wordt inmiddels meer gebruikt als internationale afrekeneenheid. Hier krijgt de VS last van. Maar meer nog nu China een heuse valutaoorlog ontketent door hun munteenheid de Yuan te devalueren. Het lijkt op een tegenzet nadat Trump nieuwe handelstarieven heeft afgekondigd. Het is actie op reactie. Buitengewoon verontrustend.

Bliksem kan inslaan

Er bouwen zich momenteel teveel spanningen op die telkens verder escaleren. De financiële markten reageren de laatste dagen erg nerveus. Aandelen duiken in waarde en de rente duikt nog verder. Lange rente die lager wordt dan de korte rente. Het ene proces versterkt het andere. Best zorgwekkend, duidelijke signalen die wijzen op naderend onheil. Het lijkt er op dat financiële beleidsmakers om zich heen kijken wie er nu het eerst wat gaat ondernemen. Ze kijken de kat uit de boom en straks maken ze, als de kat uit de boom is, rare sprongen. Met veel mooie woorden proberen Draki(ECB) en Powell(FED) de markten te sussen met hun aankondigingen van stimulerende maatregelen.

Geloofwaardigheid

De grote vraag is of de financiële markten daar nog in geloven. Ze zien teveel beren op de weg en vrezen dat binnen de kortste keren de stierenmarkt omslaat naar een berenmarkt. Het is ook wel wat, als je goed om je heen kijkt. Vrijwel alle signalen op rood. Rente op ongekend dieptepunt, schuldenberg op recordhoogte, Valutaoorlog, handelsoorlog, of welke oorlogen dan ook, het is spanning alom. Cryptocurrency en edele metalen de lucht in; opgeteld veel signalen die er op wijzen dat beleggers het niet meer vertrouwen. Een bubbel van heb ik jou daar die op punt staat leeg te lopen.

Herman Brood zong het al

Nou ja, zoals Herman Brood ooit zong, “maak van je scheet een donderslag, spaar ze niet op voor je ouwe dag.” Ik zou zeggen, laat de boel lekker leeg lopen. Teveel spanning is nooit goed. Tijd voor ontspanning. Echter bestaat het risico dat een langzaam opgebouwde spanning in één keer ontlaadt. De ontlading van een onweersbui, het doorprikken van een ballon, en noem maar op, gaat helaas gepaard met een enorme knal. Nou ja, gelukkig bestaan de financiële markten alleen van papieren stukken die al ritselend te gronde gaan.

Het lawaai daarvan zien we pas later als de samenleving de overlast ondervindt als het papiergeld wordt gebruikt als toiletpapier. Hyperinflatie dus. Ik krijg weer het ouderwetse gevoel van vroeger toen ik na afloop van het feestje de ballonnen in het zaaltje ging doorprikken en daarna de bezem er doorheen. Een jaartje later kochten we weer nieuwe en bliezen we weer gewoon de longen uit het lijf. Kortom, depressies drijven over, maar eerst effe schrap zetten.

GW

Over de auteur

Zet de dagelijkse economische en maatschappelijke onderwerpen uiteen.