Inflatie stijgt door energie en voedsel

13


De inflatie in Nederland is stijgende. In januari kwam het inflatiepercentage uit op 2,5%. In december was dit nog 2,4%. De inflatie steeg vooral door de prijsstijging van benzine, gas, elektriciteit en voedsel. De inflatie volgens de Europees geharmoniseerde methode (HICP) steeg in Nederland naar 2,9%. Volgens deze Europese meetmethode is de Nederlandse inflatie nu hoger dan het Europese gemiddelde, aangezien de inflatie in de eurozone in januari uitkwam op 2,7%.

Benzine was in januari 2012 ruim 6% duurder in vergelijking met een jaar eerder. Het maandgemiddelde van de benzineprijs kwam in januari uit op €1,688. Nog nooit eerder was deze gemiddelde prijs zo hoog. De prijs van brood, vlees en verse groente zijn in 2011 in alle winkels gestegen. Uit deze gegevens blijkt maar weer eens dat we nog steeds te maken hebben met biflatie. Terwijl de grondstof gerelateerde producten (dus de zaken die we dagelijks nodig hebben, zoals energie en levensmiddelen) blijven stijgen, dalen de schuldgerelateerde producten (kijk maar naar de huizenprijzen).

Zoals Kyle Bass het laatst op ZeroHedge nog mooi formuleerde: ‘I see deflation in the things you own en inflation in the things you need‘.

Eten wordt steeds duurder. Of je nu bij de bakker, de groenteboer, de slager of de visboer komt, overal stijgen de prijzen. In de supermarkten is de prijsstijging aanzienlijk minder. Dit komt echter voornamelijk door iets waar we bij het CBS vrijwel nooit over horen. Ik noem het maar even ‘de onzichtbare (voedsel)inflatie‘. Want de bedrijven die levensmiddelen produceren hebben natuurlijk ook te maken met de stijgende prijs van grondstoffen. Toch berekenen ze de hogere prijzen liever niet door aan de consument in de supermarkten. In plaats van de prijzen te verhogen, maken ze de verpakkingen liever wat kleiner.

Door dit trucje ervaren consumenten geen directe prijsstijging, aangezien ze voor een product dezelfde prijs betalen als voorheen. Consumenten zijn zich er echter vaak niet van bewust dat ze minder ‘product’ voor hun geld krijgen. De prijzen kunnen dus wel gelijk blijven, maar als je minder krijgt voor dezelfde prijs is dit in feite gewoon inflatie. Voornamelijk in de voedsel branche is hier afgelopen jaren grootschalig gebruik van gemaakt. Kijk maar eens goed naar een Snicker en bedenk je of diezelfde Snicker vroeger hetzelfde formaat had. Waarschijnlijk niet, want de afgelopen jaren is de prijs van suiker en cacao enorm gestegen. Binnenkort meer over deze onzichtbare vorm van inflatie, want het wordt tijd om dit fenomeen eens wat meer onder de aandacht te brengen.

Keynes zei al eens over inflatie: ‘There is no subtler, no surer means of overturning the existing basis of society than to debauch the currency. The process engages all the hidden forces of economic law on the side of destruction, and does it in a manner which not one man in a million is able to diagnose.’

Broodinflatie
Het CBS heeft de voedselinflatie berekend van de afgelopen jaren. We beginnen bij brood. Het halfje bruin is bij mijn warme bakker is de afgelopen jaren in ieder geval duurder geworden. Volgens de cijfers van ons statistiekenbureau is de prijs van brood en gebak van de bakker van 2006 t/m 2011 met ruim 22% gestegen. Deze stijging is meer dan twee keer zo groot als die van vergelijkbare producten in de supermarkten, even de onzichtbare inflatie daargelaten. Vooral in 2008 stegen de brood- en gebakprijzen zowel in de supermarkten als bij de Nederlandse bakkers sterk. Deze prijstijging stijging liep synchroon met de forse stijging van de grondstofprijzen. Toentertijd was er zelfs sprake van een wereldwijde voedselcrisis doordat de prijzen van grondstoffen naar nieuwe recordhoogtes stegen. Toen Lehman omviel vond er pas een stevige correctie plaats.

Vleesinflatie
Hoe meer mensen er bij komen, hoe meer monden er moeten worden gevoed. Een groot deel van deze ruim 7 miljard monden heeft een voorkeur voor vlees. Het vlees van de Nederlandse slagers werd in vijf jaar tijd (van 2006 t/m 2011) 13,6% duurder. De prijs van het vlees in de Nederlandse supermarkten steeg met 4,4% tijdens dezelfde periode. Dat is ongeveer de helft van de algemene inflatie in die vijf jaar. In 2010 was er in de supermarkten zelfs even sprak van vleesdeflatie, de prijs van een biefstukje daalde toen licht.

Groente en Fruit
Ook de prijs van verse groenten, aardappelen en vers fruit is tussen 2006 en 2011 flink gestegen. De prijs steeg voornamelijk in de speciaalzaken. Daar moesten wij Nederlanders 11,6% meer betalen voor onze appels en peren. Toch wisten speciaalzaken en supermarkten in 2009 de prijzen van deze versproducten enigszins te verlagen. Dit komt natuurlijk ook door de recessie en crisis waar we ons toen in bevonden. De AEX-index daalde op 9 maart 2009 tot onder de 200 punten. De wereldmarkt lag toen helemaal op z’n gat, dus ook de consument at waarschijnlijk wat minder. De prijsdaling bedroeg in 2009 rond de 2,5% ten opzichte van een jaar eerder. Vanaf 2010 zijn de prijzen in de supermarkten en bij de groenteboer weer in eenzelfde tempo gaan stijgen.

Energie & Ziektekosten
Gas was in januari 2012 bijna 10% duurder dan een jaar eerder en de prijs van elektriciteit steeg 6,5%. Dat gaat ons kosten, want met de koude weken in januari en februari staan de kacheltjes lekker opengedraaid. Voor gas en eelektriciteit was dit de grootste prijsstijging sinds  juni 2009. In januari 2012 zijn aanvullende ziektekostenverzekeringen gemiddeld 5,5% duurder geworden. De premies voor deze verzekeringen worden jaarlijks in januari aangepast. Tevens is het eigen risico verhoogd, wat ons wel gaat kosten, maar niet in de berekeningen is meegenomen. Enfin, het leven wordt steeds duurder. Wat is er volgens jullie flink in prijs gestegen de afgelopen jaren?

Koen Dil

Over de auteur

Oprichter van Biflatie.nl. Ondernemer in de vis en in het goud. Schrijft zo nu en dan nog over de economie, het monetaire systeem, crypto's en de beurs.