Na coronapandemie: een zieke economie

54

Na de coronapandemie moet de echte crisis nog beginnen. Alsof de coronacrisis niet een echte crisis is. Behalve dat er verschil is tussen een gezondheidscrisis en een economische crisis hebben ze één ding gemeen. Het gaat in beide gevallen om een verstoring van een systeem. Bij een pandemie wordt verhoudingsgewijs een klein deel van de bevolking ziek en sterft daarvan een relatief klein percentage.

Wat is erger

Bij een economische crisis wordt in feite een veel groter deel van de bevolking geraakt en sterft mogelijk een hoger percentage dan bij een pandemie. Dat heeft te maken met de neveneffecten die ontstaan door gebrek aan geld. Door een slechte voeding en te weinig geld voor de medicijnman en nog groter bijgevolg, de hongersnoden in ontwikkelingslanden. Daarom stel ik de vraag, welke crisis is ernstiger, de coronacrisis of de economische depressie die armoede en hongersnoden brengt. Het ergste is misschien wel dat we nu twee verstoringen achter elkaar krijgen die naadloos in elkaar overvloeien.

Consumenten op de rem, daarna de beleggers

Maar eerst gaan we ontgrendelen. Al is het langzaam, maar toch. Weer gewoon winkelen, en per 1 juni weer heerlijk op een terrasje, of hoopvol een vakantiebestemming zoeken. Toch is het vreemd. We willen graag maar iets houdt ons tegen. Het is de grote onzekerheid van bijna alles. Een tweede rondje corona, terwijl er nog geen vaccin is. De angst voor een economische crisis met faillissementen en  oplopende werkloosheid. We worden moedeloos van de stroom aan slechte economische berichten in de dagelijkse media. Mensen voelen angst en zijn heel voorzichtig in hun uitgaven. Behalve de beleggers. Zij kopen volop aandelen want monetaire beleidsmakers helpen een handje. Rente op nul en het rommelkrediet wordt van de bankbalansen gezuiverd door ze op de balans van centrale banken te plaatsen. Benieuwd hoe lang dat  doorgaat. Banken krijgen nieuwe liquiditeiten maar om deze vervolgens de economie in te pompen wordt nog een dingetje. Als consumenten op de rem staan en hun aankopen uitstellen en bedrijven niet meer durven investeren dan zal er weinig krediet bij de banken worden opgenomen. Dan staat de tijd stil. Dan staan we voor een tijdvak van deflatie en stagnatie. Dan duurt het even en gaan vanzelf ook beleggers meedelen in de ellende. Dan zien we ook deflatie in aandelen en vastgoed en is daarmee de crisis compleet.

Kluis in huis

De helderzienden die wat verder vooruit kijken dekken zich nu al in voor de periode die daarna volgt. Inflatie en hyperinflatie. Daar kunnen we op wachten. Nu nog moeilijk in te schatten hoe lang dat gaat duren. Hoe lang gaan centrale bankiers door met hun stimuleringsbeleid. Durven ze de centrale rente nog verder te verlagen? Nog lagere negatieve tarieven in Europa? En in de VS eind dit jaar ook door het nulpunt? Of gaan centrale bankiers brutaal door met hun opkoopprogramma’s. Gewoon alle rommelleningen opkopen zodat wij ons verder suf kunnen lenen. Zoals ik eerder al stelde denk ik dat deze maatregel vanzelf stuk loopt omdat banken hun vers verkregen geld niet meer kwijt kunnen aan investeerders en huizenkopers. Als dure woningen in prijs kelderen en bedrijven niet meer investeren dan wordt er minder geleend. Dan loopt het monetaire beleid vanzelf stuk. Banken blijven zitten met teveel liquiditeiten op hun balans en consumenten die minder uitgeven houden hun geld op de bank. Maar hoe lang? Als de rente nog verder daalt en de prijs voor het bewaren van je spaargeld nog duurder wordt dan doe ik een eenmalige investering voor een kluis in huis.

Verdienmodel van banken naar de knoppen

Dit is wat ik bedoel. Het monetaire beleid loopt stuk. Hier in de EU heeft de ECB hun beleid zo ingericht dat banken voor hun overtollige kasgeld(ons spaargeld etc.) een negatieve rente betalen aan van een half procent. In een aantal situaties wordt daar sinds kort een kleine uitzondering op gemaakt en dat geeft al aan dat er problemen ontstaan. Banken gaan teveel geld ‘overhouden’ en hun verdienmodel was al naar de knoppen door de lage rente. De rentemarge tussen inlenen(spaargeld) en uitlenen(krediet) was ooit een aantal procenten in de goeie jaren. Nu is dat veel minder en zoeken banken andere manieren om geld te maken. Het verpakken van hun schuldpapier in complexe producten zoals derivaten. Deze worden verhandeld en opgekocht door beleggers in de veronderstelling er winst op te maken bij verkoop. Dat zal niet gebeuren als het vertrouwen in het financiële systeem gaat wankelen. Dat moment komt dichterbij nu deflatie voor de deur staat. Door stagnatie in de economie wordt de omloopsnelheid van geld vertraagd. Er komt dan steeds meer wantrouwen bij de consument. Dan volgt een omslagpunt. Een nieuwe crisis binnen een bestaande crisis. De overgang van deflatie naar inflatie. Dan wordt het vastgelopen monetaire beleid van centrale banken overgenomen door het fiscale beleid van overheden.

Wordt het goud of crypto

De drukpersen worden aangezet om ons consumenten gratis geld te verstrekken om toch vooral uit te gaan geven. Om inflatie te creëren. Om de kredietberg klein te krijgen. Kleiner t.o.v. het mondiale BBP. Dat lukt alleen door het BBP flink op te krikken. Heel veel geld in de economie pompen door het te maken. Dus niet zoals centrale banken deden met heen en weer schuiven binnen de financiële markten, nee gewoon bijdrukken. Een bijschrijving op onze rekening. Zo maar voor niets. Ben zeer benieuwd. Heb mij al vast ingedekt. Als de inflatie dan de pan uitrijst zal de waarde van edele metalen ook omhoog vliegen. Als persoon van de oude stempel hechtik daar nog altijd waarde aan. Als het vertrouwen in het huidige fiat geldsysteem compleet wegvalt dan zal er weer een dekkingsgraad komen via de goudstandaard. Het loskoppelen van de goudstandaard in 1971 door president Nixon, daar hebben we straks Nixan. Niet voor niets zijn veel centrale banken al wat jaartjes bezig om goud in te kopen. En niet voor niets zijn er cryptomunten in omloop gebracht. Ook dat geeft aan dat er een groeiend wantrouwen is in het monetaire beleid. Ach ja, één crisis komt zelden alleen. Corona heeft ook ons financieel systeem ziek gemaakt. Dat was al ziek en zal door corona op de IC terecht komen. En hoe we er uit komen? Nou ja, dat wordt een helse strijd.

GW