Jim Rickards over de crisis, depressie, recessie, inflatie en deflatie

30

Eén van mijn favorieten is Jim Rickards vanwege zijn vaak meer uitgebalanceerde uitspraken en zijn strategische overwegingen die hij in interviews meegeeft. Dit dan in tegenstelling tot  anderen die hun licht over dezelfde onderwerpen laten schijnen. In een recent interview kwamen de definities depressie en recessie ter sprake, waarbij ik voordat ik begin eerst even kort een uitleg geef over de verschillen, zoals Rickards die omschrijft.

Jim Rickards

Wat is een recessie?

Er wordt van een recessie gesproken, wanneer er zich twee opeenvolgende kwartalen voordoen met een afnemend GDP (Gross domestic product) en een stijgende werkloosheid.

Wat is een depressie?

Het woord depressie wordt weinig gebruikt en vaak vermeden omdat het niet mathematisch gedefinieerd is. Volgens Keynes zou het zijn een langere periode waarin wel degelijk groei kan voorkomen, maar waarbij die groei zich onder de lange termijn trendlijn afspeelt. Dit zou volgens Rickards de juiste definitie zijn. Een periode van depressie betekent namelijk niet dat de economie alleen maar afneemt en er in die periode geen groei zou kunnen plaatsvinden. Die groei kan er best zijn, maar die groei is niet voldoende om de langere termijn trend van richting te doen veranderen.

De grote depressie

Een voorbeeld hiervan is de Grote Depressie van 1929 tot 1940. Er bestond echt wel goede groei in de periode van 1932, 1933, 1934 en 1935. Daarop gingen we terug naar een diepe recessie in die al langer lopende depressie, in 1936 en 1937. Gedurende die gehele periode van 1929 tot 1940 bleek de economie echter niet in staat de trend opwaarts te doorbreken.

De media

In de media ten tijde van de Grote Depressie was er wel degelijk sprake van het gebruik van het woord ‘depressie’. En algemeen werd ook openlijk aangegeven dat deze kortere periodes van groei zich afspeelden onder de lange termijn trendlijn. Tegenwoordig schijnen de media het maar niet aan te durven om het woord depressie te gebruiken. Het heeft zo’n psychologisch negatieve bijklank. Het waarom is dat de meeste journalisten geen economische achtergrond hebben. Het zijn echt wel hardwerkende, goedwillende mensen die hun publiek van goede informatie willen voorzien, maar hun gebrek aan economische achtergrond komt hier duidelijk aan het licht. Dus gebruiken ze de argumenten die hen door de beleidsmakers worden ingefluisterd. En daarvan wordt natuurlijk handig gebruik gemaakt door deze groep. Dus verspreiden de media voornamelijk de propaganda van deze beleidsmakers zonder echt kritische vragen.

‘Depressie sinds 2007’

Stel je voor dat Bernanke zou zeggen dat we nu in een korte periode van economische groei zouden zitten in een depressie die al vanaf 2007 duurt. Het zou de mensen alleen maar aan het denken zetten en ongetwijfeld leiden tot kritische vragen. Ook zou het consumentenvertrouwen ongetwijfeld verder afnemen met alle gevolgen van dien. Immers, de doorsnee consument is alleen maar geïnteresseerd in de goed nieuws show en alle ellende gebeurt toch ver van hun bed. Dus is het van het grootste belang de media de door de beleidsmakers ingefluisterde argumenten te laten gebruiken en een positief verhaal op te hangen. Maar hoe je er ook tegen aankijkt, als je al 6 jaar een beleid van 0% rente voert en ook al 6 jaar beneden de trend groei hebt, dan doet het er voor mij niet veel toe, en is er gewoon sprake van een depressie.

Wat zeggen die media nu over de economische situatie?

De media laten ons nu keer op keer zien dat Bernanke’s beleid effect sorteert. De aandelenmarkten stijgen en aan de andere kant daalt de goudprijs. Mooier kan je je het niet voorstellen. Deze beide data geven aan dat er een goed en constructief beleid gevoerd wordt. Het bewijs ligt er toch? Waar ze niet naar kijken is naar de groei die nog steeds onder de trend ligt en ook niet naar de werkloosheid en de lagere lonen. Ze kijken echt niet naar waar de mensen dagelijks mee te maken hebben. Al wat ze kunnen zien zijn deze twee referentiepunten, aandelenmarkt en goudprijs en inderdaad de aandelenmarkten stijgen en de goudprijs daalt.

Wat niet weet wat niet deert

Maar onderschat mensen als Bernanke niet. Natuurlijk kennen zij al die andere genoemde punten, maar daar zijn ze bang voor en dus spreken ze daar liever niet over. De propaganda machine moet zijn werk doen en dat is de mensen een gevoel van geluk geven. In feite kan de FED doen wat ze wil. Ze kunnen de geldhoeveelheid verruimen net zoveel als ze willen. Maar wat ze niet kunnen beïnvloeden is de omloopsnelheid van het geld. Dat ligt psychologisch. Als ik me lekker in mijn vel voel dan ga ik lekker uit en spendeer mijn geld. Als ik me minder lekker in mijn vel voel, dan blijf ik liever thuis en kijk naar de TV. Dus is de opzet van de FED om iedereen dat goede gevoel te geven en zodoende de haperende geldomloopsnelheid weer naar aanvaardbare niveaus te tillen. Maar dat gaat een beetje moeilijk met zo’n 50 miljoen mensen die leven van voedselbonnen, 20 miljoen werkloos of werkend beneden zijn niveau, 10 miljoen mensen met een disability uitkering, een nieuwe vorm van werkloosheid. En in plaats daarvan wijzen ze op de stijgende aandelenmarkten en zeggen dan: kijk, happy days are here again.

Wat zeggen de media nu over goud

En hier komt Rickards natuurlijk in mijn straatje als hij zegt dat de goudprijs in dollars natuurlijk fors gezakt is. Na een stijging van circa 500% in 10 jaar, is er nu een daling van circa 30% te constateren over de afgelopen 2 jaar. Maar dit moeten we vanuit een andere optiek bekijken. Goud is de vaste waarde, niet de dollar. De dollar beweegt dus naar boven en beneden t.o.v. van de vaste waarde goud. En inderdaad stijgt de dollar nu t.o.v. goud, zonder twijfel. Maar dat is eigenlijk slecht nieuws voor de FED want dat betekent dus dat de dollar sterker wordt. De FED wil juist een zwakke dollar en inflatie, maar wat ze nu bereiken met deze maatregelen is juist het tegendeel. Een sterke dollar neigt naar deflatie.

Inflatie en deflatie, een wankel evenwicht

Wat er nu eigenlijk plaatsvindt is een strijd tussen enerzijds inflatie en anderzijds deflatie. Het printen van steeds meer geld is uiteindelijk inflatoir. Maar we zien die inflatie nog steeds niet terug in de cijfers. Maar waar we ons op baseren is slechts een tijdframe uit de reeks van de hele situatie. Vergelijk het maar met een auto die net over de rand van de klif is gereden. Als je alleen zo’n tijdframe bekijkt kun je zeggen: oh, er niets aan de hand, de auto is nog steeds volledig intact, geen krasje te zien. Maar we weten allemaal waar het zal eindigen. Aan de voet de klif als een puinhoop. Dus moet je de dynamiek van de reeks van gebeurtenissen er ook in betrekken.

Deflatie tijdens een depressie

Deflatie is volkomen normaal in een depressie. In een depressie zullen mensen toch hun schulden moeten afbetalen. Dus verkopen zij hun bezittingen. Aangezien iedereen dan doet, zal de prijs van je bezit dus afnemen. En dat is dus min of meer het natuurlijke verloop wat je dan mag verwachten. Daar tegenover staat dus inflatie, voortkomend vanuit het geld printen van de FED. En deze twee krachten werken elkaar tegen op hetzelfde moment.

Inflatie en deflatie tegelijkertijd

Laten we aannemen dat je 4% deflatie hebt en tegelijkertijd 5% inflatie. Dat komt neer op een netto inflatie van 1%. Maar dat kan net makkelijk andersom uitpakken. Een van de twee krachten zal toch naar verloop van tijd moeten winnen. Het is als in de geologie met een breuklijn. Beide zijden van de breuklijn werken op elkaar in en spanning bouwt zich op. Eens zal iets moeten toegeven en vind er een verwoestende aardbeving plaats. Alleen welke zijde zal winnen, inflatie of deflatie, is moeilijk te voorspellen. Bij inflatie als winnaar zal de prijs van goud aanzienlijk gaan stijgen. Bij deflatie ligt het anders en zal goud verder dalen, net als alle andere bezittingen. Rickards is ervan overtuigd dat goud zal gaan stijgen, omdat de FED hiervoor zal zorgdragen. Bron: uit een interview met Max Keiser

Over de auteur

Altijd geïnteresseerd in de goud- en zilvermarkt. Artikelen vaak geschreven vanuit een historische invalshoek. Dick is in september 2016 overleden.