Schulden; komen we er ooit nog vanaf?

21

Afgelopen jaar gingen er 12.000 Nederlandse bedrijven failliet. Voor iedereen die de Schuldvraag (deel 1 en 2) nog niet heeft gezien, schrijven we een korte samenvatting: De makers van de Schuldvraag gaan op zoek naar de oorzaak van de huidige crisis die zo’n 5 jaar geleden begon. Het is meteen ook een soort van zoektocht naar de oorsprong van geld. De relatie tussen echt geld (3%), dus het chartale geld (de munten en biljetten die je kunt vastpakken) en het digitale, girale geld (97 %), is compleet zoek. Er is momenteel zo’n 800 miljard euro in omloop in Nederland. Behalve dat dus 97% giraal is, is het overgrote deel gecreëerd als schuld. 25 jaar lang is de geldgroei twee maal zo groot als de groei van de economie.

Het schuldensysteem

Omdat er in het verleden zoveel geld is uitgeleend, stijgen de prijzen, zijn er steeds hogere hypotheekschulden en ontstaan er de zogenaamde bubbels. Het geld is érgens heen gegaan, et voilà… Ondertussen kunnen 1,2 miljoen Nederlanders niet of nauwelijks nog rondkomen van hun inkomen. We gingen met z’n allen te gemakkelijk schulden aan, maar dit zou nooit gebeurd zijn moest de bank van nu nog de bank van toen zijn. Momenteel is aflossen het toverwoord geworden, ondanks de fiscale voordelen wil iedereen toch liever wat van de uitstaande schulden en/of hypotheek afbouwen. De gemiddelde burger lijkt meer na te denken over of bepaalde verplichting nog wel gedragen kunnen worden bij het eventueel verlies van een baan. Het aantal faillissementen blijft stijgen, dus vanzelfsprekend blijft ook het werkloosheidspercentage maar toenemen. De nog niet omgevallen banken worden veel scherper in de gaten gehouden, al zijn ze (net als de genationaliseerde banken) natuurlijk nog altijd super commerciële ondernemingen met targets en prestatie gedreven regels en verkooptactieken.

Geboren met €26.000 schuld

Andere scène: een nieuwe burger wordt geboren; Noud heet hij. Noud draagt reeds een staatsschuld van €26.000 mee, zonder zelf daar nog iets van te weten of te merken. Het bedrag neemt zelfs toe tot €73.000 als we de private schulden van Nederland erbij tellen. Ooit zal hij, samen met zijn generatie, die moeten afbetalen. Voor het hele land bedraagt de schuld 1,2 biljoen euro. Van bedrijven, particulieren en de overheid. Dit is vergeleken met de omringende landen nog laag wat de overheidsschuld betreft, maar zeer hoog als het om de particuliere schuld gaat. Deze laatste bedraagt vier maal het BBP. Dat komt voornamelijk voor onze huizenmarkt (zeepbel).

De Nederlandse huizenmarkt

De welvaart die we hebben opgebouwd in de laatste 20 tot 25 jaar is een schijnwelvaart gebleken. In Nederland hebben we decennia van stijgende huizenprijzen meegemaakt. Tot in 2006/2007 in Amerika deze markt instortte. Van overwaarde op je huis ging je snel naar minwaarde. De gemiddelde huizenprijs daalde in Amerika is sommige delen met 35 à 40%. De huizenbubbel spatte ook in Nederland uiteen. De huizenprijzen in Nederland dalen momenteel nog altijd met 5% op jaarbasis. Het is een gevolg van onder andere hebzucht en fiscale voordelen vanuit de politiek. Natuurlijk ook banken en andere belanghebbenden die iedereen “aanmoedigden” tot het kopen van een eigen woning. Sinds de piek in 2008 zijn de huizenprijzen gemiddeld meer zo’n 22% gedaald.

De pensioenen

Er wordt nu gedacht over het aanspreken van de pensioenreserves; deze vervroegd te kunnen laten opnemen. Ondertussen daalt de koopkracht, stijgt de werkloosheid, wordt er zo snel en zo veel mogelijk schuld afbetaald – geld dat niet nog een keer kan worden uitgegeven in de reële economie. Het gaat terug naar de banken en daar ‘verdwijnt’ het uit het schuldensysteem.

Docu: Schuldvraag

Bekijk hieronder de tweedelige documentaire waarin schuld eens goed wordt onderzocht; met animaties en gesprekken met bankiers, hoogleraren, economen en ondernemers.

Over de auteur

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie