Derivaten tijdbom ter waarde van 1 quadriljoen

10

bombWe hebben het over derivaten, afgeleide producten, financiële pakketjes in allerlei vormen en maten. Het zijn posities ingenomen door banken, hedgefunds en andere financiële instellingen op onderlinge waarden zoals goud, valuta, olie, aandelen maar ook worden ze gebruikt voor het afdekken van faillissementsrisico’s. De zogenaamde Credit Default Swaps.

Quadriljoen = 1.000.000.000.000.000 ?

Waar is de tijd gebleven dat een bank nog gewoon bankierde: geld ontvangen en daar rente over uitbetalen, en geld lenen en daar rente over ontvangen.  “De ingenomen positie in een derivaat is gedekt als de omvang ervan gelijk is aan een directe positie die ingenomen is in de onderliggende waarde (zoals graan of suiker). Indien deze onderliggende waarde niet in bezit is maar wel verzekerd wordt, is sprake van pure speculatie. Partijen zijn dan naked gegaan. In dit verband wordt vaak gesproken over naked short selling. Dan worden bijvoorbeeld aandelen of staatsobligaties op termijn verkocht die men niet in bezit heeft, maar wel op een later moment moet leveren tegen een koers die nu wordt overeengekomen. Dit vindt vaak plaats via de zogenaamde OTC-handel. OTC staat voor Over The Counter. Het gaat dan om afspraken tussen twee partijen buiten de markt om”.  De posities wereldwijd zijn ondertussen zo reusachtig geworden dat ze geschat worden op 1 miljoen x 1 miljard dollar; We weten de benaming niet zeker , maar volgens ons heet het een ‘quadriljoen’ en is het ongeveer zo groot.

In Nederland…

“In 2012 bleek dat meerdere Nederlandse woningbouwcorporaties grote posities in zogenaamde renteswaps hadden. Deze derivaten dekken toekomstige rentebewegingen af. Dit kan verstandig zijn om calculatiezekerheid te verkrijgen aangaande grote toekomstige investeringsprojecten. Het toekomstige te betalen renteniveau, over een overeengekomen investeringsbedrag, wordt dan via een renteswapverzekering vastgelegd bij bijvoorbeeld een bank. Bij een stijging van het renteniveau betaalt de bank een evenredige vergoeding, terwijl bij een daling van de rente de bank een vergoeding ontvangt.

Veel corporaties waaronder Vestia – de grootste woningbouwcorporatie van Nederland – hadden echter een veel grotere positie afgedekt dan hun voorgenomen investeringsprogramma’s. Er was dus op grote schaal door niet professionele partijen gespeculeerd in toekomstige rentebewegingen. Vestia en andere corporaties waren naked short gegaan. De schade die hierdoor sectorbreed ontstond loopt in de miljarden euro’s en gaat ten koste van het onderhoud en de nieuwbouw van sociale huurwoningen”.

…maar zeker in de VS

JP Morgan Chase – altijd wel in het nieuws met één of ander financieel schandaal – zou voor 70.000 miljard dollar aan derivaten bezitten en daarmee de twijfelachtige wereld kampioen zijn. Ook de welbekende hefboomfondsen nemen dergelijke posities in en gaan daarmee verplichtingen aan met hefbomen van wel 100/1! De winsten kunnen enorm zijn – de potentiële verliezen natuurlijk nog veel groter. Maar dit is dus wat constant boven de markt hangt: speculaties, verplichtingen, ingenomen posities. We kunnen het ook wel een een groot casino noemen. Zet het totale bedrag vooral af tegen de ganse wereldeconomie die “slechts” 65.000 miljard dollar in totaal is! Eens een belangrijke partij in de toekomst aan haar verplichtingen niet meer kan voldoen…. stort een en ander als een kaartenhuis in elkkaar. En draagt het financiële systeem – maar uiteindelijk de gewone burger – de dramatische gevolgen. Dat probleem mogen de overheden dan weer oplossen.

Foutje bedankt

Herinner u dat één enkele trader, Nick Leeson, de oudste bank ter wereld in faling kreeg, de Britse Barings Bank. Ook hij gokte met het geld van de bank maar het liep verkeerd af: faillissement, 1,4 miljard dollar aan schulden, ontslagen.  “I am sorry” liet hij achter op een briefje toen hij naar Maleisië vluchtte. Ook ene Iksil nam eigenhandig een positie van 100 miljard dollar in een indices van kredietderivaten. En zo kennen we er nog wel een paar. Banken blijven een groot probleem van onze wereld.

Rabobank krijgt boete van $1 miljard

Dinsdag kwam naar buiten dat de Nederlandse Rabobank, die in verband werd gebracht met het LIBOR schandaal, kan rekenen op een boete van één miljard dollar. Dat is slechts een kleine straf voor de manipulatie van de rentestanden waar de Rabo waarschijnlijk veel meer dan een miljard aan heeft overgehouden.

Over de auteur

Biflatie.nl publiceert artikelen over de crisis en de huidige (macro)-economische situatie. Ook nieuws over bitcoin & cryptocurrencies, de huizenmarkt, goud & grondstoffen, de machthebbers en het monetaire systeem. Twitter: @Biflatie